محراب فاطمه: تفاوت میان نسخهها
عاطفه فتاحی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
عاطفه فتاحی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
| بازسازی کنندگان = | | بازسازی کنندگان = | ||
| بخشهای از میان رفته = | | بخشهای از میان رفته = | ||
| ویژگیهای تاریخی = در بازسازی قایتبای درون حجره شریفه قرار گرفت. | | ویژگیهای تاریخی = در [[بازسازی مسجدالنبی (قایتبای)|بازسازی قایتبای]] درون [[حجره رسولالله|حجره شریفه]] قرار گرفت. | ||
| متولیان = | | متولیان = | ||
| مساحت = | | مساحت = | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
}} | }} | ||
'''محراب فاطمه'''، یکی از محرابهای مسجدالنبی است که داخل ضریح پیامبر و کنار ستون | '''محراب فاطمه'''، یکی از [[محرابهای مسجدالنبی]] است که داخل [[ضریح رسول الله|ضریح پیامبر]] و کنار [[ستون مربعةالقبر]] قرار گرفتهاست. مکان محراب کنونی که به عنوان نمادی از عبادتگاه حضرت فاطمه قرار داده شده، در محل ورودی [[خانه فاطمه(س)|خانه حضرت زهرا]] دانسته شده است. | ||
این محراب در دوره [[ممالیک|مملوکی]]، زمانیکه محدوده خانه فاطمه(س) به حجره شریفه اضافه شد، داخل در ضریح فلزی جای گرفت و از دسترس مسلمانان خارج شد. | |||
==مکان و نام== | ==مکان و نام== | ||
در | محراب فاطمه در قسمت شمالی [[حجره رسولالله|حجره شریفه]]، کنار [[ستون مربعهالقبر]] در داخل حجره قرار دارد. این محراب در محلی که درِ [[خانه حضرت فاطمه]] دانسته شده، قرار گرفته است.<ref>المسجد النبوی الشریف، ص 304</ref> هچنین موقعیت مکانی آن در قسمت جنوبی [[ستون تهجد]] و در راستای ستونهای [[ستون وفود|وفود]] و [[ستون محرس|محرس]] قرار دارد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=186 وفاءالوفا، ج2، ص 186]</ref> ابن نجار (578/643ق) و سمهودی(844/911ق) با اشاره به محل خانه فاطمه در داخل ضریح پیامبر، از محرابی در این خانه نام بردهاند.<ref>الدره الثمینه، ص 93</ref> | ||
ابن نجار و سمهودی با اشاره به محل خانه فاطمه در داخل ضریح پیامبر، از محرابی در این خانه نام بردهاند. | |||
== | === محل عبادت حضرت زهرا === | ||
گفته شده محراب فاطمه، نمادی از مکان عبادت [[حضرت فاطمه زهرا(س)|حضرت فاطمه(س)]] است<ref>المسجد النبوی الشریف، ص 304</ref> و در روایات، از این محراب یاد شده است.<ref>بحار الانوار، ج۸۶، ص۳۱۳.</ref> | |||
==قرارگرفتن داخل ضریح== | ==قرارگرفتن داخل ضریح== | ||
در دوره [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)|بیبرس]] | در دوره [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)|بیبرس مملوکی]] مقصورهای از چوب اطراف حجره شریفه کشیده شد و خانه حضرت فاطمه نیز داخل در این مقصوره قرار گرفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=124 عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 124]</ref> اما پس از اصلاحات قایتبای و ایجاد ضریح فلزی در قسمت شمالی [[حجره شریفه]]، [[خانه فاطمه(س)|خانه فاطمه]] و ستون مربعه القبر به همراه محراب فاطمه که در پای این ستون قرار داشت، داخل ضریح قرار گرفت و از دسترس عموم خارج شد.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج2، ص447؛ موسوعة مرآة الحرمین، ج3، ص239.</ref> | ||
==ویژگیها و تزئینات محراب== | ==ویژگیها و تزئینات محراب== | ||
محراب فاطمه، محرابی کوچک است که ارتفاع آن از محرابهای نبوی و سلیمانی کمتر است و در قسمت بالایی این محراب تزئینات مرمری وجود دارد. | محراب فاطمه، محرابی کوچک است که ارتفاع آن از محرابهای نبوی و سلیمانی کمتر است و در قسمت بالایی این محراب تزئینات مرمری وجود دارد. | ||
==جستارهای وابسته== | |||
*[[محرابهای مسجدالنبی]] | |||
*[[ستون مربعهالقبر]] | |||
*[[مسجدالنبی]] | |||
*[[بازسازی مسجدالنبی]] | |||
*[[خانه فاطمه(س)|خانه فاطمه]] | |||
*[[حضرت فاطمه زهرا(س)|حضرت فاطمه]] | |||
==پانویس== | |||
{{پانویس}} | |||
==منابع== | |||
{{منابع}} | |||
*'''الدره الثمینه فی اخبار المدینه'''، محمد بن محمود النجار (م.۶۴۳ق.)، دارالارقم بن ابی الارقم، بیروت، بیتا. | |||
*'''المسجد النبوی الشریف فی العصر العثمانی 923-1344ه «دراسه معماریه حضاریه»'''، الدکتور محمد هزاع الشهری، دارالقاهره، 2003م. | |||
*'''بحارالانوار'''، محمدباقربن محمدتقي المجلسي (۱۰۳۷ - ۱۱۱۱ق)، بيروت، داراحياء التراث العربي | |||
* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م. | |||
* '''مرآة الحرمین او الرحلات الحجازیه'''، رفعت پاشا ابراهیم (م بعد 1353 ق)، قاهره، المکتبة الثقافة الدینیه، بیتا. | |||
*'''موسوعه مکه المکرمه و المدینه المنوره'''، احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۸ق. | |||
*'''وفاء الوفاء'''، السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش السامرائی، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۴ق. | |||
نسخهٔ کنونی تا ۵ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۵۱
 | |
| اطلاعات اوليه | |
|---|---|
| نامهای دیگر | محراب بیت فاطمه، محراب خانه فاطمه |
| مکان | مسجدالنبی |
| تاریخ بنا | |
| ویژگیهای تاریخی | در بازسازی قایتبای درون حجره شریفه قرار گرفت. |
محراب فاطمه، یکی از محرابهای مسجدالنبی است که داخل ضریح پیامبر و کنار ستون مربعةالقبر قرار گرفتهاست. مکان محراب کنونی که به عنوان نمادی از عبادتگاه حضرت فاطمه قرار داده شده، در محل ورودی خانه حضرت زهرا دانسته شده است.
این محراب در دوره مملوکی، زمانیکه محدوده خانه فاطمه(س) به حجره شریفه اضافه شد، داخل در ضریح فلزی جای گرفت و از دسترس مسلمانان خارج شد.
مکان و نام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
محراب فاطمه در قسمت شمالی حجره شریفه، کنار ستون مربعهالقبر در داخل حجره قرار دارد. این محراب در محلی که درِ خانه حضرت فاطمه دانسته شده، قرار گرفته است.[۱] هچنین موقعیت مکانی آن در قسمت جنوبی ستون تهجد و در راستای ستونهای وفود و محرس قرار دارد.[۲] ابن نجار (578/643ق) و سمهودی(844/911ق) با اشاره به محل خانه فاطمه در داخل ضریح پیامبر، از محرابی در این خانه نام بردهاند.[۳]
محل عبادت حضرت زهرا[ویرایش | ویرایش مبدأ]
گفته شده محراب فاطمه، نمادی از مکان عبادت حضرت فاطمه(س) است[۴] و در روایات، از این محراب یاد شده است.[۵]
قرارگرفتن داخل ضریح[ویرایش | ویرایش مبدأ]
در دوره بیبرس مملوکی مقصورهای از چوب اطراف حجره شریفه کشیده شد و خانه حضرت فاطمه نیز داخل در این مقصوره قرار گرفت.[۶] اما پس از اصلاحات قایتبای و ایجاد ضریح فلزی در قسمت شمالی حجره شریفه، خانه فاطمه و ستون مربعه القبر به همراه محراب فاطمه که در پای این ستون قرار داشت، داخل ضریح قرار گرفت و از دسترس عموم خارج شد.[۷]
ویژگیها و تزئینات محراب[ویرایش | ویرایش مبدأ]
محراب فاطمه، محرابی کوچک است که ارتفاع آن از محرابهای نبوی و سلیمانی کمتر است و در قسمت بالایی این محراب تزئینات مرمری وجود دارد.
جستارهای وابسته[ویرایش | ویرایش مبدأ]
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ المسجد النبوی الشریف، ص 304
- ↑ وفاءالوفا، ج2، ص 186
- ↑ الدره الثمینه، ص 93
- ↑ المسجد النبوی الشریف، ص 304
- ↑ بحار الانوار، ج۸۶، ص۳۱۳.
- ↑ عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 124
- ↑ موسوعة مکة المکرمه، ج2، ص447؛ موسوعة مرآة الحرمین، ج3، ص239.
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- الدره الثمینه فی اخبار المدینه، محمد بن محمود النجار (م.۶۴۳ق.)، دارالارقم بن ابی الارقم، بیروت، بیتا.
- المسجد النبوی الشریف فی العصر العثمانی 923-1344ه «دراسه معماریه حضاریه»، الدکتور محمد هزاع الشهری، دارالقاهره، 2003م.
- بحارالانوار، محمدباقربن محمدتقي المجلسي (۱۰۳۷ - ۱۱۱۱ق)، بيروت، داراحياء التراث العربي
- عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.
- مرآة الحرمین او الرحلات الحجازیه، رفعت پاشا ابراهیم (م بعد 1353 ق)، قاهره، المکتبة الثقافة الدینیه، بیتا.
- موسوعه مکه المکرمه و المدینه المنوره، احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۸ق.
- وفاء الوفاء، السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش السامرائی، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۴ق.