فضائل المدینة مفضل جندی (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
}} | }} | ||
'''فضائل المدینة''' رساله‌ای حدیثی دربارهٔ فضایل، احکام و ویژگی‌های [[مدینه]] است که به مفضل بن محمد جَنَدی، محدث و قاری [[مکه|مکیِ]] قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری، نسبت داده می‌شود. این اثر از کهن‌ترین نوشته‌های مستقل دربارهٔ فضایل شهر پیامبر(ص) و [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] به شمار می‌رود. | '''فضائل المدینة''' رساله‌ای حدیثی دربارهٔ فضایل، احکام و ویژگی‌های [[مدینه]] است که به مفضل بن محمد جَنَدی، محدث و قاری [[مکه|مکیِ]] قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری، نسبت داده می‌شود. این اثر از کهن‌ترین نوشته‌های مستقل دربارهٔ فضایل شهر پیامبر(ص) و [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] به شمار می‌رود. | ||
کتاب فضائل المدینة جندی، علاوه بر احادیث فضایل مدینه، موضوعات مرتبط با حرمت حرم مدینه، مکان‌های زیارتی و برخی احکام عبادی و اجتماعی این شهر را نیز دربرمی‌گیرد. | |||
این رساله با تصحیح محمد مطیع الحافظ و غزوه بدیر در سال ۱۴۰۵ق از سوی دارالفکر دمشق در 72 صفحه منتشر شد. اصغر قائدان نیز متن رساله را به فارسی ترجمه کرده است. | |||
== اهمیت رساله == | == اهمیت رساله == | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۹: | ||
== ویژگی‌ها و محتوای کتاب == | == ویژگی‌ها و محتوای کتاب == | ||
موضوعات رساله شامل دعای پیامبر(ص) برای برکت و سلامت مدینه،<ref>فضائل المدینه، ص18</ref> فضایل [[کوه احد]]،<ref>فضائل المدینه، ص21</ref> اسامی مدینه، شفاعت رسول خدا،<ref>فضائل المدینه، ص30</ref> ، سکونت در مدینه،<ref>فضائل المدینه، ص32</ref> فضايل مسجدالنبی<ref>فضائل المدینه، ص34</ref> و مسجد قبا،<ref>فضائل المدینه، ص42</ref> تعیین حدود [[حرم مدنی|حرم مدینه]]،<ref>فضائل المدینه، ص43</ref> حرمت صید و قطع درختان،<ref>فضائل المدینه، ص45</ref> نام‌های مدینه و شفاعت برای درگذشتگان در این شهر است | کتاب فضائل المدینة جندی، تنها مجموعه‌ای از احادیث فضایل مدینه نیست، بلکه موضوعات مرتبط با حرمت حرم مدینه، مکان‌های زیارتی و برخی احکام عبادی و اجتماعی این شهر را نیز دربرمی‌گیرد. موضوعات رساله شامل دعای پیامبر(ص) برای برکت و سلامت مدینه،<ref>فضائل المدینه، ص18</ref> فضایل [[کوه احد]]،<ref>فضائل المدینه، ص21</ref> اسامی مدینه، شفاعت رسول خدا،<ref>فضائل المدینه، ص30</ref> ، سکونت در مدینه،<ref>فضائل المدینه، ص32</ref> فضايل مسجدالنبی<ref>فضائل المدینه، ص34</ref> و مسجد قبا،<ref>فضائل المدینه، ص42</ref> تعیین حدود [[حرم مدنی|حرم مدینه]]،<ref>فضائل المدینه، ص43</ref> حرمت صید و قطع درختان،<ref>فضائل المدینه، ص45</ref> نام‌های مدینه و شفاعت برای درگذشتگان در این شهر است. | ||
=== ساختار سندی === | === ساختار سندی === | ||
متن رساله تشکیل شده از 78 روایت که با سند کامل ضبط شده است. | متن رساله تشکیل شده از 78 روایت که با سند کامل ضبط شده است. بخشی از اسناد رساله از جندی به راویان پیشین، تابعین و صحابه می‌رسد. جندی روایت‌ها را غالباً با تعبیر «حدثنا» از مشایخ خود نقل می‌کند. گفته شده این شیوهٔ نقل، بر ارتباط روایی مستقیم او با استادانش و شنیدن حدیث از آنان دلالت دارد.<ref>«فضایل مدینه»، ص150 </ref> | ||
== نسخه‌شناسی و چاپ == | == نسخه‌شناسی و چاپ == | ||
نسخه‌ای که اساس تصحیح رساله قرار گرفته، در مجموعهٔ شمارهٔ ۷۱ کتابخانهٔ ظاهریهٔ دمشق نگهداری می‌شود. این نسخه در برگ‌های ۶۲ تا ۶۹ مجموعه قرار دارد و حدود چهارده صفحه است.<ref>فضائل المدینه، مقدمه، ص9</ref> | نسخه‌ای که اساس تصحیح رساله قرار گرفته، در مجموعهٔ شمارهٔ ۷۱ کتابخانهٔ ظاهریهٔ دمشق نگهداری می‌شود. این نسخه در برگ‌های ۶۲ تا ۶۹ مجموعه قرار دارد و حدود چهارده صفحه است.<ref>فضائل المدینه، مقدمه، ص9</ref> | ||
نسخه در سال ۵۴۸ق به خط عمر بن محمد قزوینی کتابت شده است. قزوینی از شاگردان ابن عساکر بود. در حاشیهٔ نسخه نیز | نسخه در سال ۵۴۸ق به خط عمر بن محمد قزوینی کتابت شده است. قزوینی از شاگردان ابن عساکر بود. در حاشیهٔ نسخه نیز احادیثی از سده‌های ششم تا هشتم هجری ثبت شده است؛ از جمله احادیثی از ابن عساکر، خدیجه بنت احمد بن عبدالدائم و برزالی.<ref>فضائل المدینه، مقدمه، ص10</ref> | ||
این رساله با تصحیح محمد مطیع الحافظ و غزوه بدیر در سال ۱۴۰۵ق از سوی دارالفکر دمشق در 72 صفحه منتشر شد. اصغر قائدان نیز متن رساله را به فارسی ترجمه کرده است.<ref>«فضایل مدینه»، میقات حج، شماره ۵</ref> | این رساله با تصحیح محمد مطیع الحافظ و غزوه بدیر در سال ۱۴۰۵ق از سوی دارالفکر دمشق در 72 صفحه منتشر شد. اصغر قائدان نیز متن رساله را به فارسی ترجمه کرده است.<ref>«فضایل مدینه»، میقات حج، شماره ۵</ref> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۱۰
 | |
| پدید آورندگان | |
|---|---|
| نویسنده | مفضل بن محمد جَنَدی |
| به کوشش | محمد مطیع الحافظ؛ غزوة بدیر |
| تاریخ نگارش | سده سوم قمری |
| محتوا | |
| موضوع | فضائل مدینه |
| سبک | حدیث‌نگاری |
| زبان | عربی |
| نشر | |
| تعداد جلد | ۱ |
| تعداد صفحات | 72 |
| ناشر | دالفکر |
| ترجمه به | فارسی |
| نسخه الکترونیکی | ترجمه فارسی رساله در مجله میقات حج |
فضائل المدینة رساله‌ای حدیثی دربارهٔ فضایل، احکام و ویژگی‌های مدینه است که به مفضل بن محمد جَنَدی، محدث و قاری مکیِ قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری، نسبت داده می‌شود. این اثر از کهن‌ترین نوشته‌های مستقل دربارهٔ فضایل شهر پیامبر(ص) و مسجدالنبی به شمار می‌رود.
کتاب فضائل المدینة جندی، علاوه بر احادیث فضایل مدینه، موضوعات مرتبط با حرمت حرم مدینه، مکان‌های زیارتی و برخی احکام عبادی و اجتماعی این شهر را نیز دربرمی‌گیرد.
این رساله با تصحیح محمد مطیع الحافظ و غزوه بدیر در سال ۱۴۰۵ق از سوی دارالفکر دمشق در 72 صفحه منتشر شد. اصغر قائدان نیز متن رساله را به فارسی ترجمه کرده است.
اهمیت رساله[ویرایش | ویرایش مبدأ]
فضائل المدینة رساله‌ای دربردارنده احادیث مربوط به فضایل شهر مدینه، مسجدالنبی و حرم قرار دادن مدینه است. این رساله از نظر قدمت، در شمار نخستین نوشته‌های مستقل دربارهٔ مدینه قرار دارد و پس از آثاری مانند تاریخ المدینه ابن شبه، از منابع کهن این موضوع محسوب می‌شود.
احادیث رساله در آثار بعدی مربوط به تاریخ و فضایل مدینه نیز بازتاب یافته است. ابن نجار و سمهودی، در تدوین آثار خود دربارهٔ مدینه، از روایت‌ها و گزارش‌های منابع پیشین بهره برده‌اند.[۱]
نویسنده[ویرایش | ویرایش مبدأ]
مفضل بن محمد بن ابراهیم جَنَدی (منسوب به جَنَد در یمن)، از محدثان قرن سوم و چهارم هجری، و ساکن مکه بود. جندی در مکه به تدریس و نقل حدیث اشتغال داشت و در مسجد الحرام حلقهٔ درس برپا می‌کرد.[۲] او در سال ۳۰۸ قمری در مکه درگذشت.[۳]
جندی همچنین کتابی به نام فضائل مکة دارد و بخشی از نسخهٔ خطی این اثر با شمارهٔ ۳۳۰ در کتابخانهٔ ظاهریهٔ دمشق نگهداری می‌شود.[۴]
ویژگی‌ها و محتوای کتاب[ویرایش | ویرایش مبدأ]
کتاب فضائل المدینة جندی، تنها مجموعه‌ای از احادیث فضایل مدینه نیست، بلکه موضوعات مرتبط با حرمت حرم مدینه، مکان‌های زیارتی و برخی احکام عبادی و اجتماعی این شهر را نیز دربرمی‌گیرد. موضوعات رساله شامل دعای پیامبر(ص) برای برکت و سلامت مدینه،[۵] فضایل کوه احد،[۶] اسامی مدینه، شفاعت رسول خدا،[۷] ، سکونت در مدینه،[۸] فضايل مسجدالنبی[۹] و مسجد قبا،[۱۰] تعیین حدود حرم مدینه،[۱۱] حرمت صید و قطع درختان،[۱۲] نام‌های مدینه و شفاعت برای درگذشتگان در این شهر است.
ساختار سندی[ویرایش | ویرایش مبدأ]
متن رساله تشکیل شده از 78 روایت که با سند کامل ضبط شده است. بخشی از اسناد رساله از جندی به راویان پیشین، تابعین و صحابه می‌رسد. جندی روایت‌ها را غالباً با تعبیر «حدثنا» از مشایخ خود نقل می‌کند. گفته شده این شیوهٔ نقل، بر ارتباط روایی مستقیم او با استادانش و شنیدن حدیث از آنان دلالت دارد.[۱۳]
نسخه‌شناسی و چاپ[ویرایش | ویرایش مبدأ]
نسخه‌ای که اساس تصحیح رساله قرار گرفته، در مجموعهٔ شمارهٔ ۷۱ کتابخانهٔ ظاهریهٔ دمشق نگهداری می‌شود. این نسخه در برگ‌های ۶۲ تا ۶۹ مجموعه قرار دارد و حدود چهارده صفحه است.[۱۴]
نسخه در سال ۵۴۸ق به خط عمر بن محمد قزوینی کتابت شده است. قزوینی از شاگردان ابن عساکر بود. در حاشیهٔ نسخه نیز احادیثی از سده‌های ششم تا هشتم هجری ثبت شده است؛ از جمله احادیثی از ابن عساکر، خدیجه بنت احمد بن عبدالدائم و برزالی.[۱۵]
این رساله با تصحیح محمد مطیع الحافظ و غزوه بدیر در سال ۱۴۰۵ق از سوی دارالفکر دمشق در 72 صفحه منتشر شد. اصغر قائدان نیز متن رساله را به فارسی ترجمه کرده است.[۱۶]
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ «فضائل المدینه»، ص150
- ↑ الضعفاء الکبیر، ذیل ترجمهٔ مفضل بن محمد جندی.
- ↑ العبر فی خبر من غبر، ذیل حوادث سال ۳۰۸ق.
- ↑ حاجی خلیفه، کشف الظنون، ذیل «فضائل مکة».
- ↑ فضائل المدینه، ص18
- ↑ فضائل المدینه، ص21
- ↑ فضائل المدینه، ص30
- ↑ فضائل المدینه، ص32
- ↑ فضائل المدینه، ص34
- ↑ فضائل المدینه، ص42
- ↑ فضائل المدینه، ص43
- ↑ فضائل المدینه، ص45
- ↑ «فضایل مدینه»، ص150
- ↑ فضائل المدینه، مقدمه، ص9
- ↑ فضائل المدینه، مقدمه، ص10
- ↑ «فضایل مدینه»، میقات حج، شماره ۵
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- فضائل المدینه، مفضل بن محمد جندی، تحقیق محمد مطیع الحافظ و غزوه بدیر، دمشق، دارالفکر، 1407ق.
- «فضائل المدینه (جندی)»، ترجمه اصغر قائدان، فصلنامه میقات حج، سال دوم، شمارهٔ چهارم، تابستان ۱۳۷۲ش، صص ۳۴–۳۶.