@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
+'''اهل سنت''' (مشهور به سنی) به یکی از مذاهب اسلامی غیر از [[شیعه]] و [[اباضیه]] اطلاق می‌گردد. این گروه پس از رحلت [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام(ص)]]، [[خلافت]] را منوط به شورای [[اسلام|مسلمانان]] دانسته و خلافت چهار خلیفه نخست ([[ابوبکر بن ابی‌قحافه|ابوبکر]]، [[عمر بن خطاب|عمر]]، [[عثمان بن عفان|عثمان]] و [[امام علی(ع)]]) را به‌ترتیب مشروع می‌شمارند.
-| عنوان            =مرقد حر بن یزید ریاحی
-| تصویر            =نمایی از مرقد حر پس از بازسازی.jpg
-| اندازه تصویر     =350px
-| بنيانگذار        =[[عضدالدوله دیلمی]]
-| تأسیس            =۳۷۰ق
-| کاربری           =زیارتگاه
-| مکان             =عراق، کربلا، ۶ کیلومتری [[حرم امام حسین(ع)]]
-| نام‌های دیگر      =
-| وقایع مرتبط      =تازه و سالم بودن پیکر مطهر حر در نبش قبر وی در زمان شاه اسماعیل صفوی
-| ظرفیت            =
-| وضعیت            =فعال
-| مساحت            =۷٬۵۰۰ مترمربع
-| امکانات          =
-| شماره ثبت        =
-| معمار            =
-| سبک              =
-| بازسازی          =۹۱۴ق، به دست [[شاه اسماعیل صفوی]]، در دوره [[قاجار]]، به وسیله مادر آقاخان محلاتی، ۱۳۲۵ق، حسین خان شجاع السلطنه، ۱۳۳۰ق، سیدعبدالحسین کلیددار، ۱۳۸۹ق، تعدادی از تاجران عراقی، ۱۴۲۷ق، در دست بازسازی
-| وبگاه            = [https://www.facebook.com/mazaralhur/ تولیت مرقد حر بن یزید]
-}}
-'''مرقد حُرّ بن یزید ریاحی'''، حدود ۶ کیلومتر از [[آستان امام حسین(ع)|حرم امام حسین(ع)]]، فاصله دارد و نزدیک منطقه‌ای قرار دارد که به کمالیه معروف است.
-علت اینکه جنازه حر را به خارج از میدان معرکه منتقل کردند، این بود که قبیله او یعنی [[بنی‌تمیم]]، جنازه او را برداشته و به مکان فعلی آورده و به خاک سپردند.
+اهل‌سنت در [[فقه]] عمدتاً به چهار مذهب [[حنفی]]، [[مالکی]]، [[شافعی]] و [[حنبلی]] و در حوزهٔ کلامی نیز به فرقه‌هایی چون [[اشاعره]]، [[معتزله]] و [[اهل حدیث]] ([[سلفیه]]) تقسیم شده‌اند.
-مرقد حر در سال ۳۷۰ق به دستور [[عضدالدوله دیلمی]] ساخته شد و در سال ۹۱۴ق [[شاه اسماعیل صفوی]]  گنبدی روی قبر حر بنا کرد و صحن کوچکی برایش ساخت.
+از منظر مذاهب اهل سنت (به جز [[وهابیت]])، [[زیارت|زیارت قبور انبیا و اولیا]] مشروع و حتی در برخی موارد [[مستحب]] شمرده شده است و در [[مناسک حج]] نیز در کلیات مشترک هستند؛ هرچند در برخی جزئیات همچون تعداد، [[ارکان حج|ارکان]] و [[واجبات حج]] اختلافات جزیی دارند.
-در سال‌های بعد نیز این بنا مورد بازسازی واقع شده و پس از سقوط نظام صدام، در سال ۱۴۲۷ه.ق، دیوان وقف شیعی، بنای قدیمی را به‌طور کامل خراب کرد تا ساختمان جدیدی برای آرامگاه حُرّ بنا کند؛ این ساختمان، در حال حاضر، در دست بازسازی است.
+== واژه شناسی ==
+اَهْلِ سُنَّتْ مشهور به سُنّی، اصطلاحى‌ است که به‌ یکی از [[مذاهب مسلمانان]]، ‌غیر از گروه‌های [[شیعه]] و [[اباضیه]] اشاره دارد‌.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱۰، ص۴۷۴–۴۷۵.</ref> این گروه پس از وفات رسول‌الله(ص)، خلافت را به شورای مسلمانان مشروط کرد.<ref>فرهنگ فرق اسلامی، ص۸۴.</ref> تمایز اهل‌سنت و دیگر گروه‌های مذهبی مسلمانان در این است که آن‌ها، خلافت ۴ خلیفه اول؛ ابوبکر، عمر، عثمان و علی (ع) را به ترتیب بعد از پیامبر اسلام (ص)، مشروع و بر آن اتفاق نظر دارند،<ref>غزالی، الاقتصاد فی الاعتقاد، ص۱۵۲–۱۵۴؛ سبحانی، بحوث، ج۱، ص۲۹۳–۳۰۲.</ref> برخلاف شیعیان که [[امام علی(ع)|حضرت علی(ع)]] را جانشین بلافصل پیامبر اسلام(ص) می‌دانند و اباضیه که به خلافت عثمان و حضرت علی(ع) منتقد هستند.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱۰، ص۴۷۴–۴۷۵.</ref>
-== موقعیت مرقد ==
+== مذاهب فقهی ==
-[[پرونده:نمایی از ضریح حر بن یزید ریاحی.jpg|بندانگشتی|ضریح جدید حر بن یزید ریاحی]]
+اکثریت اهل‌ سنت‌ در حوزة فقهى‌، به ۴ مذهب‌ اصلی؛ حنفى‌، مالكى‌، شافعى‌ و حنبلى تقسیم گردیدند.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱۰، ص۴۷۵.</ref>
-مرقد حرّ، حدود ۶ کیلومتر از حرم امام حسین(ع)، فاصله دارد و نزدیک منطقه‌ای قرار دارد که به کمالیه معروف است.<ref>انصاری، معماری کربلا در گذر تاریخ، ص۱۲۶.</ref>
+* '''حنفیه:''' پیرو [[ابوحنیفه]] (۸۰‑۱۵۰ق)<ref>تاریخ فقه و فقها، ص۸۳.</ref> که در کنار [[قرآن]] و [[سنت پیامبر(ص)]]، از عقل و قیاس بهره می‌گرفت.<ref>تاریخ فقه و فقها، ص۸۳.</ref>
+* '''مالکیه:''' پیرو [[مالک بن انس]] (۹۳‑۱۷۹ق) با منابعی چون قرآن، سنت، عمل اهل مدینه و صلاح جامعه؛<ref>تاریخ فقه و فقها، ص۸۴.</ref> این مذهب نمایندهٔ فقه حدیث‌گرای مدینه است.<ref>«اندیشه‌های فقهی در سده‌های ۲و۳ق»، ص۴۴۵.</ref>
+* '''حنبلیه:''' پیرو [[احمد بن حنبل]] (۱۶۴‑۲۴۱ق) که معتقد به فقه حدیثی بود<ref>«جدال تعبد و تعقل در فهم شریعت»، ص۱۸۹.</ref> و از رأی و قیاس پرهیز می‌کرد؛<ref>وضوء النبی (ص)، ج‌۱، ص۴۰۷.</ref> این مذهب بیش از دیگر مذاهب به ظاهر احادیث و اقوال [[صحابه]] گرایش دارد.<ref>«جدال تعبد و تعقل در فهم شریعت»، ص۱۸۹.</ref>
+* '''شافعیه:''' پیرو [[محمد بن ادریس شافعی]] (۱۵۰‑۲۰۴ق) با فقهی حدیث‌مدار<ref>«اندیشه‌های فقهی در سده‌های ۲و۳»، ص۴۴۶.</ref> که ترکیبی از حدیث و رأی است؛<ref>الامام الشافعی، ص۱۷۸.</ref> از نظر شیعیان، این مذهب به [[مذهب امامیه]] نزدیک‌تر است.<ref>«بررسی علل همگرایی و ناهمگرایی دو مذهب شافعی و حنفی با شیعه امامیه»، برفی.</ref>
-[[حر بن یزید ریاحی|حُرّ بْن یَزید ریاحی]]، از [[قبیله بنی‌تمیم]]،<ref>جمهرة انساب العرب، ابن حزم الاندلسی، ص٢٢٧.</ref> یکی از فرماندهان نظامی [[کوفه]] بود<ref>البدایه و النهایه، ج۸، ص۱۸۶.</ref> که پیش از [[واقعه عاشورا]]، مامور شد که مانع حرکت [[امام حسین(ع)]] به سوی کوفه و همچنین مانع بازگشت ایشان شود؛<ref>البدایه و النهایه، ج۸، ص۱۸۶.</ref> ولی در جنگ با حسین بن علی مردّد شد<ref>تاریخ طبری، ج۴، ص۳۲۱.</ref> و صبح عاشورا به کاروان امام حسین پیوست.<ref>الإرشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۹۹.</ref> برخی حر را اولین شهید واقعه کربلا می‌دانند؛<ref>مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۲، ص۱۳؛ الفتوح، ج۵، ص۱۰۱.</ref> اما به نظر سید بن طاووس، حر نخستین شهید در آن ساعات بود و پیش از او افرادی به شهادت رسیده بودند.<ref>الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۶۰.</ref>
+== مذاهب کلامی و اعتقادی ==
+اهل سنت از نظر کلامی به چند فرقه تقسیم می‌شوند.
+* '''[[اهل حدیث]] (سلفیه):''' که تنها به کتاب و سنت مراجعه می‌کنند و عقل را دخالت نمی‌دهند،<ref>فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامی، ص 149.</ref> مانند مالک بن انس و احمد بن حنبل.<ref>درآمدی بر علم كلام، ص246.</ref>
+* '''[[معتزله]]:''' که به عقل بها داده و نصوص متعارض را تأویل می‌برند؛ بنیان‌گذار آن واصل بن عطاء بود.<ref>مجموعه آثار، ج3، ص85.</ref>
+* '''[[اشاعره]]:''' که عقاید [[اهل حدیث]] را با تعدیلی پذیرفتند و [[ابوالحسن اشعری]] (م. ۳۲۴) آنها را بنیان نهاد.<ref>فرق و مذاهب كلامی، ص201.</ref>
+* '''[[خوارج]]:''' گروهی که به دو خلیفه نخست مهر می‌ورزند و از [[امام علی(ع)|علی(ع)]] تبری می‌جویند؛ پس از [[جنگ صفین]] پدید آمدند.<ref>ملل و نحل، ج 1، ص 115؛ فرق و مذاهب كلامی، ص287.</ref>
+* '''[[ماتریدیه]]:''' مذهب کلامی ابو منصور ماتریدی (م. ۳۳۳) که مانند اشاعره با معتزله مخالفت کرد، اما عقل‌گرایی در آن غلبه دارد.<ref>درآمدی بر علم كلام، ص296.</ref>
+* '''[[مرجئه]]:''' عمل را پس از نیت قرار داده و ایمان قلبی را برای نجات کافی می‌دانستند.<ref>الفرق بين الفرق، ص202؛ فرق و مذاهب كلامی، ص 283.</ref>
+* '''[[وهابیت]]:''' منسوب به [[محمد بن عبدالوهاب]] (م. ۱۲۰۶ق) که با تأثیر از [[ابن تیمیه|ابن‌تیمیه]]، [[زیارت قبور]] و [[توسل]] را [[شرک]] دانست و دیگر مسلمانان را متهم به خروج از دین کرد.<ref>آئين وهابيت، ص29.</ref> عقاید افراطی آنان مایه تفرقه در امت اسلامی شده است.
-===تاریخچه مرقد===
+دیگر مذاهب کلامی اهل سنت عبارتند از: اباضیه، جهمیه، کرامیه، ضراریه، نجاریه.<ref>تاريخ فقه و فقها، ص84.</ref>
-مرقد حر در ۳۷۰ق به دستور [[عضدالدوله دیلمی]] ساخته شد.<ref>قائدان،عتبات عالیات عراق، ص۱۴۷ـ۱۴۶.</ref> در قرن هشتم قمری، مزار حُرّ شناخته شده بوده و حمدالله مستوفی نیز به قبر وی، بیرون از کربلا اشاره کرده است.<ref>نزهة القلوب، ص٣٢.</ref>
-==معماری ساختمان==
+== زیارت از نظر اهل سنت ==
+[[زیارت قبور|زیارت قبور انبیا و اولیا]]، از مسائل اختلافی میان [[وهابیت]] و سایر مذاهب اسلامی است. وهابی‌ها آن را [[حرام]] می‌دانند، حال آنکه ادله روایی اهل سنت بر مشروعیت آن تأکید دارند.<ref>کنزالعمال، ج۵، ص۷۴.</ref> سیرهٔ مسلمانان از صدر اسلام بر پایه زیارت قبور استوار بوده است. خود پیامبر(ص) از [[بقیع]]،<ref>صحیح مسلم، ج۲، ص۶۶۹.</ref> [[غزوه احد|شهدای احد]]<ref>رد المحتار، ج۲، ص۲۴۲.</ref> و قبر [[آمنه بنت وهب|مادرش]]<ref>شعب الإیمان، ج۱۱، ص۴۶۹.</ref> و نیز [[صحابه]] و [[تابعین|تابعینی]] چون [[عبدالله بن عمر بن خطاب|عبدالله بن عمر]] و [[عایشه]] به زیارت [[قبر پیامبر|قبر رسول خدا(ص)]] می‌رفتند.<ref>ابن أبی شیبه، المصنف، ج۳، ص۵۷۶.</ref>
-مساحت مرقد حرّ حدود ۵۸۰ مترمربع و مساحت زمین آن، حدود ۷٬۵۰۰ مترمربع است. ضریحی که صندوقی مشبک از جنس نقره است در وسط این عمارت واقع است. گنبدی که بر فراز ضریح قرار دارد، با ۷ متر قطر، دارای ارتفاعی ۱۰ متری از سطح زمین حرم است. نمای خارجی این گنبد کاشی کاری شده است.
+روایات مربوط به زیارت به چهار دسته تقسیم می‌شوند: ممنوعیت ابتدایی و سپس نسخ آن؛<ref>المستدرک، ج۱، ص۵۳۰.</ref> نهی زنان،<ref>سنن ابن ماجه، ج۱، ص۵۰۲.</ref> اما سند آن ضعیف ارزیابی شده<ref>موسوعه الألبانی، ج۲، ص۳۷۰.</ref> و روایات متعدد دیگری بر جواز زیارت برای زنان؛<ref>المستدرک، ج۱، ص۵۳۳.</ref> امر به زیارت برای مقاصدی همچون یادآوری آخرت<ref>مناوی، ج ۳، ص۱۶۲.</ref> و تأکید بر سیره‌ی همیشگی پیامبر(ص) در زیارت اهل قبور.<ref>صحیح ابن حبان، ج۷، ص۴۴۴.</ref>
-در اطراف مرقد، صحن وسیعی وجود دارد که از چهار طرف اتاق‌هایی با ایوان‌های کوچک بر آن مشرف هستند. بر فراز هریک از این ایوان‌ها نیز طاق‌هایی نوک تیز قرار دارد. این اتاق‌ها و ایوان‌ها به منظور استراحت زائران به کار می‌روند.<ref>انصاری، معماری کربلا در گذر تاریخ، ص۱۲۷.</ref>
-براساس قدیمی‌ترین تصویر موجود از مرقد حُرّ، ساختمان بقعه، دارای گنبد مضرّس کوچک و کم‌ارتفاعی بوده است. اما براساس تصویر قدیمی دیگری، این گنبد، جای خود را به گنبد پیازی - شلجمی کاشی‌کاری شده‌ای، داده است.
+از دیدگاه مذاهب چهارگانه، حنفیان،<ref>سرخسی، ج۲۴، ص۱۰؛ شرنبلانی، ج۱، ص۲۲۹؛ رد المحتار، ج۲، ص۶۲۶؛ قاری، ج۴، ص۱۲۵۵؛ تهانوی، ج‏۲، ص۱۰۸۲.</ref> مالکیان قائل به جواز و استحباب،<ref>موطأ، ج۲، ص۴۸۵؛ المدخل، ج۱، ص۲۵۵.</ref> شافعیان<ref>المهذب (فقه شافعی)، ج۱، ص۳۱۷؛ تاریخ بغداد، ج ۱، ص۴۴۵؛ فتح‌الباری، ج۳، ص۶۶؛ سیر اعلام النبلاء، ج۴، ص۴۸۴.</ref> و حنبلیان (به جز ابن تیمیه)<ref>مقدسى، ج ۲، ص۵۶۵-۵۷۰.</ref> همگی قائل به جواز زیارت هستند؛ از‌این‌رو جز وهابیت، همهٔ مذاهب اسلامی زیارت قبور را مشروع دانسته و سیرهٔ مسلمانان بر عمران و احترام زیارتگاهها بوده است.<ref>تاریخ بغداد، ج ۱، ص۵۰۸؛ ابن جوزی، المنتظم، ج ۱۲، ص۲۴۱؛ المستدرک، ج ۳، ص۵۱۸؛ وفیات الأعیان، ج ۴، ص۱۶۵؛ سیر اعلام النبلاء، ج ۱، ص۱۱۴؛ ابن جوزی، مناقب، ج ۱، ص۶۰۷-۶۰۸؛ ابن جوزی، المنتظم، ج۱۶، ص۱۰۰.</ref>
-===بازسازی بنا===
+== حج در مذاهب فقهی اهل سنت ==
-به گفته سید نعمت‌الله جزائری، عالم شیعه قرن یازدهم و دوازدهم قمری، زمانی که [[شاه اسماعیل صفوی]] به کربلا آمد، پس از زیارت امام حسین(ع)، به زیارت حر رفت و دستور داد تا قبر وی را باز کنند. پس از شکافتن قبر حر، جنازه تازه وی را در قبر دید که بر سر او دستمالی، بسته شده بود.<ref>الانوار النعمانیة، ج٣، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref> به دستور شاه اسماعیل، مرقد حر در سال ۹۱۴ق بازسازی شد.<ref>قائدان،عتبات عالیات عراق، ص۱۴۷ـ۱۴۶</ref>
+در کلیات تفاوتی بین مذاهب فقهی اهل سنت درباره [[حج]] نیست و فقط در جزییات [[احکام حج]] باهم تفاوت دارند. به عنوان نمونه در اصل وجوب حج و وجوب آن بر [[استطاعت|مستطیع]] اتفاق نظر دارند،<ref>درسنامه درآمدی بر فقه مقارن، ص۱۹۳.</ref> اما در [[ایام الحج|ماه‌های حج]] اختلاف دارند: مالکیه [[شوال (ماه قمری)|شوال]]، [[ذی‌قعده (ماه قمری)|ذی‌قعده]] و [[ذی‌الحجه (ماه قمری)|ذی‌الحجه]] را ماه حج می‌دانند؛ حنبلیه و حنفیه شوال، ذی‌قعده و ده روز اول ذی‌الحجه (حنفیه تا غروب [[عید قربان]])؛ و شافعیه شوال، ذی‌قعده و نه روز اول ذی‌الحجه (تا طلوع فجر عید قربان) را معتبر می‌شمارند.<ref>خلاف، ج۱، ص۴۱۱-۴۱۷؛ العروة الوثقی، ج۲، ص۵۴۲؛ شرایع الاسلام، ج۱، ص۲۲۴-۲۲۹؛ تحریرالوسیله، ج۱، ص۳۴۹-۳۶۲؛ الفقه علی المذاهب الاربعة، ج۱، ص۵۷۱-۵۷۶؛ بدایة المجتهد، ج۱، ص۳۲۳-۳۲۶؛ الفقه علی المذهب الخمسة، ج۱، ص۲۲۹-۳۰۳.</ref> همگی مذاهب اهل سنت، اقسام سه‌گانه‌ی حج ([[حج تمتع|تمتع]]، [[حج افراد|افراد]] و [[حج قران|قران]]) را می‌پذیرند؛ اما قائل به تخییر هستند و در ترتیب فضیلتِ اقسام با یکدیگر اختلاف دارند.<ref>بدایة المجتهد، ج۱، ص۳۹۵-۳۹۹؛ الفقه علی المذاهب الاربعة، ج۱، ص۶۱۹-۶۲۶؛ خلاف، ج۱، ص۴۱۹-۴۲۳؛ شرایع الاسلام، ج۱، ص۲۳۶-۲۴۰؛ الفقه علی المذهب الخمسة، ج۱، ص۳۱۹-۳۲۲؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۱۶۱-۱۸۱.</ref>
-در دوره [[قاجار]]، مادر آقاخان محلاتی اقدام به تعمیر بقعه نمود و نیز صحنی قلعه مانند برای آن بنا نهاد تا در مقابل خطر راهزنان، سرپناهی برای زائران باشد. کتیبه‌های موجود در مرقد حُرّ در دوره اخیر نشان می‌دهد که این مرقد در سال ۱۳۳۰ق، به اهتمام آقا حسین‌خان شجاع السلطنه همدانی و سید عبدالحسین کلیدار بازسازی شده است.<ref>تراث کربلاء، ص١١5.</ref> همچنین شجاع السلطان همدانی گنبد مقبره را تعمیر و نمای خارجی آن را کاشی کاری کرد.<ref>انصاری، معماری کربلا در گذر تاریخ، ص۱۲۶.</ref> حال آنکه عکس قدیمی‌تری از بارگاه حرّ، نشان می‌دهد که این زیارتگاه دارای گنبد مضرّس (اُورچین) کوچک و کم‌ارتفاعی بوده است.<ref>خامه‌یار، [https://ganjineh.kateban.com/print/2955 «درباره عکسی که در فضای مجازی به عنوان قدیمی‌ترین عکس حرم امام حسین (ع) معرفی شده»]، سایت گنجینه.</ref>
+در [[ارکان حج]] نیز اختلافاتی وجود دارد: حنبلیه و مالکیه چهار رکن: [[احرام]]، [[طواف زیارت]]، [[سعی|سعی بین صفا و مروه]]، [[وقوف در عرفات]] (بدون [[وقوف در مشعر]])؛ حنفیه دو رکن (وقوف در عرفه و طواف زیارت)؛ و شافعی چهار رکن (طواف، سعی، وقوف در عرفه و [[حلق و تقصیر|حلق]]).<ref>درسنامه درآمدی بر فقه مقارن، ص۲۴۵.</ref> تعداد [[واجبات حج]] نیز متفاوت است: حنبلیه ۷، حنفیه ۵، شافعیه ۵ و مالکیه ۶ واجب.<ref>درسنامه درآمدی بر فقه مقارن، ص۲۴۵.</ref> در [[عمره تمتع|واجبات عمره تمتع]] نیز اختلافاتی وجود دارد؛ به‌طوری که حنفیه و مالکیه پنج عمل، حنبلیه چهار عمل و شافعیه (با دو قول) سه یا چهار عمل را [[واجب]] می‌دانند؛ همچنین به نظر حنبلیه و شافعیه، [[نماز طواف]] سنت است، نه واجب.<ref>بدائع الصنایع، ج۱۰؛ ص۶۴ و ۲۳؛ الهداية، ج۱۰، ص۲۸۸؛ الکافی فی فقه ابن حنبل، ج۱۱، ص۱۰۳۹؛ المقنع (فقه حنبلی)، ج۱۰ و ۱۱ ص۹۶۱-۹۶۲؛ المهذب (فقه شافعی)، ج۱۱، ص۸۴۸-۸۵۰؛ مختصر المزنی، ج۱۱، ص۸۲۱؛ الفقه علی المذهب الخمسة، ج۱، ص۳۷۲.</ref> در [[عمره مفرده]] نیز همه فرقه‌های اهل سنت ۵ واجب: 1. [[محرم شدن در میقات]] 2. طواف قدوم یا طواف تحیّت 3. نماز طواف 4. سعی بین صفا و مروه 5. تقصیر (بدون [[طواف نساء]]) قائل هستند.<ref>مناسک حج، ص۳۱۵-۳۱۶؛ بدایة المجتهد، ج۱، ص۳۴۵-۳۴۶؛ الفقه علی المذهب الاربعة، ج۱، ص۵۸۹؛ الدروس، ص۴۰۰-۴۰۱؛ المبسوط، ج۱، ص۳۵۱؛ الفقه علی المذهب الخمسة، ج۱، ص۳۵۴.</ref>
-در سال ۱۳۸۹ق، تعدادی از تاجران عراقی، رواق‌ها و ایوان جلوی مرقد را بازسازی نمودند و در سال ۱۳۹۰ق، ورودی اصلی مرقد، کاشی‌کاری شد. پس از سقوط حکومت صدام و حزب بعث عراق (۲۰۰۲م)، دیوان وقف شیعی عراق در سال ۱۴۲۷ق، در یک برنامه حساب نشده، بنای قدیمی را به‌طور کامل خراب کرد تا ساختمان جدیدی برای آرامگاه حُرّ بنا کند. این ساختمان، در حال حاضر، در دست بازسازی است.<ref>مرقدها و مکان‌های زیارتی کربلا، ص٩٨.</ref>
+== پانویس ==
-==تردید در محل دفن حرّ==
-به گفته [[سید محسن امین]]، نویسنده کتاب اعیان الشیعه، هنگام دفن شهدای کربلا توسط افراد [[قبیله بنی‌اسد]]، گروهی از قبیله حر، مانع دفن جسد او همراه با دیگر شهدای کربلا شدند و جسد حر را در مکانی دورتر از سایر شهدا، به خاک سپردند<ref>اعیان الشیعة، ج١، ص6١٣.</ref> که در قدیم به آن «نواویس» می‌گفتند.<ref>ابن کلبی، جَمْهَرة النسب، ج۱، ص۲۱۶.</ref>
-[[شیخ مفید]] و [[میرزا حسین نوری]] معتقدند که حرّ با سایر اصحاب دفن شده است و میرزا حسین نوری می‌گوید که روایتی در مورد دفن حرّ در مرقد فعلی وجود ندارد.<ref>نوری، لؤلؤ و مرجان، ص۱۵۴؛ مفید، ج۲، ص۱۱۴.</ref>
-اما از دیدگاه [[شیخ عباس قمی]] کتب مزاریه و کتاب‌های دیگر به محل دفن حرّ متعرض نشده‌اند. وی با ذکر عبارتی از کتاب الدروس که در آن به زیارت [[حضرت عباس(ع)]] و حرّ سفارش شده است، آورده‌ است که قبر حرّ در عصر [[شهید اول]]، در مکان فعلی معروف بوده و همین مقدار برای اعتبار این مرقد کافی است.<ref>قمی، هدیة الزائرین و بهجة الناظرین، ص۱۳۷ـ۱۳۶؛ نوری، لؤلؤ و مرجان، ص۱۵۴؛ قمی، منتهی الامال، ج۱، ص۷۴۸.</ref> همچنین از دیدگاه [[سید محسن امین]] شهرت این مزار و تقید مردم به زیارت آن، غیرمستند نیست.<ref>امین، اعیان الشیعه، ج۲، ص۴۴۰ـ۴۳۹.</ref>
-==زیارت‌نامه حر==
-در [[زیارت رجبیه]]، دو بار و در [[زیارت ناحیه مقدسه]] نیز یک بار به حر سلام داده شده است: «السلام علی الحرّ بن یزید الریاحی».<ref>شهیدان جاوید، ص334.</ref> حر همچنین دارای زیارت‌نامه مستقلی است که به شرح ذیل می‌باشد:
-{{نقل قول دوقلو
-| تیتر =
-| ارتفاع = 10em
-| السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا العَبْدُ الصَّالحُ
-| سلام بر تو ای بنده صالح
-| السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا المُجَاهِدُ النَّاصحُ
-| سلام بر تو ای مجاهد خیرخواه
-| السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ وَفی بالسَّعادَةِ الرَّابح
-|سلام بر تو ای وفادار به سعادت پیروز
-|السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ نَکَثَ بَیعَة یَزید وَفَدَی برُوحِهِ لِلْحُسَیْنِ الشّهِیدِ
-| سلام بر تو ای کسی که بیعت خود را با یزید شکست و جان خود را فدای حسین شهید کرد
-|السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا البَطَلُ الصِّنْدِیدُ
-|سلام بر تو ای قهرمان استوار
-|السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الفارِسُ الشُّجَاعُ
-|سلام بر تو ای تک‌سوار دلاور
-...
-| ارتفاع = <!-- مثلا 20em -->
-}}
-{{نقل قول دوقلو
-| تیتر = زیارت‌نامه حر بن یزید ریاحی
-|السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا العَبْدُ الصَّالحُ، السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا المُجَاهِدُ النَّاصحُ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ وَفی بالسَّعادَةِ الرَّابح، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ نَکَثَ بَیعَة یَزید وَفَدَی برُوحِهِ لِلْحُسَیْنِ الشّهِیدِ، السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا البَطَلُ الصِّنْدِیدُ، السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الفارِسُ الشُّجَاعُ، السَّلامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا البَطَلُ المَنَّاعُ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ تَرَکَ الطُّغیانَ، وَأَطَاعَ الوَاحِدَ الدیَّانَ، وَدَخَلَ فِی طَاعةِ الرَّحْمنِ، وَفَدی بِرُوحِهِ لِلْحُسَیْنِ الشَّهیدِ الغَرِیبِ العَطشانِ، وَصالَ عَلَی العُدوانِ، وَهَوی صَریعاً عَلی التُّربَانِ، وَحَظی بالخُلدِ والجنانِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وبَرَکاتُهُ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ فَدَی بِنَفْسِهِ لِابْنِ الرَّسُولِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مُجاهداً دُونَ ابْنِ البَتُولِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ ثَبَتَ لِلطَّعْنِ وَضَرْبِ السُّیُوفِ، السَّلامُ عَلَیْکَ وَعَلَی وَلَدِکَ المَقْتُولُ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مَنْ بکاهُ الحُسَینُ عَلَیْهِ السَّلامُ وَقَالَ: مَا أَخْطَأَتْ أُمُّکَ إِذْ سَمَّتْکَ الحُرَّ، فَأَنْتَ حُرٌّ فِی الدُّنْیا وَسَعِیدٌ فِی الآخِرَةِ، فَیا لَیْتَنی کُنْتُ مَعَکَ فَأَفُوزُ مَعَکَ کَمَا فُزْتَ مَعَ الحُسَینِ وَأَصْحابِ الحُسَینِ، والسَّلامُ عَلَیْکَ یَا حُرَّ بْنَ یَزیدَ الرِّیَاحِی وَرَحْمَةُ اللَّه وَبَرَکَاتُهُ.
-|سلام بر تو ای بنده صالح، سلام بر تو ای مجاهد خیرخواه، سلام بر تو ای وفادار به سعادت پیروز، سلام بر تو ای کسی که بیعت خود را با یزید شکست و جان خود را فدای حسین شهید کرد، سلام بر تو ای قهرمان استوار، سلام بر تو ای تک‌سوار دلاور، سلام بر تو ای دلیر مقاوم، سلام بر تو ای تارک طغیان و مطیع (خدای) یگانه قاهر که به اطاعت خدای رحمان در آمدی و جان خویش را فدای حسین شهید و غریب و لب تشنه کردی و حمله کردی بر دشمنان و بر خاک (کربلا) غلطیدی و به بهشت برین کامیاب شدی و رحمت و برکات الهی بر تو، سلام بر تو ای آنکه جانت را فدای فرزند پیامبر کردی، سلام بر تو ای آنکه در برابر پسر زهرای بتول جهاد کردی، سلام بر تو ای آنکه در برابر ضرب نیزه و شمشیر استوار ماندی،سلام بر تو و بر فرزند شهیدت، سلام بر تو ای آنکه امام حسین(ع) بر تو گریست و گفت: مادرت به اشتباه نامت را «حُرّ» ننهاد، تو حرّ و آزاد مردی در دنیا و سعادتمندی در آخرت، ای کاش من همرزم تو بودم و با تو به شهادت می رسیدم آنگونه که تو با امام حسین علیه السلام و یاران او شهید شدی، سلام بر تو ای حُرّ فرزند یزید ریاحی و رحمت و برکات خداوند بر تو باد.<ref>مرکز تحقیقات حج، ادعیه و زیارات عتبات عالیات، ص۲۷۲-۲۷۴.</ref>
-}}
-==نگارخانه==
-<center><gallery widths="170" heights="150px" perrow="6" style="border: 5px solid #004225; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0،0،0،0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0،0،0،0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0،0،0،0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;">
-پرونده:تصویر قدیمی مرقد حر بن یزید ریاحی دارای گنبد کاشی‌کاری شده‌ .jpg|تصویر قدیمی مرقد حر بن یزید ریاحی دارای گنبد کاشی‌کاری شده‌
-پرونده:تصویر قدیمی مرقد حر بن یزید ریاحی .jpg|تصویر قدیمی مرقد حر بن یزید ریاحی با گنبد مضرّس(اُورچین) کوچک، قبل از بازسازی آن در سال ۱۳۳۰ق
-پرونده:159.jpg|ضریح قبلی مرقد حر
-پرونده:158.jpg|نمایی از مرقد قبلی حر
-پرونده:نمایی از داخل ضریح جدید حر.jpg|نمایی از داخل ضریح جدید حر
-پرونده:نمایی از ضریح و داخل مرقد حر بن یزید ریاحی.jpg|فضای داخلی جدید مرقد حر
-پرونده:نمایی از کتیبه‌ها و نقش و نگار ضریح حر.jpg|نمایی از کتیبه‌ها و نقش‌ونگار ضریح حر
-پرونده:نمایی از بازسازی مرقد جدید حر.jpg|بازسازی مرقد جدید حر بن یزید ریاحی
-</gallery>
-</center>
-==پانویس==
 {{پانویس}}
-==منابع ==
+== منابع ==
 {{منابع}}
+* '''آئين وهابيت'''، جعفر سبجانی، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
+* '''الاقتصاد فی الاعتقاد'''، محمد غزالی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۰۹ق.
+* '''الامام الشافعی'''، ابراهیم بن علی وزیر، واشنگتن، منشورات کتاب، ۲۰۰۰م.
+* '''الأم'''، أبوعبدالله محمد بن إدریس الشافعی، بیروت، دارالمعرفه،۱۹۹۰م.
+* '''«اندیشه‌های فقهی در سده‌های ۲و۳» در «مدخل اسلام»'''، احمد پاکتچی، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۷۷ش.
+* '''بدائع الصنایع (الفقه الحنفی)'''، علاءالدین بن مسعود کاشانی، بیروت، المصادر الفقهیه، چاپ اول، ج۱۰، ۱۴۲۲ق.
+* '''بدایة المجتهد و نهایة المقتصد'''، محمد بن احمد ابن رشد قرطبی، بیروت، دارالمعرفة، ج۱، ۱۴۰۳ق.
+* '''«بررسی علل همگرایی و ناهمگرایی دو مذهب شافعی و حنفی با شیعه امامیه»'''، محمد برفی، سایت روزنامه رسالت، شماره ۶۹۴۲، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۳۸۸ش، تاریخ بازدید: ۱۵مهر۱۳۹۸ش.
+* '''بحوث فی الملل و النحل'''، جعفر سبحانی، قم، مؤسسة الامام الصادق (ع)، ۱۴۲۷ق.
+* '''تاریخ بغداد'''، أبوبکر أحمد بن علی الخطیب البغدادی، بیروت، دارالغرب الإسلامی، ۲۰۰۲م.
+* '''تاريخ فقه و فقها'''، ابوالقاسم گرجی، انتشارات سمت، چاپ سوم، 1379ش.
+* '''تاریخ فقه و فقها'''، ابوالقاسم گرجی، تهران، سمت، ‌ ۱۳۹۲ش.
+* '''تحریرالوسله'''، سید روح‌الله موسوی خمینی، نجف، مطبعة الآداب، بی‌تا.
+* '''تذکرة الفقها'''، علامه حسن بن یوسف حلی، قم، مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث، چاپ اول، ج۷، ۱۴۲۲ق.
+* '''«جدال تعبد و تعقل در فهم شریعت»'''، مسعود امامی، مجله فقه اهل‌بیت (ع)، شماره۴۶، تابستان ۱۳۸۵ش.
+* '''الخلاف'''، ابوجعفر محمد بن حسن طوسی، بی‌جا، مؤسسه نشر اسلامی، ج۱، ۱۴۰۷ق.
+* '''دائرة المعارف بزرگ اسلامی'''، اهل سنت و جماعت، ج۱۰، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۰ش.
+* '''درآمدی بر علم كلام'''، علی ربانی گلپایگانی، انتشارات دار الفكر، چاپ اول، 1378ش.
+* '''درسنامه درآمدی بر فقه مقارن'''، مصطفی جعفرپیشه‌فرد، تهران، نشر معاونت امور روحانیون بعثه مقام معظم رهبری، چاپ اول، ۱۳۸۹ش.
+* '''الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه'''، محمد بن مکی عاملی (شهید اول)، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۷ق.
+* '''رد المحتار على الدر المختار'''، محمد أمین الحنفی ابن عابدین، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۲ق.
+* '''سنن ابن ماجه'''، أبوعبدالله محمد بن یزید القزوینی ابن ماجه، بی‌جا، دارإحیاء الکتب العربیه، بی‌تا.
+* '''سیر اعلام النبلاء'''، شمس‌الدین احمد بن محمد ذهبی، تحقیق شعیب الارنؤوط، بیروت، مؤسسه الرساله، بی‌تا.
+* '''شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام'''، جعفر بن حسن محقق حلی، بیروت، دار الاضواء، ج۱، ۱۴۰۳ق.
+* '''شعب الإیمان'''، أحمد بن الحسین البیهقی، مکتبه الرشد للنشر والتوزیع بالریاض بالتعاون مع الدار السلفیه ببومبای بالهند، ۱۴۲۳ق.
+* '''صحیح ابن حبان بترتیب ابن بلبان'''، محمد بن حبان البستی، بیروت، مؤسسه الرساله، ۱۴۱۴ق.
+* '''العروة الوثقی مع تعالیق الامام الخمینی'''، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، مکتبه علمیه اسلامی، ج۲، ۱۳۹۹ق.
+* '''فتح‌الباری شرح صحیح البخاری'''، أحمد بن علی ابن حجر العسقلانی الشافعی، بیروت، دارالمعرفه، ۱۳۷۹ق.
+* '''الفرق بين الفرق'''، بغدادی، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
+* '''فرق و مذاهب كلامی'''، علی ربانی گلپایگانی، انتشارات مركز جهاني، چاپ سوم، ۱۳۸۳ش.
+* '''فرق و مذاهب کلامی'''، علی ربانی گلپایگانی، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۷۷ش.
+* '''فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامی'''، جعفر سبحانی، انتشارات توحيد، چاپ اول، 1371ش.
+* '''فرهنگ فرق اسلامی'''، محمدجواد مشکور، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۷۵ش.
+* '''الفقه علی المذاهب الاربعة'''، عبدالرحمن جزیری، بیروت، دارالفکر، ج۱، بی‌تا.
+* '''الفقه علی المذهب الخمسة'''، محمدجواد مغنیه، بیروت، بی‌نا، ج۱، ۱۴۰۷ق.
+* '''الکافی فی فقه ابن حنبل (فقه حنبلی)'''، عبدالله بن احمد ابن قدامه، بیروت، المصادر الفقهیه، چاپ اول، ج۱۱، ۱۴۲۲ق.
+* '''کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال'''، علی بن حسام‌الدین متقی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ‌ ۱۴۳۱ق/ ۲۰۱۰م.
+* '''مجموعه آثار'''، مرتضی مطهری، انتشارات صدرا، چ دوم، 1372ش.
+* '''ملل و نحل،''' شهرستانی، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
+* '''وضوء النبی (ص)'''، شهرستانی، ۱۴۱۶ق، ج‌۱، ص۴۰۷.
+* '''صحیح مسلم'''، مسلم ابن الحجاج النیسابوری، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بی‌تا.
+* المبسوط فی فقه الامامیه، ابوجعفر محمد بن حسن طوسی، تهران، المکتبة المرتضویة لاحیاء الآثار الجعفریة، ج۱، ۱۴۰۸ق.
+* '''مختصر المزنی (فقه شافعی)'''، اسماعیل بن یحیی مصری مزنی، بیروت، المصادر الفقهیه، چاپ اول، ج۱۱، ۱۴۲۲ق.
+* '''المدخل'''، أبوعبدالله محمد بن محمد ابن الحاج، بی‌جا، دارالتراث، بی‌تا.
+* '''المستدرک على الصحیحین'''، أبوعبدالله محمد بن عبدالله النیسابوری الحاکم، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۱ق.
+* '''المصنف'''، أبوبکر عبدالرزاق ابن ابی شیبه، بیروت، المجلس العلمی، ۱۴۰۳ق.
+* '''المقنع (فقه حنبلی)'''، عبدالله بن احمد ابن قدامه، بیروت، چاپ اول، ج۱۰ و ۱۱، ۱۴۲۲ق.
+* '''مناسک حج با حواشی مرجع'''، سید روح‌الله موسوی خمینی، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۵ش.
+* '''مناقب الإمام أحمد'''، جمال‌الدین أبوالفرج الجوزی، بی‌جا، دار هجر، ۱۴۰۹ق.
+* '''المنتظم فی تاریخ الأمم والملوک'''، جمال‌الدین أبوالفرج الجوزی، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۲ق.
+* '''موسوعه الألبانی فی العقیده'''، أبوعبدالرحمن محمد ناصرالدین الألبانی، صنعاء، مرکز النعمان للبحوث والدراسات الإسلامیه وتحقیق التراث والترجمه، ۱۴۳۱ق.
+* '''موطأ'''، مالک ابن انس، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۶ق.
+* '''المهذب (فقه شافعی)'''، ابراهیم بن محمد شیرازی، بیروت، المصادر الفقهیه، چاپ اول، ج۱۱، ۱۴۲۲ق.
+* '''وفیات الأعیان'''، أبوالعباس شمسالدین أحمد ابن خلکان، بیروت، دار صادر، بی‌تا.
+* '''الهدایة (فقه حنفی)'''، علی ابن ابی‌بکر مرغیناتی، بیروت، بی‌نا، چاپ اول، ج۱۰، ۱۴۲۲ق.
-{{برگرفتگی
-|پیش از لینک = کتاب
-|منبع = زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم.
-|پس از لینک = بخش «مرقد حر بن یزید ریاحی»، ج۱، ص۲۳۴.
-| لینک = http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1472/1/5
-}}
-* '''اعیان الشیعه'''، امین، محسن، دارالتعارف للمطبوعات، بیروت، ۱۹۹۸م.
-* '''ادعیه و زیارات عتبات عالیات'''، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، قم، ۱۳۸۳ش.
-* '''الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد'''، محمد بن محمد بن نعمان (الشیخ المفید)، تحقیق: مؤسسة آل البیت (علیهم‌السّلام) لاحیاء التراث، ط ۲، بیروت، دار المفید، ۱۴۱۴ق - ۱۹۹۳م.
-* '''الانوار النعمانیة'''، السید نعمةالله الجزائری، تبریز، مطبعة شرکت چاپ، (بی‌تا).
-* '''البدایة و النّهایة'''، اسماعیل ابن کثیر،  تحقیق: علی شیری، بیروت: داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۸ق.
-* '''تاریخ الطبری'''، محمد بن جریر الطبری، ط ۱، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۰۸ق - ۱۹۸۸م.
-* '''تاریخ گزیده'''، حمد الله مستوفی، تهران، امیر کبیر، چاپ ۳، ۱۳۶۴ش.
-* '''تراث کربلاء'''، سلمان‌هادی الطعمة، ط ۲، بیروت، مؤسسة الاعلمی، ۱۴۰۳ق - ۱۹۸۳م.
-* '''جمهرة النسب'''، ابن‌کلبی، هشام بن محمد، محقق: حسن ناجی، ناشر: عالم الکتب.
-* '''جمهرة انساب العرب'''، علی بن احمد بن سعید (ابن حزم الاندلسی)، تحقیق: عبدالسلام محمد‌هارون، ط ۵، القاهرة، دار المعارف.
-* '''دائرة المعارف بزرگ اسلامی'''، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، چاپ اول، ۱۳۸۹ش.
-* '''[https://ganjineh.kateban.com/print/2955 «درباره عکسی که در فضای مجازی به عنوان قدیمی‌ترین عکس حرم امام حسین (ع) معرفی شده»]'''، احمد خامه‌یار، سایت گنجینه.
-* '''شهیدان جاوید'''، پژوهشی تاریخی پیرامون شهدای نهضت امام حسین (علیه‌السّلام)،  مرضیه محمدزاده، تهران، بصیرت، ۱۳۹۱ش.
-* '''عتبات عالیات عراق'''، اصغر قائدان، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.
-* '''لؤلؤ و مرجان'''، نوری، حسین، آفاق، تهران، ۱۳۸۷ش.
-* '''مرقدها و مکان‌های زیارتی کربلا'''، عبدالامیر قریشی، ترجمه: احسان مقدس، چاپ ۱، تهران، مشعر، ۱۳۹۱ش.
-* '''معماری کربلا در گذر تاریخ'''، انصاری، محمدعلی، انتشارات مسجد جمکران، قم، ۱۳۸۹ش.
-* '''مقتل الحسین'''، موفّق بن احمد (الخوارزمی)، تحقیق: الشیخ محمد السماوی، ط ۱، قم، انوار الهدی، ۱۴۱۸ق.
-* '''منتهی الآمال'''، شیخ عباس قمی، چاپ ۱۴، قم، هجرت، ۱۳۸۰ش.
-* '''نزهة القلوب'''، حمدالله بن ابی‌بکر مستوفی قزوینی، به کوشش: سید محمد دبیرسیاقی، چاپ ۲، قزوین، طه، ۱۳۷۸ش.
-* '''هدیة الزائرین و بهجة الناظرین'''، قمی، عباس، موسسه جهانی سبطین، قم، ۱۳۸۳ش.
 {{پایان}}
-{{زیارتگاه‌ها و مقبره‌های عراق}}

کاربر:Gholampour/صفحه تمرین۱: تفاوت میان نسخه‌ها