مسجد غمامه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| نامهای دیگر = | | نامهای دیگر = | ||
| مکان = مناخه در غرب | | مکان = مناخه در غرب [[مسجد النبی]] در شهر [[مدینه]] | ||
| کاربری = مسجد | | کاربری = مسجد | ||
| بزرگداشت نزد = | | بزرگداشت نزد = | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
| بازسازی کنندگان = | | بازسازی کنندگان = | ||
| بخشهای از میان رفته = | | بخشهای از میان رفته = | ||
| ویژگیهای تاریخی = محل نماز عید پیامبر | | ویژگیهای تاریخی = محل نماز عید [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] | ||
| متولیان = | | متولیان = | ||
| مساحت = | | مساحت = | ||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
| توضیح نقشه = | | توضیح نقشه = | ||
}} | }} | ||
'''مسجد غَمامة''' یا مسجد مصلی مسجدی است در غرب [[مسجد النبی | '''مسجد غَمامة''' یا مسجد مصلی مسجدی است در غرب [[مسجد النبی]] واقع در شهر [[مدینه]]. مسجد غمامه به همراه دو مسجد دیگر ([[مسجد امام علی (مناخه)|مسجد علی بن ابیطالب]] و [[مسجد ابوبکر(مناخه)|مسجد ابوبکر]]) که به آنها [[مصلای پیامبر(ص)|مسجدهای مصلی]] گفته میشود در فضای بازی ساخته شدهاند که به آن [[مناخه|مَناخة]] میگفتند و [[حضرت محمد (ص)|پیامبر]] در آنجا نماز عید قربان و فطر برپا میکرد. | ||
بنای امروزین مسجد غمامه همان است که در زمان سلطان عبدالمجید عثمانی (حکومت: 1255-1277ق) ساخته شد و از آن زمان تنها مرمت شده است. | بنای امروزین مسجد غمامه همان است که در زمان [[سلطان عبدالمجید عثمانی]] (حکومت: 1255-1277ق) ساخته شد و از آن زمان تنها مرمت شده است. | ||
==مکان مسجد== | ==مکان مسجد== | ||
مسجد غمامه یا مسجد مصلی در جنوب غرب [[مسجد النبی | مسجد غمامه یا مسجد مصلی در جنوب غرب [[مسجد النبی]] در زمینی قرار دارد که به آن میدان مصلی گفته میشود. این مکان [[مناخه|مَناخه]] نام داشت و صحرایی بود که بازار مدینه نیز در آنجا تشکیل میشد. پیامبر از این مکان که فضای بازی بود برای برپایی نماز عید (قربان و فطر) و نماز باران استفاده میکرد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:وفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=122 وفاء الوفاء، ج۳، ص ۱۲۲]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&page=223 مساجد الاثریه،ص ۲۲۳]</ref> | ||
{{بیشتر|مصلای پیامبر(ص)|۱=}} | {{بیشتر|مصلای پیامبر(ص)|۱=}} | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
گفته شده این مکان در نزدیکی خانه کثیر بن صَلْت، صحابی پیامبر، و در جنوب آن قرار داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=118 الوفاء الوفاء، ج3، ص 118]</ref>[[پرونده:مسجد غمامه پلان افقی.png|350px|thumb|left|پلان افقی مسجد مصلی]] | گفته شده این مکان در نزدیکی خانه کثیر بن صَلْت، صحابی پیامبر، و در جنوب آن قرار داشته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=118 الوفاء الوفاء، ج3، ص 118]</ref>[[پرونده:مسجد غمامه پلان افقی.png|350px|thumb|left|پلان افقی مسجد مصلی]] | ||
=== سده نهم و پس از آن === | === سده نهم و پس از آن === | ||
مسجد غمامه در گزارشهای تاریخ نگاران مدینه از قرن هشتم<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:التعریف_بما_انست_الهجرة.pdf&page=146 التعریف بما انست الهجره، ص 146]</ref> یاد شده و به نظر سمهودی (درگذشت: 911ق) احتمالا اولین بار در زمان [[عمر بن عبدالعزیز]] ساخته شده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=122 وفاء الوفاء، ج3، ص 122]</ref> سمهودی گزارش میکند که | مسجد غمامه در گزارشهای تاریخ نگاران مدینه از قرن هشتم<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:التعریف_بما_انست_الهجرة.pdf&page=146 التعریف بما انست الهجره، ص 146]</ref> یاد شده و به نظر [[علی بن عبدالله سمهودی|سمهودی]] (درگذشت: 911ق) احتمالا اولین بار در زمان [[عمر بن عبدالعزیز]] (درگذشت: ۱۰۱ق)، هشتمین خلیفه اموی، ساخته شده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=122 وفاء الوفاء، ج3، ص 122]</ref> سمهودی گزارش میکند که مسجد غمامه در زمان او وجود داشت؛ هر چند دچار خرابی بود. همچنین بر در این مسجد نوشته شده که آن را به فرمان عز الدین، بزرگِ حرم مکه (درگذشت: 761ق)، بازسازی کردهاند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:وفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=123 وفاء الوفاء، ج3، ص 123]</ref> این مسجد را در سال 861ق امیر بردبک که معمار بود بازسازی کرد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:وفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=146 وفاءالوفاء، ج3، ص 146]</ref> | ||
عیاشی در سفرنامه خود در سال | گفته شده که عیاشی در سفرنامه خود در سال 1073ق به این مسجد اشاره کرده و به گفته او مسجد مصلی العید خوانده میشده است.<ref>المساجد الاثریه، ص 235</ref> | ||
=== بازسازی عصر عثمانی === | === بازسازی عصر عثمانی === | ||
مسجد غمامه در عهد عبدالمجید اول عثمانی (حکومت: 1255-1277ق/ 1839-1861م) بازسازی شد و همان بنا تا کنون باقی مانده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:معالم_المدینه_المنوره_بین_العمارة_و_التاریخ_جزء4_المجلد1.pdf&page=348 معالم المدینه بین العماره و التاریخ، جزء ۴، مجلد۱، ۳۴۸]</ref> در زمان سلطان عبدالحمید دوم (1293-1327ق/ 1876-1909م) اصلاحاتی در مسجد انجام شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&page=223 مساجد الاثریه، ص 232]</ref> در [[دوره سعودی]] نیز | مسجد غمامه در عهد [[عبدالمجید اول عثمانی]] (حکومت: 1255-1277ق/ 1839-1861م) بازسازی شد و همان بنا تا کنون باقی مانده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:معالم_المدینه_المنوره_بین_العمارة_و_التاریخ_جزء4_المجلد1.pdf&page=348 معالم المدینه بین العماره و التاریخ، جزء ۴، مجلد۱، ۳۴۸]</ref> در زمان سلطان عبدالحمید دوم (1293-1327ق/ 1876-1909م) اصلاحاتی در مسجد انجام شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&page=223 مساجد الاثریه، ص 232]</ref> در [[دوره سعودی]] نیز مسجد بر همان مبنا ترمیم شد که کتیبه موجود تاریخ آن را سال 1411ق یعنی به عهد سلطنت ملک فهد نشان میدهد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aمساجد_الاثریه.pdf&page=۲۳۴ مساجد الاثریه، ص 234] </ref> | ||
== توصیف بنا == | == توصیف بنا == | ||
طول مسجد غمامه 26 متر، عرض آن حدود ١٣ متر و مساحت کلّ آن ٣٣٨ متر بوده است. مسجد شش گنبد دایرهای دارد که بزرگترین آنها روی محراب قرار گرفته است. صالح لمعی مصطفی، در کتاب ''المدینه المنوره؛ تطورها العمرانی''، به توصیف و بررسی کامل معماری مسجد غمامه پرداخته است.<ref>نگاه کنید به: [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:المدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&page=138 المدینه المنوره، تطورها العمرانی، ص 138-145.]</ref> | طول مسجد غمامه 26 متر، عرض آن حدود ١٣ متر و مساحت کلّ آن ٣٣٨ متر بوده است. مسجد شش گنبد دایرهای دارد که بزرگترین آنها روی محراب قرار گرفته است. صالح لمعی مصطفی، در کتاب ''المدینه المنوره؛ تطورها العمرانی''، به توصیف و بررسی کامل معماری مسجد غمامه پرداخته است.<ref>نگاه کنید به: [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:المدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&page=138 المدینه المنوره، تطورها العمرانی، ص 138-145.]</ref> | ||
== منبر مسجد مصلی == | == منبر مسجد مصلی == | ||
گفته شده منبری با نه پله در مسجد غمامه قرار داشت. این منبر دارای کتیبهای بود که از سوی سلطان سلیمان یکم(۱۴۹۴-۱۵۶۶م) بر آن حک شده بود. بنابر برخی منابع تاریخی، احتمالا این منبر، هدیه او به مسجدالنبی بوده است که از سال 998ق/1590م به مسجد مصلی منتقل شده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:المدينه_المنوره_تطورها_العمراني.pdf&page=142 المدینه المنوره، تطورها العمرانی، ص142]؛ [https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:معالم_المدینه_المنوره_بین_العمارة_و_التاریخ_جزء4_المجلد1.pdf&page=366 معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ، جزء4، مجلد1، ص366]</ref> [[عبدالعزیز کعکی]] در کتابش معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ (چاپ: 2011 میلادی)، تصاویری از این منبر را منتشر کرده است؛<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:معالم_المدینه_المنوره_بین_العمارة_و_التاریخ_جزء4_المجلد1.pdf&page=364 معالم المدینه المنوره، جزء 4، مجلد 1، ص 364]</ref> اما این منبر در تصاویر جدیدتر مسجد غمامه دیده نمیشود.{{مدرک}} | |||
== گالری == | == گالری == | ||
<gallery> | <gallery mode="packed" heights="150px"> | ||
پرونده:مسجد غمامه فضای داخلی1.jpg | پرونده:مسجد غمامه فضای داخلی1.jpg | ||
پرونده:مسجد غمامه محراب.jpg | پرونده:مسجد غمامه محراب.jpg | ||
| خط ۱۱۵: | خط ۱۱۵: | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
[[en:Masjid al-Ghamama]] | |||