|
|
| (۱۴۹ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات اشخاص|نام کامل=فاطمه زهرا(س)|لقب=زهرا،کوثر|نسب/قبیله=قریش|محل زندگی=مکه و مدینه|آرامگاه=نامعلوم|همسر=امام علی(ع)|فرزندان=امام حسن(ع). امام حسین(ع). زینب(س)|خویشاوندان سرشناس=پیامبر(ص) (پدر)}}
| |
|
| |
|
| '''حضرت زهرا(س)''' دختر پیامبر اسلام(ص) و همسر حضرت علی(ع)، در اعتقاد شیعیان دارای مقامی والا و جزء چهارده معصوم است. امام حسن و امام حسین فرزندان او هستند. روایات زیادی از فضائل و سیره عبادی او نقل شده است.
| |
|
| |
| ==معرفی و جایگاه==
| |
| حضرت فاطمه(س) دختر [[حضرت محمد (ص)|پیامبر اسلام(ص)]] و [[خدیجه کبری(س)]]<ref>سیرة النبویه، ج۱، ص۱۹۰.</ref> و همسر [[امام علی(ع)]] بود.<ref>المناقب، ۱۴۱۱ق، ص۳۳۶.</ref> قول مشهور در میان شیعیان این است که وی در ۲۰ جمادیالثانی سال ۵ بعثت در [[مکه]] به دنیا آمد.<ref>مصباح المتهجد، ص۷۹۳؛ طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۹۰</ref>
| |
|
| |
| شهادت یا وفات حضرت زهرا(س) در سال یازدهم هجرت واقع شد.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۳۰۰.</ref>
| |
|
| |
| [[امام حسن مجتبی(ع)|امام حسن(ع)]]، [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]]، [[حضرت زینب(س)|زینب(س)]] و [[ام کلثوم|امکلثوم]] از فرزندان او هستند.
| |
|
| |
| '''فضائل'''
| |
|
| |
| فاطمه(س) یکی از پنجتن آلعبا ([[اصحاب کساء]]) است که شیعیان آنها را معصوم میدانند.
| |
|
| |
| تشیع اعتقاد راسخ دارد که حضرت زهرا(س) همانند امامان دوازدهگانه معصوم است و برای این عصمت دلایل قرآنی و روایی آوردهاند.دانشنامه فاطمی، زیر نظر علی اکبر رشاد، ج۲، ص۷۱. شیعیان اجماع قطعی بر عصمت حضرت فاطمه(س) دارند.<ref>بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۲۹، ص۳۳۵.</ref>
| |
|
| |
| ...
| |
|
| |
| حضرت فاطمه مورد علاقه شدید پیامبر بوده است. در روایتی مشهور آمده است: «فاطِمة بَضعَة منّى، فَمَن اغضَبَها اغضَبَنى؛ فاطمه پاره تن من است، هركس كه فاطمه را به غضب بياورد مرا به غضب مى آورد.»<ref>مفید، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۲۶۰؛ طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق</ref>
| |
|
| |
| رسول خدا(ص) درباره دخترشان حضرت فاطمه زهرا(س) میفرمایند: «ایمان به خدا در اعماق دل و باطن زهرا چنان نفوذ کرده که برای عبادت خدا، خودش را از همه چیز فارغ میسازد. «إِنَّ ابْنَتِی فَاطِمَه مَلَأَ اللَّهُ قَلْبَهَا وَ جَوَارِحَهَا إِیمَاناً إِلَی مُشَاشِهَا تَفَرَّغَتْ لِطَاعَه اللَّهِ»؛ <ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحارالأنوار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۴۶.</ref> عایشه نقل شده که میگوید: بعد از رسول خدا(ص) کسی را راستگوتر از فاطمه ندیدم.<ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحارالأنوار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۸۴.</ref>
| |
|
| |
| در روایاتی از علاقه زیاد حضرت زهرا به عبادت،<ref>طوسی، الأمالی، ۱۴۱۴ق، ص۵۲۸.</ref> و همچنین انجام نماز و روزه داری<ref>صدوق، علل الشرایع، ۱۳۸۵ق، ج۱، ص۱۸۲.</ref> و شب زنده داری سخن گفته شده است.<ref>بنشهر آشوب، مناقب آلابیطالب، ۱۳۷۶ق، ج۳، ص۱۱۹.</ref>
| |
|
| |
| == مولد فاطمه(س) ==
| |
| محل تولد حضرت زهرا(س)، در [[خانه حضرت خدیجه(س)]] در [[مکه]] بود. این مکان اتاقی از خانه [[حضرت خدیجه (س)|حضرت خدیجه]] بود که گنبدی بالای آن ساخته بودند و محل زیارت بود و تا سده چهاردهم هجری/بیستم میلادی وجود داشت. این مکان امروزه از میان رفته و در محدوده [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] قرار گرفته است.
| |
|
| |
| == فدک ==
| |
| {{اصلی|فدک}}
| |
| فدک باغی بود که در [[غزوه خیبر]] بدون درگیری و جنگ به دست مسلمانان افتاد<ref>امتاع الاسماع، ج۱، ص۳۲۵.</ref> و پیامبر(ص) بر پایه آیه فیء (آیه ۷ سوره حشر) آن را به حضرت زهرا بخشید.<ref>مفاتیح الغیب، ج۲۹، ص۵۰۶؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۰۳.</ref> پس از رحلت پیامبر، درباره ملکیت فدک نزاع رخ داد و ابوبکر آن را به نفع خلافت مصادره کرد و حضرت فاطمه نیز خطبه فدکیه را در دفاع از مالکیت خود بر آن ایراد کرد.
| |
|
| |
| فدک دهکدهای حاصلخیز در نزدیکی [[خیبر]] و به فاصله ۲۰۰ کیلومتری مدینه بود<ref>معجم البلدان، ۱۹۹۵م، ج۴، ص۲۳۸.</ref> که یهودیان در آن زندگی میکردند.<ref>بلادی، معجم معالم الحجاز، ۱۴۳۱ق، ج۲، ص۲۰۶ و ۲۰۵ و ج۷، ص۲۳</ref>
| |
|
| |
| == محل دفن ==
| |
| {{اصلی|محل دفن حضرت زهرا(س)}}
| |
| حضرت زهرا پس از حوادثی که درباره حکومت پس از پیامبر رخ داد درگذشت. به اعتقاد شیعیان، حضرت زهرا در جریان حمله به خانه برای ... بیمار و مجروح شد و به سبب همین، به شهادت رسید.
| |
|
| |
| درباره محل دقيق قبر حضرت فاطمه زهرا و اينکه آيا در خانه خود مدفون شد يا در بقيع، نمي توان با قاطعيت اظهارنظر کرد. شواهدي وجود دارد که نشان مي دهد، آن حضرت در بقيع مدفون گرديد، همان گونه که شواهدي حکايت از آن مي کند که در خانه خود که اکنون در حجره شريفه قرار دارد، دفن شد.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ابو زيد عمر بن شبه، قم، دار الفكر، 1368 ش.</ref>تاريخ المدينة المنوره، ابن شبّه، ج 1، صص 110 ـ 104[2] در حالي که سنيان، از قديم الأيام محل دفن حضرت را در بقيع دانسته اند و تنها احتمال وجود دفن حضرت را در خانه اش مطرح نموده اند، در احاديث امامان شيعه بيشتر محل دفن، خانه خود حضرت معرفي شده است.<ref>تاريخ المدينة المنورة، ابو زيد عمر بن شبه، قم، دار الفكر، 1368 ش.</ref>تاريخ المدينة المنوره، ج 1، ص 107.<ref>آثار اسلامی مکّه و مدینه، جعفریان، رسول، تهران، مشعر، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۳۳۹.</ref>
| |
|
| |
| مکان حضرت فاطمه(س) معلوم نیست. چنانکه [[شیخ طوسی]] گفته است برخی محل دفن او را در [[روضةالنبی|روضهالنبی]]، برخی در خانه خودش کنار [[قبر پیامبر|قبر پیامبر(ص)]] و برخی مدفن آن حضرت را در [[بقیع]] در کنار [[بارگاه امامان(ع) در بقیع|قبر امامان(ع)]] دانستهاند؛ اما [[شیعه|شیعیان]] بیشتر آن حضرت را در کنار قبر پیامبر زیارت میکنند.<ref name=":0">مصباح المتهجد، ج۲، ص711
| |
| </ref>
| |
|
| |
| == زیارت حضرت فاطمه(س) ==
| |
| {{اصلی|زیارت حضرت فاطمه(س)}}
| |
| زیارت حضرت فاطمه(س) عملی است که با خواندن [[زیارتنامه]] در مکان قبر آن حضرت یا از راه دور انجام میشود. روایاتی در ثواب و فضیلت زیارت حضرت زهرا(س) در منابع روایی نقل شده است. از جمله از پیامبر نقل شده که هر کس بر فاطمه (س) صلوات بفرستد در بهشت به من ملحق خواهد شد.<ref>بحارالانوار، ج۴۱، ص۶۵.</ref>
| |
|
| |
| == خانه فاطمه(س) ==
| |
| {{اصلی|خانه فاطمه(س)}}
| |
| خانه یا حجره فاطمه، خانهای که حضرت فاطمه پس از ازدواج با [[امام علی(ع)]] در آن زندگی میکرد و کنار [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] و نیز کنار [[حجره رسولالله|خانه پیامبر و عایشه]] قرار داشت.<ref>تاریخ مکة المشرفة، ص۲۷۰.</ref> این خانه امروزه از بین رفته و موقعیت کنونی آن داخل مسجدالنبی و درون محدوده [[حجره پیامبر|حجره]] و [[قبر پیامبر|مرقد پیامبر(ص)]] قرار گرفته است.<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۲۰۳ تا ص۲۱۰.</ref>
| |
|
| |
| == مسجد فاطمه زهرا (س) ==
| |
| {{اصلی|مسجد فاطمه زهرا (س)}}
| |
| مسجد فاطمه زهرا (س) از مسجدهای [[مدینه]] است که بعد از قرن 14 هجری در جنوبیترین محدوده [[مساجد خندق|مساجد فتح]] ساخته شده و در نزدیکی غرب [[مسجد امام علی در خندق|مسجد حضرت علی]] قرار دارد. نام دیگر این مسجد را مسجد سعد بن معاذ ذکر کردهاند.<ref>معالم المدینه المنوره بین المعماره و التاریخ، جزء الرابع، مجلد رابع، ص۱۸۰.</ref>
| |
|
| |
| == بیتالاحزان ==
| |
| بیتالاحزان مکان گریه و سوگواری حضرت زهرا(س) در [[بقیع]] بود. بیتالاحزان مکانی بود که در آنجا حضرت زهرا(س) پس از رحلت [[پیامبر(ص)]]، در سوگ پدر و مصائب پس از رحلت وی و نیز اعتراض مظلومانه به سیاستهای حاکم، سخت گریه و شیون میکرد. امروزه هیچ نشانی از آن در قبرستان بقیع باقی نمانده است.
| |
|
| |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
|
| |
| == منابع ==
| |
|
| |
| * '''آثار اسلامی مکّه و مدینه'''، جعفریان، رسول، تهران، مشعر، ۱۳۸۲ش.
| |
| * '''اعلام الوری'''، طبرسی، فضل بن حسن، قم، مؤسسة آلالبیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۷ق.
| |
| * '''الامالی'''، طوسی، محمدبن حسن، تحقیق مؤسسة البعثة، قم، دارالثقافة، ۱۴۱۴ق.
| |
| * '''الامالی'''، مفید، محمدبن محمد، تحقیق حسین استادولی، علیاکبر غفاری، بیروت، دارالمفید، ۱۴۱۴ق.
| |
| * '''امتاع الاسماع'''، مقریزی، احمد بن علی، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۰ق.
| |
| * '''بحارالانوار'''، محمدباقر مجلسی، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، 1421ق.
| |
| * '''بحارالانوار'''، مجلسی، محمدباقر، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۴ق.
| |
| * '''تاريخ مکة المشرفة و المسجدالحرام و المدينة الشريفة و القبر الشريف''': محمد بن احمد ابن الضياء (م.854ق.)، تحقيق العدوي، مکه، مکتبة التجارية مصطفي احمد الباز، 1416ق.
| |
| * '''تاريخ و آثار اسلامي مكه مكرمه و مدينه منوره''': اصغر قائدان، تهران، مشعر، 1386ش.
| |
| * '''سیرة النبویه'''، ابنهشام، ابومحمد عبدالملک بن هشام حمیری، تحقیق مصطفی السقا، ابراهیم الابیاری، عبدالحفیظ الشبلی، بیروت، دارالمعرفه.
| |
| * '''علل الشرایع'''، صدوق، محمدبن علی بنبابویه، تحقیق سیدمحمدصادق بحرالعلوم، النجف الاشرف، المکتبة الحیدریة، ۱۳۸۵ق.
| |
| * '''مصباح المتهجد'''، محمد بن حسن طوسی، بیروت، موسسه فقه الشیعه،1411ق.
| |
| * '''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز بن عبدالرحمن کعکی، جزء الرابع، بیروت، 2011.
| |
| * '''مفاتیح الغیب'''، فخر رازی، محمد بن عمر، بیروت، داراحیاء التراث العربی، سوم، ۱۴۲۰ق.
| |
| * '''مناقب آل ابیطالب'''، ابنشهرآشوب، محمدبن علی، گروهی از اساتید نجف اشرف، النجف الاشرف، المکتبة الحیدریة، ۱۳۷۶ق.
| |
| * المناقب، خوارزمی، موفق بن احمد، تحقیق مالک محمودی، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۱ق.
| |
| * '''المیزان فی تفسیر القرآن'''، طباطبایی، سید محمدحسین، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ق.
| |
| * '''معجم البلدان'''، یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، بیروت، دارصادر، چاپ دوم، ۱۹۹۵م.
| |
| * '''معجم معالم الحجاز'''، بلادی، عاتق بن غیث، مکه، مؤسسة الریان، ۱۴۳۱ق.
| |
| {{منابع}}
| |
| {{پایان}}
| |
