قصد قربت: تفاوت میان نسخه‌ها
جز added Category:مقالات آماده ارزیابی using HotCat |
|||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''قَصد قُربَت''' به معنای انجام دادن عمل با [[نیت]] تقرب به خداوند و اطاعت از فرمان اوست و از شرایط صحت عبادات، از جمله [[حج]]، به شمار می‌رود. قصد قربت با [[اخلاص]] ارتباط دارد، اما با آن یکسان نیست؛ قصد قربت به جهت الهی نیت اشاره دارد، در حالی که اخلاص بر پاک بودن نیت و عمل از انگیزه‌های غیرالهی تأکید می‌کند. | '''قَصد قُربَت''' به معنای انجام دادن عمل با [[نیت]] تقرب به خداوند و اطاعت از فرمان اوست و از شرایط صحت عبادات، از جمله [[حج]]، به شمار می‌رود. قصد قربت با [[اخلاص]] ارتباط دارد، اما با آن یکسان نیست؛ قصد قربت به جهت الهی نیت اشاره دارد، در حالی که اخلاص بر پاک بودن نیت و عمل از انگیزه‌های غیرالهی تأکید می‌کند. | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۱: | ||
احکام اخلاص ناظر به هنگام انجام عمل و بعد از عمل است<ref name=":1" /> اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه مکلف از شروع تا پایان عمل است و از این جهت، مقدم بر اخلاص است.<ref>الحدائق الناضرة، ج2، ص185؛ جواهر الکلام، ج2، ص105.</ref><ref>درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref> رعایت اخلاص موجب [[حج مقبول|قبولی]] و افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود<ref>ابن فهد حلی، عدة الداعی و نجاح الساعی ، ص 232؛ جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج1، ص127.</ref><ref>فاطر: ۱۰؛ قصص: ۸۸.</ref> ولی رعایت قصد قربت در نیت، بنابر مشهور موجب جلوگیری از بطلان عمل عبادی است.<ref>شرائع الاسلام، ج1، ص15 ؛ مسالک الافهام، ج1، ص34. </ref> | احکام اخلاص ناظر به هنگام انجام عمل و بعد از عمل است<ref name=":1" /> اما قصد قربت مربوط به حوزه نیت و انگیزه مکلف از شروع تا پایان عمل است و از این جهت، مقدم بر اخلاص است.<ref>الحدائق الناضرة، ج2، ص185؛ جواهر الکلام، ج2، ص105.</ref><ref>درسنامه مناسک حج، ص۵۰.</ref> رعایت اخلاص موجب [[حج مقبول|قبولی]] و افزایش ارزش هر عمل عبادی می‌شود<ref>ابن فهد حلی، عدة الداعی و نجاح الساعی ، ص 232؛ جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج1، ص127.</ref><ref>فاطر: ۱۰؛ قصص: ۸۸.</ref> ولی رعایت قصد قربت در نیت، بنابر مشهور موجب جلوگیری از بطلان عمل عبادی است.<ref>شرائع الاسلام، ج1، ص15 ؛ مسالک الافهام، ج1، ص34. </ref> | ||
== قصد قربت در حج == | == قصد قربت در حج == | ||
آیه {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ﴾}}<ref>بقره: ۱۹۶.</ref> بیانگر آن است که همه اعمال [[حج]] و [[عمره]] باید با قصد قربت باشد. همچنین آیه {{قلم رنگ|سبز|﴿وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا﴾}} بر این معنا دلالت دارد.<ref>آل عمران: ۹۷.</ref> قصد قربت از شروط صحت حج دانسته شده است.<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۶۳ ؛ ثواب الاعمال، ص ۱۰۸ و ۱۱۶.</ref> [[امام صادق(ع)]] نیز بر پاکی نیت و زدودن دل از انگیزه‌های غیرالهی هنگام [[نیت]] حج تأکید کرده است.<ref>مصباح الشریعه، ص163؛ مستدرک الوسائل، ج10، ص172.</ref> | |||
بر این اساس گفته شده که [[حاجی]] باید نیت خود را بر تقرب به خداوند و انجام تکلیف شرعی استوار کند و از آمیختن این سفر عبادی با انگیزه‌هایی مانند تفریح و سیاحت پرهیز داشته باشد؛ زیرا پذیرش و پاداش عمل عبادی به انجام خالصانه آن ارتباط دارد.<ref>جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۱، ص۱۲۷.</ref><ref>طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۳۸۹.</ref> | |||
=== فتاوای قصد قربت در حج === | === فتاوای قصد قربت در حج === | ||
در | در اعمال عبادی [[حج]] و [[عمره]]، قصد قربت و انجام عمل برای خداوند لازم است. بر اساس فتاوای فقهای شیعه، انگیزه انجام عبادت می‌تواند محبت و اطاعت خداوند، ترس از کیفر الهی یا امید به پاداش و نعمت‌های اخروی باشد؛ در همه این موارد، معیار آن است که عمل در چارچوب عبادت و برای خداوند انجام شود.<ref name=":02">مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، [[پژوهشکده حج و زیارت]]، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.</ref> [[ریا]] در اعمال عبادی حج و عمره، به معنای انجام عمل برای نشان دادن آن به دیگران و جلب توجه آنان، موجب بطلان عمل می‌شود. همچنین اگر رضایت شخص یا هدفی غیرالهی در [[نیت]] عبادت، به‌گونه‌ای با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.<ref name=":02" /> | ||
[[ | در فقه [[اهل‌سنت]]، [[حج]] عبادتی است که با قصد تقرب به خداوند انجام می‌شود و صرف حضور در مناسک بدون قصد عبادت<ref>استفتائات معاصر اهل سنت، بخش فتاوا و استفائات [https://www.islamweb.net/ar/fatwa/228844/%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A9-%D8%A3%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AC-%D9%8A%D9%86%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A8%D9%85%D8%AC%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%B7-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%A9?utm_source=chatgpt.com وبسابت اسلام ویب].</ref>، حج محسوب نمی‌شود.<ref>[https://www.islamweb.net/amp/ar/library/content/18/1639/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A3%D8%AC%D8%B1-%D8%B1%D8%AC%D9%84%D8%A7-%D9%84%D9%8A%D8%AD%D8%AC-%D8%B9%D9%86%D9%87?utm_source=chatgpt.com المبسوط، ج4، ص160]؛ حاشية الدسوقي على الشرح الكبير، ج2، ص26.</ref> [[ریا]] و انجام حج برای کسب شهرت یا جلب توجه مردم حرام است.<ref>مواهب الجليل في شرح مختصر خليل، ج2، ص532؛ أنوار البروق في أنواء الفروق، ج3، ص23.</ref> ازاین‌رو، حج باید با انگیزه تقرب به خداوند انجام شود و اگر انگیزه اصلی آن خودنمایی و جلب نظر مردم باشد، با اخلاص حقیقت حج ناسازگار است.<ref>قواعد الاحکام فی مصالح الانام، ج1، ص212 ؛ فتح القدیر، ج3، ص41.</ref> | ||
== در زیارت == | == در زیارت == | ||
| خط ۳۴: | خط ۲۸: | ||
* [[آداب حج]] | * [[آداب حج]] | ||
* [[ | * [[احکام حج]] | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۶۶: | خط ۵۷: | ||
{{پایان}}{{حج و عمره}} | {{پایان}}{{حج و عمره}} | ||
[[رده:مفاهیم مرتبط با حج]] | [[رده:مفاهیم مرتبط با حج]] | ||
[[رده:مقالات آماده ارزیابی]] | |||