افغانستان: تفاوت میان نسخه‌ها

Kamran (بحث | مشارکت‌ها)
Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۵۰: خط ۵۰:
ابوزید [[احمد بن سهل بلخی]] (م. 322ق.) از نویسندگان و دانشمندان افغان است که درباره مکه کتابی با نام [[فضل مکه علی سائر البقاع]] نوشته است.<ref>هدیة العارفین، ج1، ص59؛الاعلام، ج1، ص134؛دائرة المعارف تشیع، ج3، ص408، «بلخی. </ref> علی بن سلطان محمد قاری (م. 1014ق.)  محدث، فقیه و تاریخ‌نگار افغان از مجاوران مکه بود، چندین اثر در [[فقه]] و [[اسرار حج]] نگاشت و [[اعلام بفضائل بیت‌الله الحرام]] نیز از آثار تاریخی علی بن سلطان است که در تاریخ محلی مکه نگاشته شده است.<ref>ایضاح المکنون، ج1، ص143؛هدیة العارفین، ج1، ص751.</ref> عبدالله ابو‌سعید وراق (م. 274ق.) از دیگر نویسندگان افغان است که در اصل بلخی بوده و کتابی درباره مدینه نگاشته است. این کتاب که در بیان مکان‌های ناشناخته مدینه است، در شمار منقولات به شمار می‌رود و بخشی از آن باقی نمانده است.<ref>هدیة العارفین، ج1، ص646؛ایضاح المکنون، ج2، ص271.</ref>
ابوزید [[احمد بن سهل بلخی]] (م. 322ق.) از نویسندگان و دانشمندان افغان است که درباره مکه کتابی با نام [[فضل مکه علی سائر البقاع]] نوشته است.<ref>هدیة العارفین، ج1، ص59؛الاعلام، ج1، ص134؛دائرة المعارف تشیع، ج3، ص408، «بلخی. </ref> علی بن سلطان محمد قاری (م. 1014ق.)  محدث، فقیه و تاریخ‌نگار افغان از مجاوران مکه بود، چندین اثر در [[فقه]] و [[اسرار حج]] نگاشت و [[اعلام بفضائل بیت‌الله الحرام]] نیز از آثار تاریخی علی بن سلطان است که در تاریخ محلی مکه نگاشته شده است.<ref>ایضاح المکنون، ج1، ص143؛هدیة العارفین، ج1، ص751.</ref> عبدالله ابو‌سعید وراق (م. 274ق.) از دیگر نویسندگان افغان است که در اصل بلخی بوده و کتابی درباره مدینه نگاشته است. این کتاب که در بیان مکان‌های ناشناخته مدینه است، در شمار منقولات به شمار می‌رود و بخشی از آن باقی نمانده است.<ref>هدیة العارفین، ج1، ص646؛ایضاح المکنون، ج2، ص271.</ref>


فریضه حج و جایگاه [[بیت‌الله الحرام]] در نخستین آثار بر جای مانده فارسی آن سرزمین که به سده پنجم ق. بازمی‌گردد، به گونه درخور بازتاب یافته است. [[ناصر خسرو بلخی]] (م. 481ق.) در سفرنامه خویش که از نخستین سفرنامه‌های فارسی به شمار می‌رود، پس از رسیدن به مکه و [[زیارت بیت‌الله الحرام]] در سفری هفت ماهه از بلخ به [[شام]] و پس از بازدید و مدتی اقامت در دربار فاطمیان مصر، به وصف کعبه پرداخته است. او تصاویری زنده از گرمای سخت شهر مکه و مشکلات حاجیان و وضعیت جغرافیایی شهر به دست می‌دهد و از مسافرخانه‌ها و محل اقامت ویژه مردم افغانستان و دیگر نقاط با نام سراهای مردم سرزمین‌های [[خراسان]] یاد می‌کند و 25% از ساکنان مکه را غیر بومی می‌شمارد که از آن جمله مردم افغانستان هستند.<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص97-100.</ref>
فریضه [[حج]] و جایگاه [[بیت‌الله|بیت‌الله الحرام]] در نخستین آثار بر جای مانده فارسی آن سرزمین که به سده پنجم قمری بازمی‌گردد، به گونه درخور بازتاب یافته است. [[ناصر خسرو بلخی]] (م. 481ق.) در سفرنامه خویش که از نخستین [[سفرنامه‌های فارسی]] به شمار می‌رود، پس از رسیدن به مکه و [[زیارت بیت‌الله الحرام]] در سفری هفت ماهه از بلخ به [[شام]] و پس از بازدید و مدتی اقامت در دربار فاطمیان مصر، به وصف کعبه پرداخته است. او تصاویری زنده از گرمای سخت شهر مکه و مشکلات حاجیان و وضعیت جغرافیایی شهر به دست می‌دهد و از مسافرخانه‌ها و محل اقامت ویژه مردم افغانستان و دیگر نقاط با نام سراهای مردم سرزمین‌های [[خراسان]] یاد می‌کند و 25% از ساکنان مکه را غیر بومی می‌شمارد که از آن جمله مردم افغانستان هستند.<ref>سفرنامه ناصر خسرو، ص97-100.</ref>
نامبرده در دیوان اشعارش قصیده بلندی را به فریضه حج اختصاص داده و در قالب داستان و گفت‌وگوی حکیم با دوست حج‌گزارش، به مهم‌ترین رموز و [[فلسفه حج]] پرداخته و نکات بسیار مهم عرفانی و دینی را درباره [[اعمال حج]] یادآور شده است. این قصیده مقدمه‌ای دارد که در آن به اهمیت حج و جایگاه والای حاجیان در افغانستان اشاره دارد.<ref>دیوان ناصر خسرو، ص300.</ref>
نامبرده در دیوان اشعارش قصیده بلندی را به فریضه حج اختصاص داده و در قالب داستان و گفت‌وگوی حکیم با دوست حج‌گزارش، به مهم‌ترین رموز و [[فلسفه حج]] پرداخته و نکات بسیار مهم عرفانی و دینی را درباره [[اعمال حج (ابهام‌زدایی)|اعمال حج]] یادآور شده است. این قصیده مقدمه‌ای دارد که در آن به اهمیت حج و جایگاه والای حاجیان در افغانستان اشاره دارد.<ref>دیوان ناصر خسرو، ص300.</ref>


[[ابوالمجد سنایی غزنوی]] (م. 545ق.)  یکی دیگر از ادیبان افغانی در جای جای دیوان اشعارش درباره مقام والای کعبه و اهمیت مراسم حج و لزوم آن و توجه به ذات احدیت و داشتن اخلاص در انجام فریضه حج اشاره کرده است.<ref>میقات حج، ش16، ص131-138، «حج در ادب فارسی.</ref>[[عبدالرحمن جامی هروی]] نیز به سال 877ق. به حج مشرف شد و رساله‌ای در زمینه حج نگاشت. وی در کتاب [[تحفة الاحرار]] در ضمن ابیاتی به حج اشاره دارد.<ref>میقات حج، ش3، ص216، «اشارت به زیارت بیت ‌الله. </ref>
[[ابوالمجد سنایی غزنوی]] (م. 545ق.)  یکی دیگر از ادیبان افغانی در جای جای دیوان اشعارش درباره مقام والای کعبه و اهمیت مراسم حج و لزوم آن و توجه به ذات احدیت و داشتن اخلاص در انجام فریضه حج اشاره کرده است.<ref>میقات حج، ش16، ص131-138، «حج در ادب فارسی.</ref>[[عبدالرحمن جامی هروی]] نیز به سال 877ق. به حج مشرف شد و رساله‌ای در زمینه حج نگاشت. وی در کتاب [[تحفة الاحرار]] در ضمن ابیاتی به حج اشاره دارد.<ref>میقات حج، ش3، ص216، «اشارت به زیارت بیت ‌الله. </ref>
خط ۶۰: خط ۶۰:


==حج معاصر افغانستان==
==حج معاصر افغانستان==
با آغاز ترابری هوایی در افغانستان، فرودگاه‌های کابل و قندهار برای انتقال حاجیان به کار گرفته شد<ref>حج در افغانستان، ص6.</ref>و در سال‌های اخیر، فرودگاه مزار شریف (مرکز ولایت بلخ) و هرات نیز به آن‌ها افزوده شده است.<ref>حج در افغانستان، ص3؛www.avapress.com.</ref>  
با آغاز ترابری هوایی در افغانستان، فرودگاه‌های کابل و قندهار برای انتقال [[حاجیان]] به کار گرفته شد<ref>حج در افغانستان، ص6.</ref>و در سال‌های اخیر، فرودگاه مزار شریف (مرکز ولایت بلخ) و هرات نیز به آن‌ها افزوده شده است.<ref>حج در افغانستان، ص3؛www.avapress.com.</ref>  


حج‌گزاری مردم افغانستان از انسجام و برنامه‌ریزی مناسب برخوردار نیست. در دورانی که افغانستان درگیر انقلاب اسلامی و سپس جنگ‌های خونین داخلی بود، موج گسترده‌ای از مهاجرت به کشورهای همسایه و جهان پدید آمد و انجام فریضه حج به دلیل ناامنی و نبودِ کمک مالی و فقدان حاکمیت مرکزی، از رونق افتاد و شماری از مهاجران که در کشورهای دیگر به ویژه پاکستان و جمهوری اسلامی ایران به سر می‌بردند، از راه این کشورها به حج مشرف می‌شدند.<ref>تاریخ تشیع در افغانستان، ص167.</ref>
حج‌گزاری مردم افغانستان از انسجام و برنامه‌ریزی مناسب برخوردار نیست. در دورانی که افغانستان درگیر انقلاب اسلامی و سپس جنگ‌های خونین داخلی بود، موج گسترده‌ای از مهاجرت به کشورهای همسایه و جهان پدید آمد و انجام فریضه حج به دلیل ناامنی و نبودِ کمک مالی و فقدان حاکمیت مرکزی، از رونق افتاد و شماری از مهاجران که در کشورهای دیگر به ویژه پاکستان و جمهوری اسلامی ایران به سر می‌بردند، از راه این کشورها به حج مشرف می‌شدند.<ref>تاریخ تشیع در افغانستان، ص167.</ref>
خط ۱۴۵: خط ۱۴۵:


[[رده:کشورهای مرتبط با حج]]
[[رده:کشورهای مرتبط با حج]]
[[رده:حج گزاران]]
[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]
[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]
[[رده:کشورهای اسلامی]]
[[رده:کشورهای اسلامی]]
[[رده:اشخاص حج‌گزار]]