هاجر: تفاوت میان نسخه‌ها

در تورات<ref>کتاب مقدس، ص۱۵ و ص۲۱ و ص۲۲.</ref> و برخی منابع اسلامی آمده دلیل هجرت هاجر و اسماعیل، حسادت یا فخرفروشی ساره، همسر اول ابراهیم، بوده که پس از تولد فرزندش [[اسحاق]] همسرش را به این کار واداشته است.<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۱، ص۱۸۰؛ الکامل فی التـاریخ، ج۱، ص۸۳؛ الکافی، ج۵، ص۵۱۳.</ref> اما محققان گفته‌اند تعلیل این هجرت به رذیله‌ای چون حسادت و انتساب آن به ساره، مسئله‌ای سؤال‌برانگیز است؛ چون چنین تفسیری، هماهنگ با ظواهر و مبانی قرآنی نبوده است.<ref>«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»، ص۱۲۱.</ref>   

هجرت حضرت هاجر و اسماعیل به سرزمین بی‌آب و علف حجاز، که به ایجاد شهر و حرم امن الهی و تجدید بنای خانه کعبه انجامید را از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ دانسته‌اند.<ref>«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»، ص۱۲۱.</ref> پس از هجرت هاجر و اسماعیل به مکه، مکه سرزمینی بدون آب بود، که با پیدا شدن چشمه [[زمزم]]،‌ افرادی که اطراف مکه بودند،‌ به سوی آن آمدند. تاریخ‌نگاران مکه برآنند که [[جرهم|قبیله جرهم]] بعد از اطلاع از جوشش چشمه زمزم به [[مکه]] آمدند و در اطراف این چشمه ساکن شدند.<ref>اخبار مکه، ج٢، ص۴۰ و ص۴۱.</ref> مورخان، پیدایش [[زمزم]] و گرد آمدن قبایل پیرامون آن و آبادی و رونق گرفتن مکه را با ساکن شدن هاجر و اسماعیل در کنار کعبه پیوند داده‌اند.<ref>الکامل، ج۱، ص۱۰۳ تا ۱۰۵؛ تاریخ ابن خلدون، ج۱، ص۳۵۰.</ref>

{{اصلی|زمزم}}

زَمزَم نام مشهورترین چاه آب [[مسجدالحرام]] در [[مکه]] است که در فاصله حدود 21 متری [[حجرالاسود]] قرار دارد. بنابر آیه 37 سوره ابراهیم، پس از آنکه [[حضرت ابراهیم(ع)]]، همسر و فرزندش (هاجر و اسماعیل) را به سرزمین بی‌آب و علفِ مکه آورد<ref>سوره ابراهیم، آیه۳۷.</ref> و به دستور خداوند، آنها را ترک کرد، تشنگی بر آن‌ها چیره شد و هاجر در پی یافتن آب فاصله بین دو [[صفا و مروه|کوه صفا و مروه]] را هفت بار طی نمود.<ref>تفسیر صافی، ج۳، ص۹۳.</ref> وی در بار هفتم و در حالی که بر کوه مروه بود، نگریست که آب از زیر پای اسماعیل، روان شده است که بعدا به چشمه زمزم مشهور شد.<ref>تفسیر صافی، ج۳، ص۹۳.</ref>

   

{{اصلی|صفا و مروه}}

بنابر روایتی نخستین کسی که میان صفا و مروه دوید مادر اسماعیل بود<ref>تاریخ طبری، ج١، ص١٩٣.</ref> و به دنبال هفت مرتبه آمد و شد هاجر بین صفا و مروه، سعی، سنت شد.<ref>قصص الانبیاء، ابن کثیر، ج١، ص۲۲۴.</ref>