کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
'''شاه اسماعیل اول،''' بنیانگذار [[صفویان|سلسله صفوی]]، از سال ۹۰۷ تا ۹۳۰ق بر ایران حکومت کرد. وی پس از رسیدن به قدرت، شیعه را مذهب رسمی کشور اعلام نمود. | '''شاه اسماعیل اول،''' بنیانگذار [[صفویان|سلسله صفوی]]، از سال ۹۰۷ تا ۹۳۰ق بر ایران حکومت کرد. وی پس از رسیدن به قدرت، شیعه را مذهب رسمی کشور اعلام نمود. | ||
==معرفی و جایگاه== | ==معرفی و جایگاه== | ||
شاه اسماعیل اول در سال ۸۹۲ق در اردبیل متولد شد.<ref>تاریخ حبیب السیر، ج ۴، ص۴۲۸.</ref> وی در تابستان سال ۹۰۷ق در سن ۱۵ سالگی در تبریز تاجگذاری کرد.<ref>سیوری، راجر،ایران در عصر صفوی، کتاب تهران، ۱۳۶۳، ش ص۲۵.</ref> | شاه اسماعیل اول در سال ۸۹۲ق در اردبیل متولد شد.<ref>تاریخ حبیب السیر، ج ۴، ص۴۲۸.</ref> وی در تابستان سال ۹۰۷ق در سن ۱۵ سالگی در تبریز تاجگذاری کرد.<ref>سیوری، راجر،ایران در عصر صفوی، کتاب تهران، ۱۳۶۳، ش ص۲۵.</ref> شکلگیری حکومت شاه اسماعیل به مدد حضور و قدرتنمایی نظامیان قزلباش وابسته به ایلات و عشایر ترکمانی تحقق یافت که با پیوند مذهبی طریقت صوفیانه صفویه در اردبیل، رابطهای مرید- مرادی را با شیوخ و شاهان صفوی برقرار کردند. این نظامیان بهسبب نقشآفرینی نظامی در پیکارهای شاه اسماعیل و تلاش در استقرار، تثبیت و تداوم حکومت صفوی به امتیازات گوناگونی در این حکومت دست یافتند.<ref>«جایگاه و امتیازات نظامیان قزلباش در حکومت شاه اسماعیل اول صفوی»، ص۱۸.</ref> | ||
شاه اسماعیل شیعه را مذهب رسمی کشور اعلام نمود و خود را در بین مردم چنین معرفی میکرد که از طرف امام زمان برای حکومت انتخاب شده است و همین امر باعث تـعمیق و اعـتقاد عموم به نیابت وی از جانب امام غـایب شـد.<ref>«تاثیر اندیشه مهدویت بر تشکیل حکومت شیعی ملی صفوی (دوره شاه اسماعیل اول)»، ص۱۱۴.</ref> شاه اسماعیل برای ترویج مذهب تشیع در كشوری كه بیشتر مردم آن اهل تسنن بودند، گاه به خشونتهایی نیز دست میزد و این كار غالباً به دست قزلباشان و تبرائیان انجام میگرفت.<ref>''عالمآرای صفوی''، ۶۴-۶۵؛ ''خلاصة التواریخ''، ۸۶؛ ''سفرنامههای ونیزیان در ایران''، ۴۰۹). </ref> وی برای تعدیل سیاستهای افراطی سران قزلباش، او صوفیان و مریدان حیدری و نیز علمای ایرانی و علمای جبل عامل، كوفه و بحرین را به تدوین كتابهای فقه جعفری دعوت كرد.<ref>ايران در روزگار شاه اسماعيل و شاهطهماسب،، ۱۲۶؛ ''سفرنامههای ونیزیان در ایران''، ۳۸۳ </ref>.<ref>''روزگاران''، ۳، ۳۴؛ ''خلاصة التواریخ''، ۷۳ </ref> شیوۀ كشورداری شاه اسماعیل یکم مانع تجزیه و تقسیم ایران آشوبزده میان دو امپراتوری نیرومند عثمانی و ازبك شد.<ref>''سفرنامههای ونیزیان در ایران''، ۳۲۸-۳۲۹؛ ''تاریخ روابط ایران و هند در دورۀ صفویه و افشاریه''،، ۲۱، ۲۳ </ref> | |||
از جمله كارهای شاه اسماعیل یکم برای بزرگداشت امامان شیعه، میتوان اینها را برشمرد: ضرب سكه با نام ۱۲ امام، قرار دادن نام امامان معصوم بهعنوان سجع مهرشاهی، مرمت و گسترش آرامگاه امامان در شهرهای عراق و مشهد، ساختن مقبره برای امامزادهها در شهرهای ایران، و طرح آبرسانی از فرات به نجف.<ref>''جهانگشای خاقان''، ۱۴۹، ۲۸۹-۲۹۲؛ ''سفرنامههای ونیزیان در ایران''، ۴۲۷- ۴۲۸؛ ''عالمآرای صفوی''، ۱۲۷-۱۲۹؛ ''خلاصة التواریخ''، ۱۵۱؛ ''گلشن مراد''، ۵۵۶) </ref> شاه اسماعیل | از جمله كارهای شاه اسماعیل یکم برای بزرگداشت امامان شیعه، میتوان اینها را برشمرد: ضرب سكه با نام ۱۲ امام، قرار دادن نام امامان معصوم بهعنوان سجع مهرشاهی، مرمت و گسترش آرامگاه امامان در شهرهای عراق و مشهد، ساختن مقبره برای امامزادهها در شهرهای ایران، و طرح آبرسانی از فرات به نجف.<ref>''جهانگشای خاقان''، ۱۴۹، ۲۸۹-۲۹۲؛ ''سفرنامههای ونیزیان در ایران''، ۴۲۷- ۴۲۸؛ ''عالمآرای صفوی''، ۱۲۷-۱۲۹؛ ''خلاصة التواریخ''، ۱۵۱؛ ''گلشن مراد''، ۵۵۶) </ref> شاه اسماعیل یکم به رسوم و آیینهای مذهبی و ملی بسیار علاقه داشت و به آبادانی و ساخت بناهای یادبود اشتیاق نشان میداد.<ref>''شاه اسماعیل اول''، ۸۱۳-۸۱۶؛ ''جهانگشای خاقان''، ۴۲۸-۴۲۹، ۵۷۳-۵۷۴؛ </ref> مهمترین آثاری كه از وی به یادگار مانده، اینهاست: چهار بازار دور میدان قدیم اصفهان، مدرسۀ هارونیه و بقعۀ امامزاده هارون در اصفهان، بناهای یادبود در اوجان فارس و شیراز، و سرانجام، ساختمانهای چندی كه در خوی و تبریز بنیاد كرد.<ref>''از شیخ صفی تا شاه صفی''، ۳۳؛ ''خلاصة التواریخ''، ۱۵۱؛ ''جهانگشای خاقان''، ۳۰۳؛ ''سفرنامههای''، ۳۷۹-۳۸۲.</ref> | ||
شاه اسماعیل به فارسی و تركی شعر میسرود و خطایی تخلص میكرد.<ref>''جهانگشای خاقان''، ص۶۰۹.</ref> وی در سن ۳۸ سالگی در سال ۹۳۰ق درگذشت و پیکرش دربقعه شیخ صفیالدین اردبیلی به خاک سپرده شد.<ref>پارسا دوست، منوچهر؛ شاه اسماعیل اوّل، پادشاهی با اثرهای دیرپای در ایران و ایرانی، بیجا، ۱۳۷۵ ش، چاپ اوّل.ص۶۶۹.</ref> | |||
شاه اسماعیل به فارسی و تركی شعر میسرود و خطایی تخلص میكرد.<ref>''جهانگشای خاقان''، ص۶۰۹.</ref> | |||
وی در سن ۳۸ سالگی در سال ۹۳۰ق درگذشت و پیکرش دربقعه شیخ صفیالدین اردبیلی به خاک سپرده شد.<ref>پارسا دوست، منوچهر؛ شاه اسماعیل اوّل، پادشاهی با اثرهای دیرپای در ایران و ایرانی، بیجا، ۱۳۷۵ ش، چاپ اوّل.ص۶۶۹.</ref> | |||
== سفرهای زیارتی شاه اسماعیل == | == سفرهای زیارتی شاه اسماعیل == | ||