اسرار قربانی: تفاوت میان نسخهها
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''اسرار قربانی''' حقایق و حکمتهای پنهانِ ذبح چهارپایان توسط [[حجگزاران]] در سرزمین [[منا]] است. | |||
| خط ۶: | خط ۸: | ||
همه مذاهب اسلامی برای حیوان قربانی شرایطی مانند پیر و لاغر نبودن را ذکر کردهاند.<ref>شرائع الاسلام، ج۱، ص۲۶۰ ؛ جواهرالکلام، ج۱۹، ص۱۳۹؛ سنن الترمذی،ج۴، ص۸۷ .</ref> بر اساس منابع روایی شیعه، قربانی نباید ناقص باشد.<ref>مستندالشیعه، ج۱۲، ص۳۰۷ ؛ جواهرالکلام،ج۱۹، ص۱۳۶-۱۳۸ ؛ الحدائق الناضره ج۱۷، ص۸۸-۹۱.</ref> به فتوای بیشتر فقیهان شیعه، مستحب است حاجی گوشت قربانی را سه قسمت کند؛ بخشی را هدیه کند، بخش دیگر را [[صدقه]] دهد و قدری را بخورد.<ref>النهایه، ص۲۶۱ ؛ ریاض المسائل، ج۶، ص۴۲۸ ؛ جواهرالکلام، ج۱۹، ص۱۵۷ ؛ علل الشرائع، ج۲، ص۴۳۸.</ref> در مقابل، به نظر فقیهان [[مذهب شافعی|شافعی]]، خوردن گوشت قربانیِ واجب جایز نیست.<ref>مُغْنِی الْمُحْتَاج، ج۱، ص۵۳۱.</ref> | همه مذاهب اسلامی برای حیوان قربانی شرایطی مانند پیر و لاغر نبودن را ذکر کردهاند.<ref>شرائع الاسلام، ج۱، ص۲۶۰ ؛ جواهرالکلام، ج۱۹، ص۱۳۹؛ سنن الترمذی،ج۴، ص۸۷ .</ref> بر اساس منابع روایی شیعه، قربانی نباید ناقص باشد.<ref>مستندالشیعه، ج۱۲، ص۳۰۷ ؛ جواهرالکلام،ج۱۹، ص۱۳۶-۱۳۸ ؛ الحدائق الناضره ج۱۷، ص۸۸-۹۱.</ref> به فتوای بیشتر فقیهان شیعه، مستحب است حاجی گوشت قربانی را سه قسمت کند؛ بخشی را هدیه کند، بخش دیگر را [[صدقه]] دهد و قدری را بخورد.<ref>النهایه، ص۲۶۱ ؛ ریاض المسائل، ج۶، ص۴۲۸ ؛ جواهرالکلام، ج۱۹، ص۱۵۷ ؛ علل الشرائع، ج۲، ص۴۳۸.</ref> در مقابل، به نظر فقیهان [[مذهب شافعی|شافعی]]، خوردن گوشت قربانیِ واجب جایز نیست.<ref>مُغْنِی الْمُحْتَاج، ج۱، ص۵۳۱.</ref> | ||
ذبح شتر در درجه نخست و گاو در درجه دوم، از مستحبات قربانی است.<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، باب ۱۰ از ابواب ذبح، ح۵.</ref> همچنین فربه بودن حیوان<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، باب ۱۳ از ابواب ذبح.</ref>، و ذبح پس از طلوع آفتاب روز [[عید قربان]]، از مستحبات قربانی است.<ref>مسالک الافهام،ج۲، ص۳۱۸ ؛ جواهرالکلام، ج۱۹، ص۲۱۹؛ سنن الترمذی، ج۳، ص۲۴۱.</ref> بر اساس حدیثی از [[امام علی(ع)]]، اگر مردم به فواید قربانی آگاه بودند، حتی با قرض گرفتن قربانی میکردند.<ref>علل الشرائع، ج 2، ص 440.</ref> | |||
== فلسفه قربانی == | == فلسفه قربانی == | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۴: | ||
=== بخشش گناهان و تقرب به خداوند === | === بخشش گناهان و تقرب به خداوند === | ||
آنچه از قربانی به حج گزار میرسد، تقوا و پرهیزکاری و پاکی اعمال است.<ref>حج، آیه ۳۷.</ref> بر اساس روایتی، [[امام صادق(ع)]] در پاسخ به فلسفه قربانی، اولین قطره خون قربانی را باعث بخشید شدن گناهان صاحب قربانی دانسته است و قربانی را وسیلهای برای آزمودن تقوای او شمرده است.<ref>بحارالانوار، ج۹۶، ص۲۹۶ـ۲۹۸.</ref> در حدیثی نقل شده که خداوند قربانی کردن را دوست دارد<ref>وسائل الشیعه، ج16، ص374.</ref> | آنچه از قربانی به حج گزار میرسد، تقوا و پرهیزکاری و پاکی اعمال است.<ref>حج، آیه ۳۷.</ref> بر اساس روایتی، [[امام صادق(ع)]] در پاسخ به فلسفه قربانی، اولین قطره خون قربانی را باعث بخشید شدن گناهان صاحب قربانی دانسته است و قربانی را وسیلهای برای آزمودن تقوای او شمرده است.<ref>بحارالانوار، ج۹۶، ص۲۹۶ـ۲۹۸.</ref> در حدیثی نقل شده که خداوند قربانی کردن را دوست دارد<ref>وسائل الشیعه، ج16، ص374.</ref> بر اساس آیات قرآن، قربانی کردن باعث تقرب به خداوند<ref>سوره مائده، آیه 27 .</ref> و ایجاد تقوا در [[حجگزار]] است.<ref>سوره حج ، آیه 36 .</ref> | ||
=== همراهی با ابراهیم(ع) === | === همراهی با ابراهیم(ع) و تسلیم در برابر امر الهی === | ||
به باور برخی، قربانی در روز عید قربان، نوعی تأسی از [[حضرت ابراهیم(ع)]] است، که با تسلیم امر | به باور برخی، قربانی در روز عید قربان، نوعی تأسی از [[حضرت ابراهیم(ع)]] است، که با تسلیم دربرابر امر خدا، اقدام به ذبح فرزندش [[حضرت اسماعیل(ع)|اسماعیل]] کرد و خدا ذبح عظیمی را فدای او کرد.<ref>صافات، آیه ۱۰۷.</ref> براساس برداشت برخی محققان از آیات قرآن، هدف از انجام عمل [[قربانی]] توسط [[حاجیان]]، طلب فضل و خشنودی پروردگارشان است <ref>سوره مائده، آیه 2.</ref> و عمل قربانی در هر امتی با هدف یادکردن نام خدا و تسلیم دربرابر خداوند<ref>سوره حج ، آیه 34 .</ref>، [[تشریع]] شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 228.</ref> | ||
=== ذبح مقام حیوانی و کشتن هوای نفسانی === | |||
حقیقت قربانی کردن در روز عید را کشتن ذات حیوانی در وجود انسان دانستهاند.<ref name=":0">اسرار و معارف حج: با الهام از سخنان حکیم متاله آیت الله سید ابو الحسن رفیعی قزوینی، ص 40 و 41 .</ref> [[امام صادق(ع)]] به حجگزاران توصیه میکند که هنگام قربانی کردن، گلوی هوای نفس و طمع را قطع کنند.<ref>مصباح الشریعه، ص92 .</ref> برخی بر این باورند که عمل قربانی به حاجی میآموزد که برای رسیدن به کمال انسانی، نفس حیوانی خویش را در همین جا بکشد و به دنبال هوا و هوس نرود و در قیامت خود را از آتش جهنم نجات دهد.<ref>معراج السعاده، ص71 ؛ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 229.</ref> به نقل از [[امام سجاد(ع)]]: «هر گاه حاجی حیوان را ذبح کند از آتش جهنم نجات می یابد.»<ref>المحاسن، ج1، ص67.</ref> | |||
فقیهان مذاهب اسلامی به تصریح [[آیه ۱۹۶ سوره بقره]] برآنند که اگر کسی از قربانی کردن ناتوان شد، باید به جای آن، سه روز پیاپی در حج و هفت روز پس از بازگشت از حج، [[روزه]] بگیرد.<ref>.الحدائق الناضره، ج۱۷، ص۱۱۷ ؛ جواهرالکلام، ج۱۹، ص۱۲۶؛ الفقه علی المذاهب الخمسه، ج۱، ص۴۰۰؛ مستندالشیعه، ج۱۲، ص۳۴۳.</ref> برخی کتب عرفانی، این حکم فقهی را اشاره به این نکته دانستند که «اگر حاجی قدرت محو کردن جنبه حیوانیت خود را با قربانی ندارد، پس دست کم با روزه گرفتن مقام حیوانی را تضعیف و ناتوان کند.»<ref name=":0" /> | |||
| خط ۲۸: | خط ۳۵: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
*'''اسرار و معارف حج: با الهام از سخنان حکیم متاله آیت الله سید ابو الحسن رفیعی قزوینی'''، محمد امین پورامینی، قم، بشیر اندیشه، 1383ش. | |||
*'''مدارک الاحکام'''، سید محمد بن علی الموسوی العاملی (م.۱۰۰۹ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۰ق. | *'''مدارک الاحکام'''، سید محمد بن علی الموسوی العاملی (م.۱۰۰۹ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۰ق. | ||