پرش به محتوا

کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
بدون خلاصۀ ویرایش
ابرابزار، اصلاح نویسه‌های عربی
خط ۲۶: خط ۲۶:


== معرفی ==
== معرفی ==
عمر بن خطاب در سال سیزدهم بعد از عام الفیل به دنیا آمد.<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> وی از بزرگان قریش شمرده میشد<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> و در سال ششم بعثت<ref>البدء و التاریخ، مقدسی، مطهر بن طاهر، مکتبة الثقافة الدينية، قاهره، بیتا۷ ج۵۵، ص۸۸.</ref> <ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.</ref>و به قول برخی نهم بعثت مسلمان شد.<ref>مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۳۲۱.</ref> وی از مهاجرین نخستین<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref><ref>إمتاع الأسماع بما للنبي من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع،  
عمر بن خطاب در سال سیزدهم بعد از عام الفیل به دنیا آمد.<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> وی از بزرگان قریش شمرده می‌شد<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> و در سال ششم بعثت<ref>البدء و التاریخ، مقدسی، مطهر بن طاهر، مکتبة الثقافة الدینیة، قاهره، بیتا۷ ج۵۵، ص۸۸.</ref><ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.</ref>و به قول برخی نهم بعثت مسلمان شد.<ref>مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۳۲۱.</ref> وی از مهاجرین نخستین<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref><ref>إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع،


مقریزی، احمد بن علی، دار الکتب العلمية - بیروت، ۱۴۲۰ق، ج‏۶، ص۱۵۰.</ref> و همچنین از صحابه برجسته پیامبر محسوب میشد.<ref>جوامع السیرة النبویة، ابن حزم، علی بن احمد، دار الکتب العلمية، بیروت، ص۴۱.</ref> عمر در جنگهای پیامبر شرکت میکرد.<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> دختر وی حفصه به همسری پیامبر درآمد<ref>التنبيه والإشراف، المسعودي، علي بن الحسين، دار الصاوي - القاهرة، ص۲۵۲.</ref>.<ref>مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۳۲۱.</ref> عمر در سال سیزدهم هجری <ref>دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، قم، الشريف الرضي - قم، ۱۳۷۳ش، ص۱۱۳.</ref>با وصیت ابوبکر و بدون دخالت مستقیم مردم خلیفه شد، و حدود ده سال بر این منصب تکیه زد.<ref>الإمامة و السياسة: المعروف بتاریخ الخلفاء ، ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم، دار الأضواء - بیروت، ۱۴۱۰ق، ص۳۷ و ص۳۸.</ref> عمر در سال ۱۳قمری<ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.</ref> پس از ابوبکر خلیفه مسلمانان شد<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> و ده سال خلافت او طول کشید.<ref>ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، دارالفکر، دار الفکر - بیروت، ج‏۶، ص۱۹۸.</ref> وی در ۲۳ قمری<ref>البدء و التاریخ، مقدسی، مطهر بن طاهر، مکتبة الثقافة الدينية، قاهره، بیتا۷ ج۵۵، ص۹۱.</ref> به دست فردی به نام ابولؤلؤ به قتل رسید.<ref>التنبيه والإشراف، المسعودي، علي بن الحسين، دار الصاوي - القاهرة، ص۲۵۰.</ref> عمر در سال ۲۳ هجرت توسط فردی به نام ابولؤلؤ که از زیادی خراج خود نزد خلیفه شکایت برده بود و به شکایتش رسیدگی نشد، به قتل رسید.<ref>(مروج الذهب، ج۲، ص۳۲۱ و ص۳۲۲.)</ref>وی در حجره عایشه کنار پیامبر و ابوبکر دفن شد.<ref>تاریخ الطبري: تاريخ الأمم و الملوك، طبری، محمد بن جریر، [بی نا] - بیروت، ج۴، ص۱۹۳.</ref> او پیش از مرگ شورایی شش نفره مشکل از على و عثمان و طلحة، الزبير، وعبد الرحمن بن عوف وسعد بن أبى وقاص. برای انتخاب جانشین خود تشکیل داد<ref>التنبيه والإشراف، المسعودي، علي بن الحسين، دار الصاوي - القاهرة، ص۲۵۲.</ref>
مقریزی، احمد بن علی، دار الکتب العلمیة - بیروت، ۱۴۲۰ق، ج‏۶، ص۱۵۰.</ref> و همچنین از صحابه برجسته پیامبر محسوب می‌شد.<ref>جوامع السیرة النبویة، ابن حزم، علی بن احمد، دار الکتب العلمیة، بیروت، ص۴۱.</ref> عمر در جنگهای پیامبر شرکت می‌کرد.<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> دختر وی حفصه به همسری پیامبر درآمد.<ref>التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۲.</ref><ref>مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۳۲۱.</ref> عمر در سال سیزدهم هجری<ref>دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، قم، الشریف الرضی - قم، ۱۳۷۳ش، ص۱۱۳.</ref>با وصیت ابوبکر و بدون دخالت مستقیم مردم خلیفه شد، و حدود ده سال بر این منصب تکیه زد.<ref>الإمامة و السیاسة: المعروف بتاریخ الخلفاء، ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم، دار الأضواء - بیروت، ۱۴۱۰ق، ص۳۷ و ص۳۸.</ref> عمر در سال ۱۳قمری<ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.</ref> پس از ابوبکر خلیفه مسلمانان شد<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> و ده سال خلافت او طول کشید.<ref>ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، دارالفکر، دار الفکر - بیروت، ج‏۶، ص۱۹۸.</ref> وی در ۲۳ قمری<ref>البدء و التاریخ، مقدسی، مطهر بن طاهر، مکتبة الثقافة الدینیة، قاهره، بیتا۷ ج۵۵، ص۹۱.</ref> به دست فردی به نام ابولؤلؤ به قتل رسید.<ref>التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۰.</ref> عمر در سال ۲۳ هجرت توسط فردی به نام ابولؤلؤ که از زیادی خراج خود نزد خلیفه شکایت برده بود و به شکایتش رسیدگی نشد، به قتل رسید.<ref>(مروج الذهب، ج۲، ص۳۲۱ و ص۳۲۲.)</ref>وی در حجره عایشه کنار پیامبر و ابوبکر دفن شد.<ref>تاریخ الطبری: تاریخ الأمم و الملوک، طبری، محمد بن جریر، [بی نا] - بیروت، ج۴، ص۱۹۳.</ref> او پیش از مرگ شورایی شش نفره مشکل از علی و عثمان و طلحة، الزبیر، وعبد الرحمن بن عوف وسعد بن أبی وقاص. برای انتخاب جانشین خود تشکیل داد<ref>التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۲.</ref>


عمر بن خطاب در میان اهل سنت جایگاه بزرگی دارد.<ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۰۹. ص۶۳. ۱۳۳. ص۱۴۲.</ref> روایت های زیادی در منقبت او و ستایش پیامبر از در منابع اهل سنت وجود دارد.<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۷.</ref> احادیث منابع اهل سنت گزارش میکند که پیامبر از او راضی بود.<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> همچنین او فردی سختگیر در عقاید و دینداری و فردی تند مزاج توصیف کرده اند.<ref>شرح نهج‌ البلاغة، ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشي النجفي، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۱۸۳؛ ج۶، ص۳۴۲ و ص۳۴۳.</ref> <ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۷.</ref>در دوران خلافت او فتوحات زیادی برای مسلمانان در ایران و شام و عراق و جاهای دیگر رخ داد.<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> <ref>دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، قم، الشريف الرضي - قم، ۱۳۷۳ش، ص۱۱۳.</ref><ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص ۱۴۱–۱۵۷.</ref>همچنین در دوران وی تاریخ هجری بر اساس هجرت پیامبر شکل گرفت<ref>الإستيعاب في معرفة الأصحاب، ابن‌ عبد البر، یوسف‌ بن‌ عبد الله، دار الجيل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> که به گفته برخی بر اساس پیشنهاد امام علی بود.<ref>التنبيه والإشراف، المسعودي، علي بن الحسين، دار الصاوي - القاهرة، ص۲۵۲.</ref>
عمر بن خطاب در میان اهل سنت جایگاه بزرگی دارد.<ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۰۹. ص۶۳. ۱۳۳. ص۱۴۲.</ref> روایت‌های زیادی در منقبت او و ستایش پیامبر از در منابع اهل سنت وجود دارد.<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۷.</ref> احادیث منابع اهل سنت گزارش می‌کند که پیامبر از او راضی بود.<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> همچنین او فردی سختگیر در عقاید و دینداری و فردی تند مزاج توصیف کرده‌اند.<ref>شرح نهج البلاغة، ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۱۸۳؛ ج۶، ص۳۴۲ و ص۳۴۳.</ref><ref>سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۷.</ref>در دوران خلافت او فتوحات زیادی برای مسلمانان در ایران و شام و عراق و جاهای دیگر رخ داد.<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref><ref>دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، قم، الشریف الرضی - قم، ۱۳۷۳ش، ص۱۱۳.</ref><ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص ۱۴۱–۱۵۷.</ref>همچنین در دوران وی تاریخ هجری بر اساس هجرت پیامبر شکل گرفت<ref>الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.</ref> که به گفته برخی بر اساس پیشنهاد امام علی بود.<ref>التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۲.</ref>


شیعیان همواره نقدهایی به عملکرد عمر داشته‌اند و او را در مواضع مختلف بخصوص خلافت پس از پیامبر نکوهش کرده‌اند.<ref>نهج الحق و کشف الصدق، علامه حلی، حسن بن یوسف، دار الکتاب اللبناني - بیروت، ۱۹۸۲م، ص۵۲۵ و ص۵۲۶.</ref> .<ref>مجلسی، بحارالأنوار، ۱۳۶۳ش، ج‏۸۱، ص۱۴۰.</ref>
شیعیان همواره نقدهایی به عملکرد عمر داشته‌اند و او را در مواضع مختلف بخصوص خلافت پس از پیامبر نکوهش کرده‌اند.<ref>نهج الحق و کشف الصدق، علامه حلی، حسن بن یوسف، دار الکتاب اللبنانی - بیروت، ۱۹۸۲م، ص۵۲۵ و ص۵۲۶.</ref><ref>مجلسی، بحارالأنوار، ۱۳۶۳ش، ج‏۸۱، ص۱۴۰.</ref>


== حج‌گذاری ==
== حج‌گذاری ==
در زمانه خلیفه دوم (۱۳–۲۳ق)، خود وی همه ساله رهسپار سفر حج می‌شد و امارت حج را بر عهده داشت.<ref>مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۳۰۲.</ref> عمر در زمان ابوبکر نیز یک بار امیرالحاج بود.<ref>مروج الذهب، ج۴، ص۳۰۱.</ref>
در زمانه خلیفه دوم (۱۳–۲۳ق)، خود وی همه ساله رهسپار سفر حج می‌شد و امارت حج را بر عهده داشت.<ref>مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۳۰۲.</ref> عمر در زمان ابوبکر نیز یک بار امیرالحاج بود.<ref>مروج الذهب، ج۴، ص۳۰۱.</ref>


عمر بن خطاب متعه الحج را حرام اعلام کرده است.<ref>کاظمی، جواد بن سعید، مسالک الأفهام الی آیات الأحکام، تهران، کتابفروشی مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۶۵ش، ج۳، ص۲۰۲.</ref> مُتعَة الحج یا متعه حج فاصله میان دو احرامِ عمره تمتع و حج تمتع که حج‌گزار اجازه دارد عمل‌هایی که به‌دلیل مُحرِم بودن بر او حرام بوده است را انجام دهد.<ref>معرفت، محمد هادی، «شبهة ورد: الزواج الموقت (متعة النساء و متعة الحج)»، رسالة الثقلین، شماره۱۳، ذی‌الحجه ۱۴۱۵ق. ص۱۳۲.</ref>
عمر بن خطاب متعه الحج را حرام اعلام کرده است.<ref>کاظمی، جواد بن سعید، مسالک الأفهام الی آیات الأحکام، تهران، کتابفروشی مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۶۵ش، ج۳، ص۲۰۲.</ref> مُتعَة الحج یا متعه حج فاصله میان دو احرامِ عمره تمتع و حج تمتع که حج‌گزار اجازه دارد عمل‌هایی که به‌دلیل مُحرِم بودن بر او حرام بوده است را انجام دهد.<ref>معرفت، محمد هادی، «شبهة ورد: الزواج الموقت (متعة النساء و متعة الحج)»، رسالة الثقلین، شماره۱۳، ذی‌الحجه ۱۴۱۵ق. ص۱۳۲.</ref>
خط ۴۲: خط ۴۲:
{{اصلی|بازسازی مسجدالنبی (عمر بن خطاب)}}
{{اصلی|بازسازی مسجدالنبی (عمر بن خطاب)}}


عمر بن خطاب در زمان خلافت خود دست به بازسازی مسجدالنبی زد.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۷۷م.ص ۶۵-۶۶</ref> این بازسازی اولین مرحله از توسعه مسجد پس از وفات پیامبر بود. در این بازسازی چند خانه اطراف مسجد تخریب و به مسجد اضافه شد.<ref>عمارة و توسعة المجسد النبوی الشریف عبر التاریخ، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م. ص 87</ref> در این توسعه، مساحت مسجد حدود هفتاد درصد نسبت به بنای قبلی افزایش یافت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص۸۵.</ref>
عمر بن خطاب در زمان خلافت خود دست به بازسازی مسجدالنبی زد.<ref>المسجد النبوی عبر التاریخ، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۷۷م. ص ۶۵–۶۶</ref> این بازسازی اولین مرحله از توسعه مسجد پس از وفات پیامبر بود. در این بازسازی چند خانه اطراف مسجد تخریب و به مسجد اضافه شد.<ref>عمارة و توسعة المجسد النبوی الشریف عبر التاریخ، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م. ص 87</ref> در این توسعه، مساحت مسجد حدود هفتاد درصد نسبت به بنای قبلی افزایش یافت.<ref>عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص۸۵.</ref>


== مکان‌های منسوب ==
== مکان‌های منسوب ==
خط ۴۸: خط ۴۸:


=== مسجد عمر بن خطاب در مدینه ===
=== مسجد عمر بن خطاب در مدینه ===
{{اصلی|مسجد عمر بن خطاب (مدینه)}}مسجد عمر در جهت جنوب غربی [[مسجد النبی]] و در محدوده [[مصلای پیامبر(ص)]] ساخته شده است.<ref>مساجد الاثریه، محمد الیاس عبدالغنی1418ه، مطابع الرشید بالمدینة المنورة، الطبعة الثانیة، 1419ه. ص247.</ref> این مسجد احتمالا در قرن نهم هجری ساخته شده است.<ref>مساجد الاثریه، ص 223؛ وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی، علی بن عبدالله السمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، لندن، موسسه الفرقان للتراث الاسلامی، ۲۰۰۱م.، ص220.</ref>
{{اصلی|مسجد عمر بن خطاب (مدینه)}}مسجد عمر در جهت جنوب غربی [[مسجد النبی]] و در محدوده [[مصلای پیامبر(ص)]] ساخته شده است.<ref>مساجد الاثریه، محمد الیاس عبدالغنی1418ه، مطابع الرشید بالمدینة المنورة، الطبعة الثانیة، 1419ه. ص247.</ref> این مسجد احتمالاً در قرن نهم هجری ساخته شده است.<ref>مساجد الاثریه، ص 223؛ وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی، علی بن عبدالله السمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، لندن، مؤسسه الفرقان للتراث الاسلامی، ۲۰۰۱م. ص220.</ref>


=== مسجد عمر بن خطاب در خندق ===
=== مسجد عمر بن خطاب در خندق ===

نسخهٔ ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۵

Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱
مشخصات فردی
نام کاملعمر بن خطاب
لقبفاروق
زادروز و زادگاهمکه
محل زندگیمکه، مدینه
مهاجر/انصارمهاجر
نسب/قبیلهقریش
خویشان
سرشناس
حفصه (دختر) عبدالله (پسر)
مدفنمسجدالنبی
مشخصات دینی
حضور در جنگ‌هاحضور در تمام غزوات
هجرت بهمدینه
دلیل شهرتدومین خلیفه مسلمانان

عُمَر بن خَطاب (۴۰ سال قبل از هجرت - ۲۳ هجری قمری) دومین خلیفه مسلمانان پس از ابوبکر و از صحابه برجسته پیامبر است. عمر در سال ۱۳ هجری توسط ابوبکر به خلافت نصب و تا سال ۲۳ هجری که توسط ابولؤلؤ به قتل رسید خلافتش ادامه داشت.

معرفی

عمر بن خطاب در سال سیزدهم بعد از عام الفیل به دنیا آمد.[۱] وی از بزرگان قریش شمرده می‌شد[۲] و در سال ششم بعثت[۳][۴]و به قول برخی نهم بعثت مسلمان شد.[۵] وی از مهاجرین نخستین[۶][۷] و همچنین از صحابه برجسته پیامبر محسوب می‌شد.[۸] عمر در جنگهای پیامبر شرکت می‌کرد.[۹] دختر وی حفصه به همسری پیامبر درآمد.[۱۰][۱۱] عمر در سال سیزدهم هجری[۱۲]با وصیت ابوبکر و بدون دخالت مستقیم مردم خلیفه شد، و حدود ده سال بر این منصب تکیه زد.[۱۳] عمر در سال ۱۳قمری[۱۴] پس از ابوبکر خلیفه مسلمانان شد[۱۵] و ده سال خلافت او طول کشید.[۱۶] وی در ۲۳ قمری[۱۷] به دست فردی به نام ابولؤلؤ به قتل رسید.[۱۸] عمر در سال ۲۳ هجرت توسط فردی به نام ابولؤلؤ که از زیادی خراج خود نزد خلیفه شکایت برده بود و به شکایتش رسیدگی نشد، به قتل رسید.[۱۹]وی در حجره عایشه کنار پیامبر و ابوبکر دفن شد.[۲۰] او پیش از مرگ شورایی شش نفره مشکل از علی و عثمان و طلحة، الزبیر، وعبد الرحمن بن عوف وسعد بن أبی وقاص. برای انتخاب جانشین خود تشکیل داد[۲۱]

عمر بن خطاب در میان اهل سنت جایگاه بزرگی دارد.[۲۲] روایت‌های زیادی در منقبت او و ستایش پیامبر از در منابع اهل سنت وجود دارد.[۲۳] احادیث منابع اهل سنت گزارش می‌کند که پیامبر از او راضی بود.[۲۴] همچنین او فردی سختگیر در عقاید و دینداری و فردی تند مزاج توصیف کرده‌اند.[۲۵][۲۶]در دوران خلافت او فتوحات زیادی برای مسلمانان در ایران و شام و عراق و جاهای دیگر رخ داد.[۲۷][۲۸][۲۹]همچنین در دوران وی تاریخ هجری بر اساس هجرت پیامبر شکل گرفت[۳۰] که به گفته برخی بر اساس پیشنهاد امام علی بود.[۳۱]

شیعیان همواره نقدهایی به عملکرد عمر داشته‌اند و او را در مواضع مختلف بخصوص خلافت پس از پیامبر نکوهش کرده‌اند.[۳۲][۳۳]

حج‌گذاری

در زمانه خلیفه دوم (۱۳–۲۳ق)، خود وی همه ساله رهسپار سفر حج می‌شد و امارت حج را بر عهده داشت.[۳۴] عمر در زمان ابوبکر نیز یک بار امیرالحاج بود.[۳۵]

عمر بن خطاب متعه الحج را حرام اعلام کرده است.[۳۶] مُتعَة الحج یا متعه حج فاصله میان دو احرامِ عمره تمتع و حج تمتع که حج‌گزار اجازه دارد عمل‌هایی که به‌دلیل مُحرِم بودن بر او حرام بوده است را انجام دهد.[۳۷]

بازسازی مسجدالنبی

عمر بن خطاب در زمان خلافت خود دست به بازسازی مسجدالنبی زد.[۳۸] این بازسازی اولین مرحله از توسعه مسجد پس از وفات پیامبر بود. در این بازسازی چند خانه اطراف مسجد تخریب و به مسجد اضافه شد.[۳۹] در این توسعه، مساحت مسجد حدود هفتاد درصد نسبت به بنای قبلی افزایش یافت.[۴۰]

مکان‌های منسوب

در مدینه دو مسجد به عمر بن خطاب منسوب است.

مسجد عمر بن خطاب در مدینه

مسجد عمر در جهت جنوب غربی مسجد النبی و در محدوده مصلای پیامبر(ص) ساخته شده است.[۴۱] این مسجد احتمالاً در قرن نهم هجری ساخته شده است.[۴۲]

مسجد عمر بن خطاب در خندق

مسجد عُمَر در منطقه خندق مدینه، در جنوب مسجد سلمان فارسی قرار دارد.[۴۳] این مسجد در محدوده مساجد هفتگانه خندق قرار دارد که محدوده نظامی پیامبر(ص) در جریان غزوه خندق بوده است.[۴۴]

پانویس

  1. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  2. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  3. البدء و التاریخ، مقدسی، مطهر بن طاهر، مکتبة الثقافة الدینیة، قاهره، بیتا۷ ج۵۵، ص۸۸.
  4. سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.
  5. مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۳۲۱.
  6. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  7. إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، مقریزی، احمد بن علی، دار الکتب العلمیة - بیروت، ۱۴۲۰ق، ج‏۶، ص۱۵۰.
  8. جوامع السیرة النبویة، ابن حزم، علی بن احمد، دار الکتب العلمیة، بیروت، ص۴۱.
  9. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  10. التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۲.
  11. مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۳۲۱.
  12. دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، قم، الشریف الرضی - قم، ۱۳۷۳ش، ص۱۱۳.
  13. الإمامة و السیاسة: المعروف بتاریخ الخلفاء، ابن‌قتیبه، عبدالله بن مسلم، دار الأضواء - بیروت، ۱۴۱۰ق، ص۳۷ و ص۳۸.
  14. سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۳.
  15. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  16. ابن‌کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، دارالفکر، دار الفکر - بیروت، ج‏۶، ص۱۹۸.
  17. البدء و التاریخ، مقدسی، مطهر بن طاهر، مکتبة الثقافة الدینیة، قاهره، بیتا۷ ج۵۵، ص۹۱.
  18. التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۰.
  19. (مروج الذهب، ج۲، ص۳۲۱ و ص۳۲۲.)
  20. تاریخ الطبری: تاریخ الأمم و الملوک، طبری، محمد بن جریر، [بی نا] - بیروت، ج۴، ص۱۹۳.
  21. التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۲.
  22. سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۰۹. ص۶۳. ۱۳۳. ص۱۴۲.
  23. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۷.
  24. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  25. شرح نهج البلاغة، ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۱۸۳؛ ج۶، ص۳۴۲ و ص۳۴۳.
  26. سیوطی، تاریخ الخلفاء، ۱۴۱۱ق، ص۱۳۷.
  27. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  28. دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، قم، الشریف الرضی - قم، ۱۳۷۳ش، ص۱۱۳.
  29. تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص ۱۴۱–۱۵۷.
  30. الإستیعاب فی معرفة الأصحاب، ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله، دار الجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۱۴۵.
  31. التنبیه والإشراف، المسعودی، علی بن الحسین، دار الصاوی - القاهرة، ص۲۵۲.
  32. نهج الحق و کشف الصدق، علامه حلی، حسن بن یوسف، دار الکتاب اللبنانی - بیروت، ۱۹۸۲م، ص۵۲۵ و ص۵۲۶.
  33. مجلسی، بحارالأنوار، ۱۳۶۳ش، ج‏۸۱، ص۱۴۰.
  34. مروج الذهب و معادن الجوهر، مسعودی، علی بن حسین، مؤسسة دار الهجرة، قم، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۳۰۲.
  35. مروج الذهب، ج۴، ص۳۰۱.
  36. کاظمی، جواد بن سعید، مسالک الأفهام الی آیات الأحکام، تهران، کتابفروشی مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۶۵ش، ج۳، ص۲۰۲.
  37. معرفت، محمد هادی، «شبهة ورد: الزواج الموقت (متعة النساء و متعة الحج)»، رسالة الثقلین، شماره۱۳، ذی‌الحجه ۱۴۱۵ق. ص۱۳۲.
  38. المسجد النبوی عبر التاریخ، محمد السید الوکیل، دار المجتمع للنشر و التوزیع، ۱۹۷۷م. ص ۶۵–۶۶
  39. عمارة و توسعة المجسد النبوی الشریف عبر التاریخ، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م. ص 87
  40. عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ، ص۸۵.
  41. مساجد الاثریه، محمد الیاس عبدالغنی1418ه، مطابع الرشید بالمدینة المنورة، الطبعة الثانیة، 1419ه. ص247.
  42. مساجد الاثریه، ص 223؛ وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی، علی بن عبدالله السمهودی، تحقیق قاسم السامرائی، لندن، مؤسسه الفرقان للتراث الاسلامی، ۲۰۰۱م. ص220.
  43. مساجد الاثریه، عبدالغنی، ص148.
  44. معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م. ج۴، ص144.

منابع