محمدطاهر کردی

محمدطاهر کُردی

مشخصات فردی
نام کامل	محمدطاهر بن عبدالقادر بن محمود کردی
زادروز	۱۳۲۱ق
زادگاه	مکه
دین	اسلام
مذهب	اهل سنت، شافعی
منصب	عضو هیئت اجرائی گسترش و بازسازی مسجدالحرام
تاریخ درگذشت	۱۴۰۰ق
محل درگذشت	عربستان، جده
آرامگاه	قبرستان معلات شهر مکه
اطلاعات علمی و مذهبی
تالیفات	مصحف مکة المکرمه • التاریخ القویم لمکة و بیت‌الله الکریم • ارشاد الزمرة لمناسک الحج و العمره • تبرک الصحابة بآثار الرسول

محمدطاهر کُردی(۱۳۲۱-۱۴۰۰ق) تاریخ‌نگار و خوشنویسِ شافعی مذهب اهل مکه و نویسنده کتاب التاریخ القویم بود.

وی علاوه بر تدریس خوشنویسی و نگارش کتاب‌های مرتبط با تاریخ‌نگاری مکه، به فعالیت‌های دیگری نیز اشتغال داشت؛ مانند عضویت در هیئت اجرائی گسترش و بازسازی مسجدالحرام و رئیس بخش تألیف و آثار تاریخی این هیئت و نیز عضویت در هیئت نظارت بر تعمیر سقف کعبه و تعویض قاب نقره‌ای حجرالاسود.

برخی تألیفات کردی عبارتند از: مصحف مکة المکرمه، ارشاد الزمرة لمناسک الحج و العمره (درباره مناسک حج) و تبرک الصحابة بآثار الرسول، با موضوع مشروع بودن تبرک به آثار باقی مانده از پیامبر(ص) و سابقه این کار نزد صحابه.

زندگی و فعالیت‌ها

محمدطاهر بن عبدالقادر بن محمود کردی به سال ۱۳۲۱ق در مکه زاده شد. پدرش پیش از تولد وی به قصد اقامت در مکه و مجاورت خانه خدا، از شهر اَرْبیل در عراق به مکه مهاجرت کرد.

محمدطاهر در سال ۱۳۴۰ق یک سال پس از اتمام تحصیل، به همراه پدر به مصر رفت و تا هفت سال در الازهر به تحصیل پرداخت.

علاقه به خوشنویسی

نمونه‌ای از خط محمدطاهر کردی در صفحات آغازین کتاب التاریخ القویم

کردی در سال ۱۳۴۱ قمری هم‌زمان با تأسیس مدرسه خوشنویسی در مصر، به آموختن خوشنویسی روی آورد. وی در سال ۱۳۴۸ قمری به مکه بازگشت و در سمت کارمند محاکم شرعی مشغول به کار شد.

علاقه کردی به خوشنویسی موجب شد چندین سفر به مصر و عراق انجام دهد. او تا سال ۱۳۸۳ قمری و پیش از یک بیماری که تا هنگام مرگ وی را زمین‌گیر کرد به استادی یا مدیریت مدارس خوشنویسی در مکه اشتغال داشت. وی نُه کتاب در موضوع خوشنویسی نگاشت و خود را با لقب خطاط می‌خواند.

مذهب

گفته شده محمدطاهر کردی از دیدگاه فقهی، شافعی مذهب بود و در عقاید نیز گرایش سَلَفی و وهابی نداشت. او کتابی با عنوان تبرک الصحابة بآثار الرسول نوشته و در آن از مشروع بودن تبرک به آثار باقی مانده از پیامبر(ص) و سابقه این کار نزد صحابه دفاع کرد.

درگذشت

کردی در سال ۱۴۰۰ق در جده درگذشت و در قبرستان معلات شهر مکه به خاک سپرده شد.

فعالیت‌های اجرایی

کردی، عضو هیئت اجرائی گسترش و بازسازی مسجدالحرام و رئیس بخش تألیف و آثار تاریخی این هیئت و نیز عضو هیئت نظارت بر تعمیر سقف کعبه بود. همچنین مشارکت در گسترش مسجدالحرام و تعویض قاب نقره‌ای حجرالاسود از دیگر فعالیت‌های اوست.

آثار

محمدطاهر کردی بیش از ۴۲ اثر در موضوعات مختلف دارد. او تألیفاتی در زمینه ادبیات، تفسیر، تاریخ مکه و فراهم کردن نقشه کشورها نگاشته است. برخی از این آثار، به چاپ رسیده و از سال ۱۳۹۳ق دولت سعودی هیئتی ویژه را مأمور پیگیری تصحیح و نشر آثار او کرده است.

گفته شده مصحف مکة المکرمه مهمترین اثر کردی است که خوشنویسی آن در سال ۱۳۶۲ق به پایان رسید و پس از تأیید هیئتی از دانشمندان عربستان و تأیید شیوخ الازهر در سال ۱۳۶۹ق به عنوان نخستین قرآن منتشر شده در مکه، به چاپ رسید.

محمدطاهر کردی در موضوع مکه و حج و امور مربوط به آن، افزون بر کتاب التاریخ القویم، تحقیقی از کتاب الاعلام باعلام بیت الله الحرام، نوشته قطب‌الدین نهروالی (م. ۹۹۰ق)، همراه شرح، تعلیقات و تصاویر ارائه کرده و کتاب ارشاد الزمرة لمناسک الحج و العمره را در مناسک حج تألیف نمود که همانند شماری دیگر از آثارش مانند منظومة فی اشهر بنایات الکعبة المعظمه و مقام ابراهیم(ع) آن‌ها را در ضمن کتاب التاریخ القویم آورده است.

اطلاعات بیشتر: تاریخ القویم

جستار وابسته

• تاریخ القویم لمکة و بیت‌الله الکریم

منابع

• التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم، محمد طاهر الکردی المکی، تحقیق عبد الملک ابن دهیش، بیروت، دار الخضر، ۱۴۲۰ق.
• تبرک الصحابه بآثار رسول الله صلی الله علیه و بیان فضله محمد طاهر الکردی، مکتبه القاهره، ۱۹۹۷م.
• الجواهر الحسان فی تراجم الفضلاء و الاعیان: زکریا بن عبدالله بیلا، ریاض، مؤسسة الفرقان، ۱۴۲۶ق.
• مجلة العرب: حمد الجاسر، ریاض، دار الیمامه، ۱۳۹۹ق.