کتاب المزار (شیخ مفید): تفاوت میان نسخه‌ها

Kamran (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
|نسخه الکترونیکی=[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/387 کتاب المزار شیخ مفید.]|تصویر=کتاب المز ار مفید.jpg|نویسنده=شیخ مفید|به تصحیح=سید محمدباقر موحد ابطحی|زبان=عربی|موضوع=[[زیارت|زیارات]]|تعداد جلد=۱|صفحه=|قطع=وزیری|ناشر=مدرسه امام المهدی(ع) و دیگران|محل انتشارات=[[قم]]، [[بیروت]]|تاریخ نشر=١۴٠٩ق|شابک=|تاریخ نگارش=سده چهارم قمری}}
|نسخه الکترونیکی=[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/387 کتاب المزار شیخ مفید.]|تصویر=کتاب المز ار مفید.jpg|نویسنده=شیخ مفید|به تصحیح=سید محمدباقر موحد ابطحی|زبان=عربی|موضوع=[[زیارت|زیارات]]|تعداد جلد=۱|صفحه=|قطع=وزیری|ناشر=مدرسه امام المهدی(ع) و دیگران|محل انتشارات=[[قم]]، [[بیروت]]|تاریخ نشر=١۴٠٩ق|شابک=|تاریخ نگارش=سده چهارم قمری}}


'''کتاب المزار''' یا '''مناسک المزار''' یا '''مزار صغیر'''، کتابی است به زبان عربی، تألیف [[شیخ مفید]]، که به گردآوری روایات درباره ارزش و چگونگی [[زیارت]] [[معصومان(ع)]]، زیارت مؤمنان و قبرهای آنان پرداخته است. این کتاب پس از [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]]، برجسته‌ترین کتاب [[شیعه]] درباره زیارت است. بسیاری از روایات آن مستند، برخی مرسل و برخی بدون نسبت به [[معصوم(ع)]] ذکر شده‌اند. بزرگان شیعه از این کتاب نقل روایت کرده‌اند. این کتاب با تصحیح و تحقیق سید محمدباقر موحد ابطحی، در سال ۱۴۰۹ق چاپ شده است.
'''کتاب المزار''' یا '''مناسک المزار''' یا '''مزار صغیر'''، کتابی است به زبان عربی، تألیف [[شیخ مفید]]، که به گردآوری روایات درباره ارزش و چگونگی [[زیارت]] [[معصومان(ع)]]، زیارت مؤمنان و قبرهای آنان پرداخته است. این کتاب پس از [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]]، برجسته‌ترین کتاب [[شیعه]] درباره زیارت است. بسیاری از روایات آن مستند، برخی مرسل و برخی بدون نسبت به [[معصوم(ع)]] ذکر شده‌اند. بزرگان شیعه از این کتاب روایت کرده‌اند. این کتاب با تصحیح و تحقیق سید محمدباقر موحد ابطحی، در سال ۱۴۰۹ق چاپ شده است.


==مؤلف==
==مؤلف==
محمد بن محمد النعمان، معروف به [[شیخ مفید]]<small>(۳۳۶ یا ۳۳۸ ـ ۴۱۳ق)</small>،<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲ و ۴۰۳.</ref> از بزرگان [[شیعه]] و شاگرد استادانی مانند [[شیخ صدوق]]، [[ابن قولویه]] و [[ابن داود قمی]]<ref>ناگفته‌هایی از حیات شیخ مفید، ص۱۴۶ و ۱۴۹.</ref> است. [[نجاشی]]<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲.</ref> و [[شیخ طوسی]]<ref>فهرست کتب الشیعة و اصولهم، ص۴۴۶.</ref> از شاگردان بارز اویند. نجاشی، شاگرد او و رجال‌نگار شیعه، فضل او را در فقه، کلام، روایت، وثاقت و علم مشهورتر از آن می‌داند که توصیف شود.<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲.</ref> کتاب المقنعة، الارشاد<ref>فهرست کتب الشیعة و اصولهم، ص۴۴۵.</ref> و چند کتاب در [[مناسک حج]]،<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲.</ref> برخی از آثار فراوان{{یادداشت|طوسی رجال‌نگار شیعه، نوشته‌های او را نزدیک به ۲۰۰ اثر دانسته است.<ref>فهرست کتب الشیعة و اصولهم، ص۴۴۵.</ref>}} اوست.  
محمد بن محمد النعمان، معروف به [[شیخ مفید]]<small>(۳۳۶ یا ۳۳۸ ـ ۴۱۳ق)</small>،<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲ و ۴۰۳.</ref> از بزرگان [[شیعه]] و شاگرد استادانی مانند [[شیخ صدوق]]، [[ابن قولویه]] و [[ابن داود قمی]]<ref>ناگفته‌هایی از حیات شیخ مفید، ص۱۴۶ و ۱۴۹.</ref> است. [[نجاشی]]<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲.</ref> و [[شیخ طوسی]]<ref>فهرست کتب الشیعة و اصولهم، ص۴۴۶.</ref> از شاگردان بارز اویند. نجاشی، شاگرد او و رجال‌نگار شیعه، فضل او را در فقه، کلام، روایت، وثاقت و علم مشهورتر از آن می‌داند که توصیف شود.<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲.</ref> کتاب المقنعة، الارشاد<ref>فهرست کتب الشیعة و اصولهم، ص۴۴۵.</ref> و چند کتاب در [[مناسک حج]]،<ref>رجال النجاشی، ص۴۰۲.</ref> برخی از آثار فراوان{{یادداشت|طوسی رجال‌نگار شیعه، نوشته‌های او را نزدیک به ۲۰۰ اثر دانسته است.<ref>فهرست کتب الشیعة و اصولهم، ص۴۴۵.</ref>}} اوست.  


==نام‌های دیگر==
==نام‌های کتاب==
مؤلف، در خطبه کتاب آن را، «مناسک زیارة الامامین» نامیده و در کتاب الارشاد خود، با عنوان «مناسک المزار»، به آن آدرس داده است. برخی از بزرگان، این کتاب را به نام‌های «المزار»، «مزار صغیر»  و «مناسک المزارات» خوانده‌اند.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/72 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۲.]</ref>
مؤلف، در خطبه کتاب آن را، «مناسک زیارة الامامین» نامیده و در کتاب الارشاد خود، با عنوان «مناسک المزار»، به آن آدرس داده است. برخی از منابع، این کتاب را به نام‌های «المزار»، «مزار صغیر»  و «مناسک المزارات» خوانده‌اند.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/72 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۲.]</ref>


==المزار الکبیر==
==المزار الکبیر==
خط ۱۷: خط ۱۷:


==ساختار==
==ساختار==
این کتاب، دارای دو بخش بوده، بخش اول شامل ۶٧ باب و بخش دوم دارای ٢٩ باب است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/217 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص217.]</ref> تصمیم نویسنده، تنها گردآوری بخش نخست، درباره [[زیارت امام علی(ع)]] و [[زیارت امام حسین(ع)|امام حسین(ع)]] بوده،<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/387/1/3 المزار (مفید)، مقدمه، ص۳.]</ref> ولی بعدها آداب زیارت دیگر [[معصومان(ع)]] را در بخشی جداگانه به کتاب افزوده است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref>
کتاب المزار شیخ مفید دو بخش دارد، بخش اول شامل ۶٧ باب و بخش دوم دارای ٢٩ باب است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/217 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص217.]</ref> تصمیم نویسنده، تنها گردآوری بخش نخست، درباره [[زیارت امام علی(ع)]] و [[زیارت امام حسین(ع)|امام حسین(ع)]] بوده،<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/387/1/3 المزار (مفید)، مقدمه، ص۳.]</ref> ولی بعدها آداب زیارت دیگر [[معصومان(ع)]] را در بخشی جداگانه به کتاب افزوده است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref>حجم این کتاب بدون در نظر گرفتن پاورقی‌ها، نزدیک به ۱۰۰ صفحه در قطع وزیری است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref>
 
حجم این کتاب کم است و بدون در نظر گرفتن تحقیقات در پاورقی، نزدیک به ۱۰۰ صفحه در قطع وزیری است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref>


==محتوا==
==محتوا==
کتاب المزارِ شیخ مفید، به گردآوری روایات درباره ارزش و آداب [[زیارت]] [[معصومان(ع)]]، زیارت مؤمنان و قبرهای آنان پرداخته است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref> بخش اول کتاب، دارای روایات درباره ارزش و آداب [[زیارت امام علی(ع)]]، برخی از مکان‌های مقدس در کنار حرم او مانند [[مسجد کوفه]] و [[مسجد سهله]]، ارزش، آداب و وجوب [[زیارت امام حسین(ع)]]، زیارت او در روزهای خاص، ارزش و محدوده [[حائر]]، ارزش و ویژگی‌های [[تربت]] او، چگونگی [[زیارت حضرت علی اکبر(ع)]]، [[زیارت حضرت عباس(ع)|حضرت عباس(ع)]] و [[زیارت شهدا|شهدا]] است.<ref>المزار (مفید)، فهرس، ص۲۳۰-۲۳۴؛ [http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/73 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۳.]</ref> بخش دوم کتاب، دارای روایات درباره ارزش و آداب زیارت دیگر معصومان(ع)، [[زیارت جامعه|زیارت‌های جامعه]]، آداب و ثواب [[زیارت نیابتی]]، ارزش زیارت شیعیان و قبر آنان و ارزش زیارت پدر و مادر است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/73 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۳.]</ref>
کتاب المزارِ شیخ مفید، به گردآوری روایات درباره ارزش و آداب [[زیارت]] [[معصومان(ع)]]، زیارت مؤمنان و قبرهای آنان پرداخته است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref> بخش اول کتاب، شامل روایاتی درباره ارزش و آداب [[زیارت امام علی(ع)]]، برخی از مکان‌های مقدس در کنار حرم او مانند [[مسجد کوفه]] و [[مسجد سهله]]، ارزش، آداب و وجوب [[زیارت امام حسین(ع)]]، زیارت او در روزهای خاص، ارزش و محدوده [[حائر]]، ارزش و ویژگی‌های [[تربت]] او، چگونگی [[زیارت حضرت علی اکبر(ع)]]، [[زیارت حضرت عباس(ع)|حضرت عباس(ع)]] و [[زیارت شهدا|شهدا]] است.<ref>المزار (مفید)، فهرس، ص۲۳۰-۲۳۴؛ [http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/73 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۳.]</ref> بخش دوم کتاب، دارای روایات درباره ثواب و آداب زیارت هر یک از معصومان، [[زیارت جامعه|زیارت‌های جامعه]]، آداب و ثواب [[زیارت نیابتی]]، ارزش زیارت شیعیان و قبر آنان و ارزش زیارت پدر و مادر است.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/73 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۳.]</ref>


===فهرست===
===فهرست===
خط ۱۳۴: خط ۱۳۲:


==اهمیت==
==اهمیت==
این کتاب را پس از [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]] [[ابن قولویه]]، برجسته‌ترین کتاب [[شیعه]]، درباره [[زیارت]] دانسته‌اند.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/72 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۲.]</ref> المزار، نخستین کتابی است که «[[زیارت ناحیه مقدسه]]» را نقل کرده است. پس از وی، [[شیخ طوسی]] در «[[مصباح المصباح (کتاب)|المصباح]]» و پس از او [[سید بن طاووس]] در «[[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]]» آن را ذکر کرده‌اند.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref>
المزار شیخ مفید را پس از [[کامل الزیارات (کتاب)|کامل الزیارات]] [[ابن قولویه]]، برجسته‌ترین کتاب [[شیعه]]، درباره [[زیارت]] دانسته‌اند.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/762/1/72 کتاب‌شناسی زیارت، ص۷۲.]</ref> المزار، نخستین کتابی است که «[[زیارت ناحیه مقدسه]]» را نقل کرده است. پس از وی، [[شیخ طوسی]] در «[[مصباح المصباح (کتاب)|المصباح]]» و پس از او [[سید بن طاووس]] در «[[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]]» آن را ذکر کرده‌اند.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/1339/1/220 مقاله کتاب «المزار» شیخ مفید،  فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۷، ص220.]</ref>


==اعتبار==
==اعتبار==
روایت‌های کتاب المزار، از نظر سند، سه گونه است:
روایت‌های کتاب المزار شیخ مفید، از نظر سند، سه گونه است:


*روایت‌هایی که نویسنده، سند آن را از استاد خود [[ابن قولویه]] و در برخی موارد از دیگر استادان خود نقل کرده است. بیشتر روایات این کتاب از این دسته است.
*روایت‌هایی که نویسنده، سند آن را از استاد خود [[ابن قولویه]] و در برخی موارد از دیگر استادان خود نقل کرده است. بیشتر روایات این کتاب از این دسته است.