مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (کتاب): تفاوت میان نسخهها
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
== محتوا و اهمیت کتاب == | == محتوا و اهمیت کتاب == | ||
شیخ طوسى در | [[شیخ طوسى]] در کتاب مصباح المتهجد روایات عبادات و زیارات و متن ادعیه، زیارات و بخشى از احکام فقهى مربوط به عبادات را، که در طول سال مستحب است، جمعآوری کرده است. کتاب با مقدمهای درباره احکام طهارت، کفن و دفن و نماز آغاز میشود.<ref>نک: مصباح المتهجد، ص۵-۳۶</ref> سپس اعمال مستحب و دعاها و زیارتهای هر ماه در فصلی ذیل نام آن ماه جمع آوری شده است.<ref>مصباح المتهجد، ص376 به بعد</ref> | ||
شیخ طوسی در این کتاب مجموعه کاملی از نیایشهای شیعی را بر اساس زمان انجام آنها در طول یک سال قمری جمعآوری کرده است. شیوهای که پیش از او به کار گرفته نشده بود.<ref>«تداوم و تحول در ادبیات دعای امامیه»، ص67 | شیخ طوسی در این کتاب مجموعه کاملی از نیایشهای شیعی را بر اساس زمان انجام آنها در طول یک سال قمری جمعآوری کرده است. شیوهای که پیش از او به کار گرفته نشده بود.<ref>«تداوم و تحول در ادبیات دعای امامیه»، ص67 | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
== گزیدههای مصباح المتهجد == | == گزیدههای مصباح المتهجد == | ||
با توجه به استقبال فراوانى که از این کتاب شد، شیخ طوسى خود تصمیم به خلاصه کردن این کتاب گرفت تا عموم بهتر استفاده کنند و نام آن را مصباح المتهجد صغیر نهاد | با توجه به استقبال فراوانى که از این کتاب شد، شیخ طوسى خود تصمیم به خلاصه کردن این کتاب گرفت تا عموم بهتر استفاده کنند و نام آن را ''مصباح المتهجد صغیر'' نهاد.<ref>الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج21، ص118</ref> | ||
علماى دیگرى نیز این کتاب را خلاصه | علماى دیگرى نیز این کتاب را خلاصه کرده اند؛ از جمله: ''قبس الإصباح فی تلخیص المصباح نوشته سلیمان مهرشتی، منهاج الصلاح فی مختصر المصباح نوشته علامه حلی'' را میتوان نام برد.<ref>الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج ۲۱، ص118</ref> | ||
علماى بزرگى نیز بر کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسى شرح نگاشته شده است.<ref>الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج۱۴، ص۶۶</ref> | |||
== ترجمههای مصباح المتهجد == | == ترجمههای مصباح المتهجد == | ||
چندین ترجمه فارسی از کتاب مصباح المتهجد یا تلخیص آن باقی مانده است. گفته شده که دستکم سه ترجمه کهن از قرون 6 و ۷ و چند ترجمه از عصر صفوی و کتاب مصباح صغیر باقی مانده است.<ref>«تداوم و تحول در ادبیات دعای شیعه»، ص 90</ref> | چندین ترجمه فارسی از کتاب مصباح المتهجد یا تلخیص آن باقی مانده است. گفته شده که دستکم سه ترجمه کهن از قرون 6 و ۷ و چند ترجمه از عصر صفوی و کتاب مصباح صغیر باقی مانده است.<ref>«تداوم و تحول در ادبیات دعای شیعه»، ص 90</ref> | ||
== نسخه شناسی == | == نسخه شناسی == | ||
از کتاب مصباح المتهجد نسخههای متعددی | از کتاب مصباح المتهجد نسخههای متعددی باقی مانده است. برخی پژوهشها به شش نسخه خطی و یک نسخه چاپ سنگی از کتاب اشاره کردهاند. قدیمترین این نسخهها از سال 502 یعنی چهل سال پس از وفات شیخ طوسی به جای مانده است. (احمدی، ۱۳۸۹ش، ص۳۳۲). | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ ۱۷ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۲۲
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب را کاربر:Salar2 در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ برای جلوگیری از تعارض ویرایشی قرار داده است. لطفا بدون توافق با کاربر فوق برچسب را برندارید. |
 | |
| پدید آورندگان | |
|---|---|
| نویسنده | شیخ طوسی |
| تاریخ نگارش | قرن پنجم |
| محتوا | |
| موضوع | دعا و زیارت |
| زبان | عربی |
| نشر | |
| تعداد جلد | ۱ |
| تعداد صفحات | 600 |
مصباح المتهجد و سلاح المتعبد کتابی شامل دعاها و زیارتنامهها نوشته شیخ طوسی، فقیه برجسته شیعه در قرن پنجم است. این کتاب از اعتبار زیادی بین شیعه برخوردار است و بارها توسط علمای دیگر گزینش و شرح شده است.
نویسنده
این کتاب تألیف ابوجعفر محمد بن حسن (۳۸۵- ۴۶۰ق) معروف به شیخ الطائفه، فقیه، متکلم و حدیثنگار سرشناسی شیعی است.
محتوا و اهمیت کتاب
شیخ طوسى در کتاب مصباح المتهجد روایات عبادات و زیارات و متن ادعیه، زیارات و بخشى از احکام فقهى مربوط به عبادات را، که در طول سال مستحب است، جمعآوری کرده است. کتاب با مقدمهای درباره احکام طهارت، کفن و دفن و نماز آغاز میشود.[۱] سپس اعمال مستحب و دعاها و زیارتهای هر ماه در فصلی ذیل نام آن ماه جمع آوری شده است.[۲]
شیخ طوسی در این کتاب مجموعه کاملی از نیایشهای شیعی را بر اساس زمان انجام آنها در طول یک سال قمری جمعآوری کرده است. شیوهای که پیش از او به کار گرفته نشده بود.[۳] گفته شده که به دلیل اهمیت و جامعیت این کتاب تا زمان ابنطاووس در دو قرن پنجم و ششم کتاب دعایی مهم دیگری تالیف نشد.[۴]
کتاب مصباح المتهجد از کتابهاى معتبر روایى شیعه به شمار مىآید و برخی برآنند که تمام کتابها دعایی شیعیان وامدار آنند.[۵] علماى بزرگ شیعه نیز آن را خلاصه، ترجمه و شرح کردهاند و تألیفات فراوانى در رابطه با آن نگاشتهاند.
نام کتاب
شیخ طوسی خود در دیگر آثارش این کتاب را با عنوان مصباح المتهجد فی عمل السَنَة نام داده است.[۶]
گزیدههای مصباح المتهجد
با توجه به استقبال فراوانى که از این کتاب شد، شیخ طوسى خود تصمیم به خلاصه کردن این کتاب گرفت تا عموم بهتر استفاده کنند و نام آن را مصباح المتهجد صغیر نهاد.[۷]
علماى دیگرى نیز این کتاب را خلاصه کرده اند؛ از جمله: قبس الإصباح فی تلخیص المصباح نوشته سلیمان مهرشتی، منهاج الصلاح فی مختصر المصباح نوشته علامه حلی را میتوان نام برد.[۸]
علماى بزرگى نیز بر کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسى شرح نگاشته شده است.[۹]
ترجمههای مصباح المتهجد
چندین ترجمه فارسی از کتاب مصباح المتهجد یا تلخیص آن باقی مانده است. گفته شده که دستکم سه ترجمه کهن از قرون 6 و ۷ و چند ترجمه از عصر صفوی و کتاب مصباح صغیر باقی مانده است.[۱۰]
نسخه شناسی
از کتاب مصباح المتهجد نسخههای متعددی باقی مانده است. برخی پژوهشها به شش نسخه خطی و یک نسخه چاپ سنگی از کتاب اشاره کردهاند. قدیمترین این نسخهها از سال 502 یعنی چهل سال پس از وفات شیخ طوسی به جای مانده است. (احمدی، ۱۳۸۹ش، ص۳۳۲).
پانویس
- ↑ نک: مصباح المتهجد، ص۵-۳۶
- ↑ مصباح المتهجد، ص376 به بعد
- ↑ «تداوم و تحول در ادبیات دعای امامیه»، ص67
- ↑ «تداوم و تحول در ادبیات دعای شیعه»، ص68
- ↑ «تداوم و تحول در ادبیات دعای امامیه»، ص67
- ↑ «تداوم و تحول در ادبیات دعای شیعه»، ص68
- ↑ الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج21، ص118
- ↑ الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج ۲۱، ص118
- ↑ الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج۱۴، ص۶۶
- ↑ «تداوم و تحول در ادبیات دعای شیعه»، ص 90
منابع
- «تداوم و تحول در ادبیات دعای امامیه: مصباح المتهجد شیخ طوسی»، محمدحسین حکیم، آینه پژوهش، شماره 194، خرداد و تیر 1401
- مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، محمد بن حسن طوسی، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1425ق.