امام سجاد(ع): تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۹

امام سجاد(ع) چهارمین امام شیعیان و ...

معرفی

علی بن الحسین بن علی بن ابیطالب(ع) مشهور به سجاد و زین العابدین؛ چهارمین پیشوای شیعیان است که بر اساس قول مشهور در سال38 هجری دیده به جهان گشود.^[۱] امام سجاد(ع) سالهای آخر خلافت جدش امام علی(ع) را درک کرد، 13 سال با عمویش امام حسن(ع) و 23 سال در کنار پدرش امام حسین(ع) بود. آن حضرت در واقعه عاشورای سال 61 هجری در جریان قیام امام حسین(ع) در کربلا حضور داشت اما به جهت بیماری از این معرکه جان سالم به در برد^[۲] و پس از این واقعه 33 یا 34 سال زندگی کرد امام سجاد در سال 94^[۳] یا 95^[۴] هجری بر اساس قولی به دست ولید بن عبدالملک(حک: 86-96) مسموم شد و به شهادت رسید^[۵] و در قبرستان بقیع و نزد قبر عمویش امام حسن(ع) مدفون شد.^[۶]

دوران امامت آن حضرت معاصر با چند تن از خلفای اموی(حک:41-132) و زبیریان(حک:64-73) شامل یزید(64-61)، عبدالله بن زبیر(73-64)، معاویه بن یزید(64)، مروان بن حکم(65)عبدالملک مروان(65-86) و ولید بن عبدالملک(96-86) بود. حاکمیت جریان اموی و تسلط چند ساله زبیریان بر مکه و مدینه به عنوان مخالفان شیعه و اهل بیت(ع) یکی از بحرانی‌ترین و دشوارترین ادوار امامت را برای امام سجاد(ع) پدید آورده بود.^[۷]

جایگاه

عصمت. امامت. فضیلت و....

حج‌های امام سجاد

سیره عملی امام سجاد(ع) نشان دهنده توجه و اهمیت حج و مکه نزد ایشان است. حکایاتی وجود دارد که نشان می‌دهد امام سجاد(ع)در موارد متعددی^[۸] سواره^[۹] یا پیاده به حج ‌مشرف شده است.^[۱۰] برخی شمار حج های امام علي بن الحسين(ع) را 20 مورد دانسته‌اند.^[۱۱]

در منابع متقدم حکایات متعددی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه نقل شده است. گفته شده در یک مورد آن حضرت به منظور متقاعد ساختن عموی خویش محمد بن حنفیه که مدعی امامت بود، از وی خواست که به مکه و نزد حجرالاسود بروند و حجرالاسود امامت هر کس را تایید کند، وی امام است. به اذن الهی حجرالاسود به سخن درآمد و امامت امام سجاد(ع) را تایید کرد.^[۱۲]

یکی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه، همزمان با سفر هشام بن عبدالملک(حک105-125) به این شهر بوده است. هشام که در زمان خلافت پدرش عبدالملک(65 -86) یا برادرش ولید(86-96) به حج رفته بود،^[۱۳] وقتی خواست حجرالاسود را استلام کند، به جهت ازدحام جمعیت نتوانست این کار را انجام دهد، در همین زمان امام سجاد(ع) به حجرالاسود نزدیک شد، مردم به جهت احترام به آن حضرت و حفظ شان ایشان، کنار رفتند و حضرت به راحتی حجرالاسود را استلام کرد. هر چند هشام در پاسخ به شامیان از این که وی چه کسی است، اظهار بی اطلاعی کرد، اما در همین زمان فرزدق(م110) در قصیده ای با مطلع «هذا الّذي تعرف البطحاء وطأته و البيت يعرفه و الحل و الحرم» به معرفی آن حضرت پرداخت.‏^[۱۴]

ثواب حج

از منظر امام سجاد(ع) انجام حج و زیارت خانه خدا از ثواب و اجر بسیار فراوانی برخوردار است.^[۱۵] بر اساس روایتی از آن حضرت کسی که اعمال حج را به جا آورد، آمرزیده است و بهشت بر او واجب می‏گردد و گناهانش بخشیده می‏شود.^[۱۶] در روایت دیگری آن حضرت به شفاعت فرشتگان الهی از کسی که بین صفا و مروه سعی کند، اشاره دارد.^[۱۷]

حدیث شبلی

حدیث شبلی روایتی است منسوب به امام زین‌العابدین(ع) که در آن امام در گفت‌وگوی با شبلی، اسرار و معانی باطنی اعمال حج را بیان می‌کند. اسرار میقات، اسرار ورود به حرم، اسرار وقوف در مشاعر از جمله موضوعات مطرح در این حدیث است.

دعای امام سجاد در روز عرفه

...

محل دفن امام سجاد

...

مکان‌های زیارتی منسوب به امام سجاد

...مقام امام سجاد

زیارت‌ امام سجاد

زیارت امام سجاد در روایات بدان سفارش شده است. زیارت ایشان زیارت‌نامه‌ای مخصوص دارد که زائر به هنگام حضور بر قبر امام سجاد در قبرستان بقیع می‌خواند. به باور عالمان شیعه بهترین زیارت برای زیارت امامان شیعه، زیارت جامعه کبیره و زیارت امین الله است. علاوه بر این زیارت‌نامه‌‌هایی از سوی عالمان شیعه برای زیارت امام سجاد نقل شده است.

فضیلت زیارت امام سجاد(ع) در ضمن زیارات ائمه بقیع ذکر شده است. در روایتی از امام صادق(ع)، زیارت ائمه پس از حج، خاتمه اعمال حج دانسته شده است که با این کار، اعمال حج کامل می شود.

زیارت‌نامه‌ای برای زیارت قبر امام سجاد(ع) در بقیع در منابع دعایی شیعه گزارش شده است.

پانویس

↑ . الکافی، ج1، ص 466؛ الارشاد، ج2، ص 137
↑ . تاريخ‏الطبري، ج‏11، ص630.
↑ . تاریخ الطبری، ‏11، ص631 ؛ انساب الاشراف، ج10، ص 237.
↑ . تاريخ مدینه دمشق، ج‏41، ص416.
↑ . الإتحاف بحب الأشراف، ص 277.
↑ . تاريخ‏ الطبري، ج‏11، ص631.
↑ . رک: اثبات الوصیه، ص 167 – 168 ؛ صحیفه سجادیه، دعای 49 ، ص 244.
↑ . المحاسن، ج2، ص 361 ؛ مناقب آل ابی طالب، ج3، ص 293 - 294؛ الدر النظيم، ص 591 .
↑ . مناقب آل ابی طالب، ج3، ص 294.
↑ . الإرشاد، ج‏2، ص144؛ المنتظم، ج‏5، ص349 .
↑ . المحاسن، ج2، ص635؛ الخصال، ص517-518.
↑ . الکافی، ج1، ص 348 ؛ الإحتجاج، ج‏2، ص46.
↑ . الاختصاص، ص191؛ الاغانی، ج15، ص 217.
↑ . الاغانی، ج15، ص 217 ؛ الاختصاص، ص 119 ؛ الارشاد، ج2، ص 151.
↑ . الكافى، ج‏4، ص411.
↑ . من لا یحضره الفقیه، ص 156.
↑ . من لا يحضره الفقيه، ج‏2، ص209.

منابع

الاتحاف بحب الاشراف: جمال الدین شبراوی، قم، دارالکتاب، 1423ق.
اثبات الوصیه: علی بن حسین مسعودی، قم، انصاریان، 1426ق.
الارشاد في معرفة حجج الله علي العباد: شيخ مفيد محمد بن محمد بن النعمان (336-413ق.)، تحقيق مؤسسة آل البيت لاحياء التراث، بيروت، دار المفيد، 1414ق.
الاحتجاج علي اهل اللجاج: احمد بن علي الطبرسي (م.520ق.)، تحقيق سيد محمد باقر موسوي خرسان، نجف، دار النعمان، 1386ق.
الاختصاص: محمد بن محمد بن نعمان المفيد (م.413ق.)، تحقیق علی اکبر غفاري و سید محمود زرندي، بيروت، دار المفيد، 1414ق.
الاغاني: ابوالفرج اصفهاني (م.356ق.)، تصحيح عبدالله علي مهنّا و سمير جابر، بيروت، دار الفکر، بي‌تا.
انساب الاشراف: احمد بن يحيي البلاذري (م.279ق.)، تحقيق سهيل صادق زکار و رياض زرکلي، بيروت، دار الفکر، ‌1417‌ق.
تاريخ الطبري (تاريخ الامم و الملوك): محمد بن جریر الطبري (م.310ق.)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1378ق.
تاريخ مدينة دمشق : علي بن الحسن ابن هبة الله بن عبد الله ابن عساكر (م.571ق.)، تحقیق علي شيري، بيروت، دار الفكر، 1415ق.
الدر النظيم في مناقب الائمّه اللهاميم: ابن حاتم العالمي (م.646ق.)، قم، النشر الاسلامی، 1420ق.
الخصال المحمودة و المذمومه: شيخ صدوق محمد بن علي بن بابويه (311-381ق.)، تحقيق علي‌اکبر غفاري، قم، النشر الاسلامي، 1410ق.
صحیفه السجادیه: علی بن الحسین، قم، الهادی، 1318ق.
الکافي: محمد بن يعقوب کليني (م.329ق.)، تحقيق علي‌اکبر غفاري، تهران، دار الکتب اسلاميه، 1362ش.
المحاسن: احمد بن محمد بن خالد البرقي (م.274ق.)، به کوشش سيد جلال‌الدين محدث ارموي، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1326ش.
من لا يحضره الفقيه: شيخ صدوق محمد بن علي بن بابويه (م.381ق.)، تحقیق علی اکبر غفاري، قم، النشر الاسلامي، 1404ق.
مناقب آل ابي طالب: ابن شهر آشوب (م.588ق.)، تحقیق گروهي از اساتيد نجف، نجف، المکتبة الحيدريه، 1376ق.
المنتظم في تاريخ الملوک و الامم: عبدالرحمان بن علي ابن الجوزي (م.597ق.)، تحقيق محمد عبدالقادر عطا و مصطفي عبدالقادر عطا و نعيم زرزور، بيروت، دار الکتب العلميه، 1412ق.

[1] . الکافی، ج1، ص 466؛ الارشاد، ج2، ص 137

[2] . تاريخ‏الطبري، ج‏11، ص630.

[3] . تاریخ الطبری، ‏11، ص631 ؛ انساب الاشراف، ج10، ص 237.

[4] . تاريخ مدینه دمشق، ج‏41، ص416.

[5] . الإتحاف بحب الأشراف، ص 277.

[6] . تاريخ‏ الطبري، ج‏11، ص631.

[7] . رک: اثبات الوصیه، ص 167 – 168 ؛ صحیفه سجادیه، دعای 49 ، ص 244.

[8] . المحاسن، ج2، ص 361 ؛ مناقب آل ابی طالب، ج3، ص 293 - 294؛ الدر النظيم، ص 591 .

[9] . مناقب آل ابی طالب، ج3، ص 294.

[10] . الإرشاد، ج‏2، ص144؛ المنتظم، ج‏5، ص349 .

[11] . المحاسن، ج2، ص635؛ الخصال، ص517-518.

[12] . الکافی، ج1، ص 348 ؛ الإحتجاج، ج‏2، ص46.

[13] . الاختصاص، ص191؛ الاغانی، ج15، ص 217.

[14] . الاغانی، ج15، ص 217 ؛ الاختصاص، ص 119 ؛ الارشاد، ج2، ص 151.

[15] . الكافى، ج‏4، ص411.

[16] . من لا یحضره الفقیه، ص 156.

[17] . من لا يحضره الفقيه، ج‏2، ص209.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

@@ خط ۲۷: / خط ۲۷: @@
 == دعای امام سجاد در روز عرفه ==
+{{اصلی|دعای عرفه امام سجاد (متن دعا)}}
 ...
 == محل دفن امام سجاد ==
-اصلی|بارگاه امامان در بقیع
+{{اصلی|بارگاه امامان در بقیع}}
 ...
@@ خط ۳۸: / خط ۳۸: @@
 == زیارت‌ امام سجاد ==
+{{اصلی|زیارت امام سجاد(ع)}}
 زیارت امام سجاد در روایات بدان سفارش شده است. زیارت ایشان زیارت‌نامه‌ای مخصوص دارد که زائر به هنگام حضور بر قبر امام سجاد در [[بقیع|قبرستان بقیع]] می‌خواند. به باور عالمان شیعه بهترین زیارت برای [[زیارت]] امامان شیعه، زیارت جامعه کبیره و [[زیارت امین الله]] است. علاوه بر این زیارت‌نامه‌‌هایی از سوی عالمان شیعه برای زیارت امام سجاد نقل شده است.