خطبه غدیر خم: تفاوت میان نسخهها
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
برخی از علمای رجال و حدیثشناس اهلسنت، اسناد [[حدیث غدیر]] را کثیر دانسته و بیشتر آنان اسناد آن را صحیح میدانند. <ref>صواعق محرقه، ص 42؛ المستدرک علی الصحیحین ، ج3، ص109؛ صحیح الترمذی، ج2، ص 218.</ref> در میان راویان این حدیث، حدود ۹۰ نفر از [[صحابه]]<ref>الغدیر، ج،1 ص41-144.</ref> و ۸۴ نفر از [[تابعین]]<ref>الغدیر، ج،1 ص145-312.</ref> قرار دارند. | برخی از علمای رجال و حدیثشناس اهلسنت، اسناد [[حدیث غدیر]] را کثیر دانسته و بیشتر آنان اسناد آن را صحیح میدانند. <ref>صواعق محرقه، ص 42؛ المستدرک علی الصحیحین ، ج3، ص109؛ صحیح الترمذی، ج2، ص 218.</ref> در میان راویان این حدیث، حدود ۹۰ نفر از [[صحابه]]<ref>الغدیر، ج،1 ص41-144.</ref> و ۸۴ نفر از [[تابعین]]<ref>الغدیر، ج،1 ص145-312.</ref> قرار دارند. | ||
== خطبه غدیر در منابع اهل سنت == | |||
==خطبه غدیر در منابع اهل سنت== | |||
غیر از عبارت «من کنت مولاه فعلی مولاه» که مشترک بین روایات است، بخشهای دیگری از سخنان پیامبر(ص) در غدیر خم و پاسخ حاضران، به شکلهای مختلف در منابع اهل سنت منعکس شده است: | غیر از عبارت «من کنت مولاه فعلی مولاه» که مشترک بین روایات است، بخشهای دیگری از سخنان پیامبر(ص) در غدیر خم و پاسخ حاضران، به شکلهای مختلف در منابع اهل سنت منعکس شده است: | ||
* در برخی، دعای پیامبر(ص) در حق امام علی(ع) نیز آمده است. <ref>مسند احمد، ج1، ص152.</ref> | * در برخی، دعای پیامبر(ص) در حق امام علی(ع) نیز آمده است. <ref>مسند احمد، ج1، ص152.</ref> | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۵: | ||
* در برخی نیز ابیاتی از [[حسان بن ثابت]] در توصیف این واقعه نقل کردهاند. <ref>الامالی، ص670؛ اقسام المولی، ص35.</ref> | * در برخی نیز ابیاتی از [[حسان بن ثابت]] در توصیف این واقعه نقل کردهاند. <ref>الامالی، ص670؛ اقسام المولی، ص35.</ref> | ||
==خطبه غدیر در منابع شیعی== | ==خطبه غدیر در منابع شیعی== | ||
متن خطبه غدیر با اندازههای مختلفی در منابع نقل شده است. منابع | گفته شده که خطبه غدیر در منابع نخستین اسلامی از جمله کتاب سلیم بن قیس هلالی(م76ق.) نقل شده بود. اولین کتاب مستقلی که در موضوع خطبه غدیر تألیف شده کتابی به نام «خطبة النبي ﷺ یوم الغدیر» از خلیل بن احمد فراهیدی (م.۱۷۵ق.) است؛ که خطبه مفصل [[پیامبر(ص)]] در غدیر را در آن آورده است<ref>غدیر در آینه کتاب، ص11 و 12 .</ref>. | ||
متن خطبه غدیر با اندازههای مختلفی در منابع نقل شده است. منابع [[قرن چهارم]] قمری از جمله کتاب خصال [[شیخ صدوق]] (م.381ق.) و معجم الکبیر طبرانی (م.360ق.)، خطبه غدیر را با کمتر از 400 واژه نقل کردهاند که بدون حمد الهی آغاز میشود. برخی منابع روایت بلندتری از خطبه را در حدود 700 کلمه نقل کردهاند.<ref>سند خطبه طولانی غدیر در التحصین، ص90.</ref> منابع بعد از قرن پنجم مانند [[روضه الواعظین]] و [[الاحتجاج]]، متن مفصلتری (حدود 3500 واژه) از خطبه را آوردهاند که با حمد مفصل پروردگار شروع و بیشتر فرازهای آن با عبارت "معاشر الناس" آغاز میشود.<ref>روضه الواعظین، ص91 ؛ الاحتجاج علی اهل اللجاج ، ج2 ، ص71 ؛ سند خطبه طولانی غدیر در التحصین، ص90.</ref> | |||
[[ابن طاووس|سید علی بن طاووس]]، متن این خطبه را با سند خود از محمد بن جریر طبری مفسر و مورخ شهیر اهل سنت و صاحب کتاب طرق حدیث الغدیر و او نیز به اسناد خود از زید بن ارقم نقل کرده است. ابن طاووس این متن را در کتاب دیگرش با اسناد دیگری نیز از رجال اهل سنت از حذیفة بن یمان نقل میکند. <ref>التحصین لأسرار ما زاد من کتاب الیقین، ص 578.</ref> | [[ابن طاووس|سید علی بن طاووس]]، متن این خطبه را با سند خود از محمد بن جریر طبری مفسر و مورخ شهیر اهل سنت و صاحب کتاب ''طرق حدیث الغدیر'' و او نیز به اسناد خود از زید بن ارقم نقل کرده است. ابن طاووس این متن را در کتاب دیگرش با اسناد دیگری نیز از رجال اهل سنت از حذیفة بن یمان نقل میکند. <ref>التحصین لأسرار ما زاد من کتاب الیقین، ص 578.</ref> | ||
== محتوای خطبه == | == محتوای خطبه == | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۷: | ||
شامل حمد و بیان صفات نیکوی خداوند ، شهادت به توحید، و ایمان به فرشتگان، کتابهای آسمانی و پیامبران. | شامل حمد و بیان صفات نیکوی خداوند ، شهادت به توحید، و ایمان به فرشتگان، کتابهای آسمانی و پیامبران. | ||
==== ۲. اعلام | ==== ۲. اعلام ولایت علی (ع): ==== | ||
* نزول آیات دربارهٔ ولایت و امامت علی. | * نزول آیات دربارهٔ ولایت و امامت علی. | ||
| خط ۵۳: | خط ۵۲: | ||
* فقط علی توانایی تفسیر آیات متشابه قرآن را دارد. | * فقط علی توانایی تفسیر آیات متشابه قرآن را دارد. | ||
==== ۵. معرفی علی | ==== ۵. معرفی علی با لقب امیرالمؤمنین: ==== | ||
* این لقب مختص اوست و دیگری حق امارت بر مؤمنان را ندارد. | * این لقب مختص اوست و دیگری حق امارت بر مؤمنان را ندارد. | ||
* پیامبر، علی را بالای دستان خود برد (تا جایکه پاهای علی به زانوی پیامبر رسید) و او را برادر، وصی، جانشین، مفسر قرآن، دعوتکننده به خدا، مبارز با دشمنان، هدایتگر امت و امیرمؤمنان خواند. | * پیامبر، علی را بالای دستان خود برد (تا جایکه پاهای علی به زانوی پیامبر رسید) و او را برادر، وصی، جانشین، مفسر قرآن، دعوتکننده به خدا، مبارز با دشمنان، هدایتگر امت و امیرمؤمنان خواند. | ||