امام سجاد(ع): تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۸۲: خط ۸۲:
امام سجاد(ع) جزو دوازده امام معصوم شیعیان شمرده می‌شود.<ref>إعلام الوری، ص۳۹۶ و ۳۹۷.</ref> امامت وی با شهادت امام حسین(ع) در عاشورای سال ۶۱ قمری آغاز شد و تا زمان شهادتش (سال ۹۴ یا ۹۵ قمری) ادامه داشت.<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۳۸؛ اعلام الوری، ص۲۵۶.</ref>  
امام سجاد(ع) جزو دوازده امام معصوم شیعیان شمرده می‌شود.<ref>إعلام الوری، ص۳۹۶ و ۳۹۷.</ref> امامت وی با شهادت امام حسین(ع) در عاشورای سال ۶۱ قمری آغاز شد و تا زمان شهادتش (سال ۹۴ یا ۹۵ قمری) ادامه داشت.<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۳۸؛ اعلام الوری، ص۲۵۶.</ref>  


روایات زیادی از سیره عبادی و عبادت‌های زیاد امام سجاد(ع) نقل شده<ref>العبر، ج۱، ص۸۳.</ref> و مجموعه دعاهای او در [[کتاب صحیفه سجادیه]] جمع آوری شده است.<ref>الذریعه، ج۱۵، ص۱۸ و ۱۹.</ref> امام سجاد را فردی اهل سخاوت،<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۲۵۹.</ref> و مهربان با مستمند و یتیمان و اهل انفاق و صدقه توصیف کرده‌اند.<ref>بحارالأنوار، ج۴۶، ص۶۲ و ۶۳.</ref>
روایات زیادی از سیره عبادی و عبادت‌های زیاد امام سجاد(ع) نقل شده<ref>العبر، ج۱، ص۸۳.</ref> و مجموعه دعاهای او در [[کتاب صحیفه سجادیه]] جمع آوری شده است.<ref>الذریعه، ج۱۵، ص۱۸ و ۱۹.</ref> همچنین [[زیارت امین الله]] از امام سجاد(ع) نقل شده است.<ref>کامل الزیارات، ص۳۹.</ref> امام سجاد را فردی اهل سخاوت،<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۲۵۹.</ref> و مهربان با مستمند و یتیمان و اهل انفاق و صدقه توصیف کرده‌اند.<ref>بحارالأنوار، ج۴۶، ص۶۲ و ۶۳.</ref>


دوران امامت امام سجاد(ع) معاصر با چند تن از خلفای اموی(حک:41-132) و زبیریان(حک:64-73) شامل [[یزید بن معاویه]](64-61)، [[عبدالله بن زبیر|عَبدالله بن زُبَیر]](73-64)، [[معاویه بن یزید]](64)، [[مروان بن حکم]](65)، [[عبدالملک مروان]](65-86) و [[ولید بن عبدالملک]](96-86) بود. حاکمیت جریان اموی و تسلط چند ساله زبیریان بر [[مکه]] و [[مدینه]] به عنوان مخالفان شیعه و [[اهل‌بیت(ع)]] یکی از بحرانی‌ترین و دشوارترین ادوار امامت را برای امام سجاد(ع) پدید آورده بود.<ref>اثبات الوصیه، ص۱۶۷ و ص۱۶۸؛ صحیفه سجادیه، دعای ۴۹، ص۲۴۴.</ref>
دوران امامت امام سجاد(ع) معاصر با چند تن از خلفای اموی(حک:41-132) و زبیریان(حک:64-73) شامل [[یزید بن معاویه]](64-61)، [[عبدالله بن زبیر|عَبدالله بن زُبَیر]](73-64)، [[معاویه بن یزید]](64)، [[مروان بن حکم]](65)، [[عبدالملک مروان]](65-86) و [[ولید بن عبدالملک]](96-86) بود. حاکمیت جریان اموی و تسلط چند ساله زبیریان بر [[مکه]] و [[مدینه]] به عنوان مخالفان شیعه و [[اهل‌بیت(ع)]] یکی از بحرانی‌ترین و دشوارترین ادوار امامت را برای امام سجاد(ع) پدید آورده بود.<ref>اثبات الوصیه، ص۱۶۷ و ص۱۶۸؛ صحیفه سجادیه، دعای ۴۹، ص۲۴۴.</ref>
== حج‌های امام سجاد(ع) ==
== حج‌های امام سجاد(ع) ==
سیره عملی امام سجاد(ع) نشان‌دهنده توجه و اهمیت حج نزد ایشان است. حکایاتی وجود دارد که نشان می‌دهد امام سجاد(ع) در موارد متعددی<ref> المحاسن، ج۲، ص۳۶۱؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۳ و ص۲۹۴؛ الدرالنظيم، ص۵۹۱.    </ref> سواره<ref> مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۴.</ref> یا پیاده به حج ‌مشرف شده است.<ref> الإرشاد، ج۲، ص۱۴۴؛ المنتظم، ج۵، ص۳۴۹.</ref> برخی شمار حج‌های امام سجاد را 20 مورد دانسته‌اند.<ref>المحاسن، ج۲، ص۶۳۵؛ الخصال، ص۵۱۷ و ص۵۱۸.</ref> امام سجاد(ع) در روایتی درباره نسبت خود و [[اهل‌بیت(ع)]] با حج می‌فرماید: «من فرزند مکه و منا، صفا و زمزم هستم.»<ref>الکافی، ج۱، ص۴۷۳.</ref>
سیره عملی امام سجاد(ع) نشان‌دهنده توجه و اهمیت حج نزد وی است. حکایاتی وجود دارد که نشان می‌دهد امام سجاد(ع) در موارد متعددی<ref> المحاسن، ج۲، ص۳۶۱؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۳ و ص۲۹۴؛ الدرالنظيم، ص۵۹۱.    </ref> سواره<ref> مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۴.</ref> یا پیاده به حج ‌رفته‌اند.<ref> الإرشاد، ج۲، ص۱۴۴؛ المنتظم، ج۵، ص۳۴۹.</ref> برخی شمار حج‌های امام سجاد را 20 مورد دانسته‌اند.<ref>المحاسن، ج۲، ص۶۳۵؛ الخصال، ص۵۱۷ و ص۵۱۸.</ref> امام سجاد(ع) در روایتی درباره نسبت خود و [[اهل‌بیت(ع)]] با حج می‌فرماید: «من فرزند مکه و منا، صفا و زمزم هستم.»<ref>الکافی، ج۱، ص۴۷۳.</ref>


در منابع متقدم حکایات متعددی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه نقل شده است. گفته شده در یک مورد آن حضرت به منظور متقاعد ساختن عموی خویش [[محمد بن حنفیه]] که مدعی امامت بود، از وی خواست که به [[مکه]] و نزد [[حجر الاسود|حجرالاسود]] بروند و حجرالاسود امامت هر کس را تایید کند، وی امام است. به اذن الهی حجرالاسود به سخن درآمد و امامت امام سجاد(ع) را تایید کرد.<ref>الکافی، ج۱، ص۳۴۸؛ الإحتجاج، ج۲، ص۴۶.</ref>   
در منابع متقدم حکایات متعددی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه نقل شده است. گفته شده در یک مورد امام به منظور متقاعد ساختن عموی خویش [[محمد بن حنفیه]] که مدعی امامت بود، از وی خواست که به [[مکه]] و نزد [[حجر الاسود|حجرالاسود]] بروند و حجرالاسود امامت هر کس را تایید کند، وی امام است. به اذن الهی حجرالاسود به سخن درآمد و امامت امام سجاد(ع) را تایید کرد.<ref>الکافی، ج۱، ص۳۴۸؛ الإحتجاج، ج۲، ص۴۶.</ref>   


یکی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه، همزمان با سفر [[هشام بن عبدالملک]](حک105-125) به این شهر بوده است. هشام که در زمان خلافت پدرش عبدالملک(65 -86) یا برادرش ولید(86-96) به حج رفته بود،<ref>الاختصاص، ص۱۹۱؛ الاغانی، ج۱۵، ص۲۱۷.</ref> وقتی خواست [[حجرالاسود]] را [[استلام]] کند، به جهت ازدحام جمعیت نتوانست این کار را انجام دهد، در همین زمان امام سجاد(ع) به حجرالاسود نزدیک شد، مردم به جهت احترام به آن حضرت و حفظ شأن ایشان، کنار رفتند و حضرت به راحتی حجرالاسود را استلام کرد.‏<ref>الاغانی، ج۱۵، ص۲۱۷؛ الاختصاص، ص۱۱۹؛ الارشاد، ج۲، ص۱۵۱.</ref>
یکی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه، همزمان با سفر [[هشام بن عبدالملک]](حک105-125) به این شهر بوده است. هشام که در زمان خلافت پدرش عبدالملک(65 -86) یا برادرش ولید(86-96) به حج رفته بود،<ref>الاختصاص، ص۱۹۱؛ الاغانی، ج۱۵، ص۲۱۷.</ref> وقتی خواست [[حجرالاسود]] را [[استلام]] کند، به جهت ازدحام جمعیت نتوانست این کار را انجام دهد، در همین زمان امام سجاد(ع) به حجرالاسود نزدیک شد، مردم به جهت احترام به آن حضرت و حفظ شأن ایشان، کنار رفتند و حضرت به راحتی حجرالاسود را استلام کرد.‏<ref>الاغانی، ج۱۵، ص۲۱۷؛ الاختصاص، ص۱۱۹؛ الارشاد، ج۲، ص۱۵۱.</ref>


== ثواب حج ==
== ثواب حج ==
از منظر امام سجاد(ع) انجام حج و زیارت خانه خدا از ثواب و اجر بسیار فراوانی برخوردار است.<ref>الكافى، ج۴، ص۴۱۱.  </ref> بر اساس روایتی از آن حضرت کسی که اعمال حج را به جا آورد، آمرزیده است و بهشت بر او واجب می‌‏گردد و گناهانش بخشیده می‌‏شود.<ref>من لا یحضره الفقیه، ص۱۵۶.</ref> در روایت دیگری آن حضرت به شفاعت فرشتگان الهی از کسی که بین [[صفا و مروه]] سعی کند، اشاره دارد.<ref>من لا يحضره الفقيه، ج۲، ص۲۰۹.  </ref>
از منظر امام سجاد(ع) انجام حج و زیارت خانه خدا از ثواب و اجر بسیار فراوانی برخوردار است.<ref>الكافى، ج۴، ص۴۱۱.  </ref> بر اساس روایتی از امام سجاد(ع) کسی که اعمال حج را به جا آورد، آمرزیده است و بهشت بر او واجب می‌‏گردد و گناهانش بخشیده می‌‏شود.<ref>من لا یحضره الفقیه، ص۱۵۶.</ref> در روایت دیگری ایشان به شفاعت فرشتگان الهی از کسی که بین [[صفا و مروه]] سعی کند، اشاره دارد.<ref>من لا يحضره الفقيه، ج۲، ص۲۰۹.  </ref>


== حدیث شبلی ==
== حدیث شبلی ==
خط ۱۱۲: خط ۱۱۲:
فضیلت زیارت امام سجاد(ع) در ضمن زیارات [[ائمه بقیع]] ذکر شده است؛ در روایتی از امام صادق(ع)، زیارت ائمه پس از [[حج]]، خاتمه [[اعمال حج تمتع|اعمال حج]] دانسته شده است که با این کار، اعمال حج کامل می‌شود.<ref>بحار الأنوار، ج۹۷، ص۱۳۹ و ص۲۰۶.</ref>  
فضیلت زیارت امام سجاد(ع) در ضمن زیارات [[ائمه بقیع]] ذکر شده است؛ در روایتی از امام صادق(ع)، زیارت ائمه پس از [[حج]]، خاتمه [[اعمال حج تمتع|اعمال حج]] دانسته شده است که با این کار، اعمال حج کامل می‌شود.<ref>بحار الأنوار، ج۹۷، ص۱۳۹ و ص۲۰۶.</ref>  


زیارت ایشان زیارت‌نامه‌ای مخصوص دارد که زائر به هنگام حضور بر قبر امام سجاد در [[بقیع|قبرستان بقیع]] می‌خواند.<ref>قلائد الدرر فی مناسک من حج و اعتمر، ج۱، ص۱۱۲.</ref> به باور عالمان شیعه بهترین زیارت برای [[زیارت]] امامان شیعه، زیارت جامعه کبیره و [[زیارت امین الله]] است.  
زیارت امام سجاد زیارت‌نامه‌ای مخصوص دارد که زائر به هنگام حضور بر قبر وی در [[بقیع|قبرستان بقیع]] می‌خواند.<ref>قلائد الدرر فی مناسک من حج و اعتمر، ج۱، ص۱۱۲.</ref> به باور عالمان شیعه بهترین زیارت برای [[زیارت]] امامان شیعه، زیارت جامعه کبیره و [[زیارت امین الله]] است.  


== مکان‌های زیارتی منسوب به امام سجاد(ع) ==
== مکان‌های زیارتی منسوب به امام سجاد(ع) ==
خط ۱۳۴: خط ۱۳۴:


* '''بحار الانوار'''، مجلسی، محمدباقر، بیروت، دار احیاء‌التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
* '''بحار الانوار'''، مجلسی، محمدباقر، بیروت، دار احیاء‌التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
* '''کامل الزیارات'''، ابن قولویه، جعفر بن محمد، نجف اشرف، مطبعة المقدسة الرضویه، بی‌تا.
{{منابع}}
{{منابع}}
* '''الاتحاف بحب الاشراف'''، شبراوی، جمال‌الدین، قم، دارالکتاب، 1423ق.
* '''الاتحاف بحب الاشراف'''، شبراوی، جمال‌الدین، قم، دارالکتاب، 1423ق.