مناسک حج: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''مناسِک حج''' مجموعهای از [[اعمال حج تمتع|اعمال حج]] و زمان و مکان انجام آنهاست.{{اقسام حج عمودی}} | '''مناسِک حج''' مجموعهای از [[اعمال حج تمتع|اعمال حج]] و زمان و [[فهرست مکانهای مکه|مکان]] انجام آنهاست.{{اقسام حج عمودی}} | ||
== معنای مناسک == | == معنای مناسک == | ||
مناسِک از ریشه | مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت<ref>المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.</ref> و [[اعمال حج تمتع|مجموعه عملها]]<ref>مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .</ref> دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای [[فهرست مکانهای مکه|مکان]] و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال میفرماید: {{آیه|لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ | ||
}}«برای هر امتی عبادتی ویژه قرار دادهایم که آن را انجام می دهند».<ref>سوره حج ، آیه 67 .</ref> | }}«برای هر امتی عبادتی ویژه قرار دادهایم که آن را انجام می دهند».<ref>سوره حج ، آیه 67 .</ref> | ||
مجموعه امور [[حج]] را مناسک حج نامیدهاند که این امور اعم از [[اعمال حج تمتع|اعمال واجب]] و اعمال [[تروک|ترک کردنی]]، [[مکانهای مربوط به سفر حج|مکانها]] و زمانهای انجام عبادت در حج هستند.<ref>درسنامه اسرار و معارف حج و عمره، ص34 و 35 .</ref> | مجموعه امور [[حج]] را مناسک حج نامیدهاند که این امور اعم از [[اعمال حج تمتع|اعمال واجب]] و اعمال [[تروک|ترک کردنی]]، [[مکانهای مربوط به سفر حج|مکانها]] و زمانهای انجام عبادت در حج هستند. این معنا برای مناسک حج، به اعتبار آیه {{آیه|وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۖ إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ | ||
}}« راه و رسم عبادتمان را به ما نشان ده، و توبه ما را بپذیر، که تو بسیار توبه پذیر و مهربانی»<ref>سوره بقره ، آیه 128 .</ref> در نظر گرفته شده است.<ref>درسنامه اسرار و معارف حج و عمره، ص34 و 35 .</ref> | |||
در | نُسُک به معنای طهارت نیز دانسته شده<ref>مصباح المنیر، ج2 ، ص 604 .</ref> و بر این اساس برخی حدس زدند که شاید حکمت اینکه [[حج]] و [[احکام حج|احکام]] آن را مناسک خواندهاند آن است که [[حاجی]] در حج، از طهارت و غفران الهی بهرهمند میشود.<ref>درسنامه اسرار و معارف حج و عمره، ص34 و 35 .</ref> | ||
== اهمیت مناسک حج == | == اهمیت مناسک حج == | ||
آیه قرآن انجام مناسک حج را واجب و ترک آن را کفر عملی دانستهاند.<ref>سوره آل عمران ، آیه 97.</ref> در روایات معصومین به مناسک حج توصیه شده و ثواب آن چنان سنگین دانسته شده که آرزوی مردگان وجود یک حج در کارنامه اعمالشان است.<ref>من لا بحضره الفقیه ، ج2 ، ص226 .</ref> همچنین انجام حج را عامل بقاء اسلام و ترک آن را عامل خروج از دین خدا و نزول عذاب الهی دانستهاند.<ref>وسائل الشیعه، ج11 ، ص30 و 32 ؛ نهج البلاغه، نامه 47 .</ref> | |||
== اهداف مناسک حج == | == اهداف مناسک حج == | ||
== مناسک حج == | == مناسک حج == | ||
{{اصلی|اعمال حج تمتع}}مناسک حج مجموعهای از اعمال نهی شده و آیینهایی است که در زمان و مکانهای معینی از شهر [[مکه]] برگزار میشود. | {{اصلی|اعمال حج تمتع}}مناسک حج مجموعهای از اعمال توصیه شده و نهی شده و آیینهایی است که در زمان و مکانهای معینی از شهر [[مکه]] برگزار میشود. | ||
=== ایین ها === | === ایین ها === | ||
نسخهٔ ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۲۷
مناسِک حج مجموعهای از اعمال حج و زمان و مکان انجام آنهاست.
 |
| اقسام حجة الاسلام |
| تمتع |
| افراد |
| قران |
| اقسام حج نیابتی |
| بلدی |
| میقاتی |
| استیجاری |
| تبرعی |
| اقسام بر اساس حجگزار |
| حج زنان |
| حج کودکان |
| حج محجوران |
| اقسام بر اساس زاد و راحله |
| بذلی |
| تسکع |
| پیاده |
| دیگر اقسام |
| قضا |
| ناتمام |
| مستحبی |
معنای مناسک
مناسِک از ریشه «نُسُک» به معنای عبادت[۱] و مجموعه عملها[۲] دانسته شده و جمع مَنسَک به معنای مکان و زمان عبادت است چنانکه خداوند متعال میفرماید: ﴿لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوهُ ﴾«برای هر امتی عبادتی ویژه قرار دادهایم که آن را انجام می دهند».[۳]
مجموعه امور حج را مناسک حج نامیدهاند که این امور اعم از اعمال واجب و اعمال ترک کردنی، مکانها و زمانهای انجام عبادت در حج هستند. این معنا برای مناسک حج، به اعتبار آیه ﴿وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۖ إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ﴾« راه و رسم عبادتمان را به ما نشان ده، و توبه ما را بپذیر، که تو بسیار توبه پذیر و مهربانی»[۴] در نظر گرفته شده است.[۵]
نُسُک به معنای طهارت نیز دانسته شده[۶] و بر این اساس برخی حدس زدند که شاید حکمت اینکه حج و احکام آن را مناسک خواندهاند آن است که حاجی در حج، از طهارت و غفران الهی بهرهمند میشود.[۷]
اهمیت مناسک حج
آیه قرآن انجام مناسک حج را واجب و ترک آن را کفر عملی دانستهاند.[۸] در روایات معصومین به مناسک حج توصیه شده و ثواب آن چنان سنگین دانسته شده که آرزوی مردگان وجود یک حج در کارنامه اعمالشان است.[۹] همچنین انجام حج را عامل بقاء اسلام و ترک آن را عامل خروج از دین خدا و نزول عذاب الهی دانستهاند.[۱۰]
اهداف مناسک حج
مناسک حج
مناسک حج مجموعهای از اعمال توصیه شده و نهی شده و آیینهایی است که در زمان و مکانهای معینی از شهر مکه برگزار میشود.
ایین ها
واجب
اعمال واجب حج پیش از مکه مواردی از جمله احرام، وقوف عرفات، وقوف مشعر و اعمال منا هستند و بعد از ورود به مکه، طواف، نماز طواف و سعی
مستحب
اعمال نهی شده
مکروهات
مکانها
زمانها
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ المفردات ، ص 802 ؛ لسان العرب، ج10 ، ص499.
- ↑ مجمع مقاییس اللغه، ج 5 ، ص 420 ؛ مصباح المنیر ، ج2 ، ص604 ؛ تاج العروس ، ج13 ، ص657 .
- ↑ سوره حج ، آیه 67 .
- ↑ سوره بقره ، آیه 128 .
- ↑ درسنامه اسرار و معارف حج و عمره، ص34 و 35 .
- ↑ مصباح المنیر، ج2 ، ص 604 .
- ↑ درسنامه اسرار و معارف حج و عمره، ص34 و 35 .
- ↑ سوره آل عمران ، آیه 97.
- ↑ من لا بحضره الفقیه ، ج2 ، ص226 .
- ↑ وسائل الشیعه، ج11 ، ص30 و 32 ؛ نهج البلاغه، نامه 47 .
منابع
- اسرار عرفانی حج، محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
- بحار الانوار، محمد باقر المجلسی، تصحیح محمد باقر بهبودی و دیگران، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
- پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، معاونت امور روحانیون، تهران، مشعر، 1387ش.
- جرعهای از صهبای حج، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، 1386ش.
- الحج و العمره فی الکتاب و السنه، محمد محمدی ری شهری، قم، دارالحدیث، ۱۳۷۶ش.
- درسنامه مناسک حج محمد حسین فلاح زاده، تهران، مشعر، 1389ش.
- عوالی اللئالی، محمد ابن ابی جمهوری، قم، سیدالشهداء، 1362ش.
- المحجة البیضاء، فیض کاشانی، قم، نشر اسلامی، 1417ق.
- مستدرک الوسائل، میرزا حسین نوری، قم، مؤسسه آل البیت، 1408ق.