پس از انقلاب اسلامی، حج‌گزاری ایرانیان تحت تأثیر روابط پرنوسان ایران و عربستان قرار گرفت.[۱] تنش‌ها میان حاجیان ایرانی و پلیس عربستان وجود داشت[۲] و با حمایت عربستان از عراق در جنگ تحمیلی، اختلافات افزایش یافت.[۳] اوج اختلاف در سال ۱۳۶۶ش به دلیل برگزاری مراسم «برائت از مشرکین» توسط حاجیان ایرانی رخ داد؛[۴] مراسمی که امام خمینی آن را جزئی از حج می‌دانست.[۵] عربستان که تا آن سال معمولاً اجازه برگزاری می‌داد،[۶] در ۱۳۶۶ش با آن مخالفت کرد و پلیس به سوی حاجیان تیراندازی نمود که منجر به شهادت حدود ۴۰۰ نفر شد. این واقعه، حج خونین، به قطع کامل روابط و تعطیلی سه‌ساله حج ایرانیان انجامید.[۷] از سال ۱۳۷۰ش، پس از سه سال تعطیلی، روابط ایران و عربستان از سر گرفته شد و حج ایرانیان برگزار گردید.[۸] مراسم برائت از مشرکین با وجود مخالفت‌های عربستان، هر سال برگزار می‌شود و از سال ۱۳۷۲ش محل آن از مکه به منا تغییر یافت.[۹] حج ایرانیان پس از انقلاب ایران، ابعاد سیاسی تازه‌ای یافته و ایران از آن برای تبلیغ آرمان‌های انقلاب اسلامی در میان مسلمانان و برگزاری نشست‌های گوناگون درباره مسائل روز جهان اسلام استفاده می‌کند.[۱۰]

  1. مروری بر روابط ایران و عربستان، ص21-22.
  2. خاطرات حج، ص97.
  3. مروری بر روابط ایران و عربستان، ص31-32.
  4. گل‌واژه‌های حج و عمره، ص111.
  5. فریاد برائت، ص4.
  6. خاطرات حج، ص96-97.
  7. سیمای حج، صاول؛ آشنایی با عربستان، ص68-70.
  8. سیمای حج در سال 70، صاول، «مقدمه».
  9. مروری بر روابط ایران و عربستان، ص95-96؛ با کاروان عشق، ص171؛ یار کجاست، ص104-107؛ سیمای حج، ص174.
  10. نک: سیمای حج، ص66؛ با کاروان ابراهیم، ص71؛ با کاروان عشق، ص245؛ با کاروان صفا، ص368، 383، 397.