اسرار حج آیت الله مظاهری (کتاب)
.jpg) | |
| پدید آورندگان | |
|---|---|
| نویسنده | آیتاللهالعظمی حسین مظاهری |
| محتوا | |
| موضوع | آداب حج- اسرار حج - آداب و رسوم - عرفان عملی - اخلاق اسلامی - اسرار عبادات |
| زبان | فارسی |
| نشر | |
| تعداد جلد | 1 |
| تعداد صفحات | 63 |
| قطع | رقعی و جیبی |
| ناشر | موسسه فرهنگی مطالعاتی الزهراء (سلاماللهعلیها) |
| محل نشر | اصفهان |
| تاریخ نشر | چاپ اول: ۱۳۸۱ (انصاریان)، ۱۳۸۶ (الزهرا)؛ چاپهای مکرر تا ۱۳۹۴ و بعد از آن |
| شابک | 978-964-96108-9-4 |
اسرار حج عنوان اثری اخلاقی و تربیتی به قلم فقیه و استاد اخلاق، آیتالله حسین مظاهری است که با رویکردی عرفانی به تحلیل و تفسیر مناسک حج میپردازد. این کتاب که در زمره آثار «ادبالعبادات» و «اسرارالعبادات» جای میگیرد، میکوشد تا زائران بیتالله الحرام را از پوسته ظاهری و فقهی اعمال عبور داده و به مغز و حقیقت ملکوتی حج رهنمون سازد.
مولف در این اثر، حج را نه فقط یک سفر جغرافیایی، بلکه یک «سلوک معنوی» در قالب سه مرحله ترسیم کرده است. این اثر ابتدا به عنوان خاتمهای بر کتاب «مناسک حج» ایشان نگاشته شد، اما به دلیل غنای محتوایی و استقبال مخاطبان، بارها به صورت مستقل و در قطعهای گوناگون توسط ناشران مختلف به چاپ رسیده است.
معرفی و اهمیت کتاب
کتاب «اسرار حج» در اصل به عنوان بخشی (خاتمه) از کتاب جامع «مناسک حج» آیتالله مظاهری نگاشته شده بود. سپس به صورت اثری مستقل استخراج و بارها توسط ناشران مختلف از جمله «مؤسسه فرهنگی مطالعاتی الزهراء (س)» و «انتشارات انصاریان» منتشر گردید.[۱]
اهمیت این اثر در ترکیب احکام ظاهری با سیر باطنی است.[۲] نویسنده که خود از شاگردان مکتب عرفانی و فقهی امام خمینی (ره) و علامه طباطبایی است[۳]، در این کتاب تلاش کرده است تا مفاهیم عمیق عرفانی را با زبانی ساده بیان کند تا برای عموم زائران با سطوح مختلف قابل استفاده باشد. این کتاب با استناد مستقیم به آیات قرآن و روایات اهلبیت (ع)، راهنمایی عملی برای حجگزاران ارائه میدهد.[۴]
محتوا و ساختار
ساختار کتاب در سه مرحله زائر را قدمبهقدم از تعلقات دنیوی جدا کرده، به سمت معارف الهی میبرد و سپس به عنوان انسانی دگرگون شده به جامعه بازمیگرداند. این ساختار سهگانه، ساختار اصلی کتاب را تشکیل میدهد.[۵]
در منزل نخست، «سیر من الخلق الی الحق»، نویسنده به آمادگیهای پیش از ورود به مناسک میپردازد و معتقد است که حج بدون اصلاح درون، تنها سفری ظاهری خواهد بود. این بخش با تکیه بر پنج مقام توبه، یقظه، تخلیه، تحلیه و تجلیه، ضرورت پالایش اخلاقی، ادای حقوق دیگران، بیداری از غفلت، زدودن رذایل اخلاقی، آراستن نفس به فضایل و دستیابی به نورانیت قلب را تبیین میکند.
منزل دوم، «سیر من الحق فی الحق»، مهمترین بخش کتاب است و به بیان اسرار و معانی باطنی مناسک حج اختصاص دارد. نویسنده برای هر یک از اعمال، از احرام، لبیک، طواف و نماز طواف گرفته تا سعی، تقصیر، وقوف در عرفات، مشعر و منا، رمی جمرات و قربانی، تفسیری نمادین و تربیتی ارائه میدهد و آنها را جلوههایی از توحید، تزکیه نفس، مبارزه با خواهشهای نفسانی، تقویت معرفت و تقرب به خداوند معرفی میکند. در این نگاه، اعمال حج هر یک نمادی از مراحل رشد معنوی انسان و حرکت او به سوی کمال به شمار میروند.
منزل سوم، «سیر من الحق الی الخلق»، به مرحله بازگشت حاجی به جامعه اختصاص دارد. در این بخش تأکید میشود که پایان مناسک، آغاز مسئولیت اجتماعی و اخلاقی زائر است و آثار حقیقی حج باید در رفتار، منش و تعامل او با دیگران آشکار شود. نویسنده تحول اخلاقی، استقامت در مسیر معنویت، الگو بودن، انفاق، ایثار و تلاش برای اصلاح جامعه را مهمترین دستاوردهای حج میداند.
پانویس
منابع
- اسرار حج، آیت الله حسین مظاهری، اصفهان - ایران، موسسه فرهنگی مطالعاتی الزهراء (علیها السلام)، 1386 ه ش .