ریا
معنا
ریا انجام عمل با انگیزه خودنمایی در برابر مردم و جلب توجه آنان است.[۱] ریا از موانع اخلاص و در مقابل آن تعریف شده است .[۲]
منع از ریا
قرآن کریم از ریا نهی کرده و آن را موجب بیاثر شدن عمل دانسته است.[۳] «سُمعه» نیز به معنای مطرح کردن عمل نزد دیگران و رساندن آن به گوش مردم با هدف جلب توجه آنان است. در عبادات، اگر ریا یا سمعه در هنگام انجام عمل و در نیت عبادت دخالت داشته باشد، با قصد قربت ناسازگار است و موجب بطلان عمل میشود[۴]
ریا در حج
ریا در اعمال عبادی حج و عمره، موجب بطلان عمل است و اگر رضایت مردم یا هدف غیرالهی دیگری در نیت عبادت، با قصد الهی آمیخته شود، عمل صحیح نخواهد بود.[۱]
ریا در زیارت
ریا کاری در مراسمات و شعائر دینی از جمله زیارت معصومان(ع) را یکی از انحرافات قابل بروز در این آیین دانستهاند و از آن منع شده است.[۵]
در ادبیات فارسی
بخشی از شعرهای فارسی، تعالیمی در مسائل مربوط به اخلاق، اسرار و معارف حج طرح کردهاند. در این دسته از شعرها، لزوم خودسازی و توجه عارفانه به حج رایج است؛ ریا به شدت مورد انتقاد قرار گرفته و فراتر رفتن از ظاهر مناسک حج و توجه به هدف آن که نزدیکی به خدا و دوری از گناهان است، طرح شده[۶][۷][۸]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی(ره) و مراجع معظم تقلید، پژوهشکده حج و زیارت، ۱۳۹۷ش، صفحه ۲۶۱ تا ۳۰۸.
- ↑ مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.
- ↑ بقره: ۲۶۴.
- ↑ مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، ص368.
- ↑ آئین اربعین، ص 151-159
- ↑ دیوان ناصر خسرو، ص 301
- ↑ کلیات دیوان جامی، ص9
- ↑ دیوان محتشم کاشانی، ص90
منابع
- مکه و مدینه در آینه آیات قرآن/مباحث اخلاقی در آیات حج مهدی رستم نژاد.
- مناسک حج، پژوهشکده حج و زیارت، نشر مشعر، زمستان 1379ش.
- آئین اربعین، پیامها و دستاوردها، محمدعبدالرضاهادی الساعدی، برگرداننده سید ابوالقاسم غضنفری، حسن باجلان، تهران، مشعر، 1401ش.
- دیوان محتشم کاشانی، تصحیح و مقدمه اکبر بهداروند، تهران، انتشارات نگاه، ۱۳۸۷ش.
- کلیات دیوان جامی، مقدمه فرشید اقبال. تهران، اقبال، ۱۳۸۸ش.
- دیوان ناصر خسرو، ناسر خسرو (م۴۸۱ق)، تحقیق ابن الحسین عسگر اردوبادی، تبریز، ۱۲۸۰ق.