کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱
امام هادی(ع) (۲۱۲-۲۵۴ق) امام دهم شیعیان و فرزند امام جواد(ع) است.
معرفی و جایگاه
علی بن محمد مشهور به امام هادی و امام علی‌النقی، امام دهم شیعیان است.[۱] وی در سال ۲۱۲ق در مدینه متولد شد.[۲] ایشان، در سال ۲۲۰ق، در هشت‌سالگی به امامت رسید.[۳] امام هادی(ع)، ۳۴ سال (۲۲۰ق-۲۵۴ق)، امامت را برعهده داشت.[۴] امام هادی با اجبار متوکل از مدینه به سامرا هجرت کرد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد.[۵] وی در زمان حکومت مُعْتَز عباسی (۲۵۲-۲۵۵ق) مسموم شد و به همین علت به شهادت رسید.[۶]
امام‌هادی(ع) همانند دیگر امامان معصوم(ع) دارای مقامات و کمالات معنوی بسیار بود؛ ازجـمله ایـشان در شمار ذریه و اهل بیت پیامبر(ص) و دارای مقام عصمت است. به اعتقاد شیعیان ایشان از سـوی خـداوند و بـه نص پیامبر اکرم(ص) به امامت رسیده است. [۷] امام‌جواد(ع)، امام‌هادی(ع) را امام پس از خود و جانشین پیـامبر(ص) بـه مردم معرفی کرد[۸] ؛ [۹] بسیاری از عالمان شـیعه و اهـل سنت از کرامت و بزرگواری و صفات برجسته امـام‌هادی(ع)، ازجمله عـبادت و وارسـتگی، خشیت از خداوند، گذشت و بـزرگواری[۱۰]، بخشندگی [۱۱]، زهد و پارسایی [۱۲]، هیبت، جـلالت، صـداقت لهجه، خوش‌خلقی،[۱۳] خدمتگزاری بـه مـردم، [۱۴]فضل و دانش ایـشان[۱۵] یاد کرده‌اند.
امام‌هادی(ع) با وجود اقامت اجباری در سامرا و تحت نظر بودن توسط حکومت عباسی، تمام توان خود را برای هدایت و روشنگری مسلمانان به کار بست و با تربیت شاگردان فراوان و برگزاری مجالس مناظره، میراث علمی و معنوی اهل بیت را حفظ و انتقال داد.[۱۶]
سفر حج
در منابع تاریخی، سفر حج از امام هادی در زمانی که در سامرا زندگی میکرده، گزارش نشده است. با توجه به اینکه امام بیشتر عمر خود را در سامرا و تحت نظر شدید حکومت عباسی با محدودیت زندگی میکرده است، امکان سفر حج ایشان چندان میسر نبوده است. اما در روایتی آمده است که امام هادی پس از مناسک حج به مدینه برگشت که در صورت صحیح بودن این روایت، نشان از سفر حج ایشان دارد.[۱۷]
روایات درباره حج
در روایتی از امام هادی نقل شده است که در این زمان جهاد توصیه نمیشود، بلکه شیعیان برای حج و عمره اقدام کنند.[۱۸] این روایت نشان می‌دهد که امام هادی (ع) با توجه به شرایط خفقان‌آور دوران عباسی و محدودیت‌هایی که برای شیعیان وجود داشت، حج و عمره را به عنوان یکی از راه‌های حفظ هویت اسلامی و تقویت ایمان مؤمنان معرفی می‌کردند.
زیارتنامه
زیارتنامه امام هادی(ع) زیارت‌نامه‌ای است که در حرم امام هادی(ع) خوانده میشود. در این زیارتنامه، امام هادی(ع) به اوصافی مانند برگزیده خدا، زاهد و پرهیزکار توصیف شده و دارای مقام عصمت و بهره‌مند از الطاف ویژه الهی دانسته شده است.[۱۹]
زیارت‌های منقول از امام هادی(ع)
امام هادی(ع) به پیروی از دیگر ائمه اطهار (ع) به ویژه امام زین العابدین (ع) که از طریق دعا به آموزش شیعیان و دیگر مسلمانان پرداخت، علاوه بر دعا، فرهنگ زیارت و زیارت نامه را وسیله تعلیم معارف والای مکتب اهل بیت (ع) قرار داد. از آن بزرگوار زیارت نامه هایی به دست ما رسیده است. از میان زیارت نامه های منقول از آن حضرت(ع)، دو زیارت نامه جامعه کبیره و غدیریه از نظر حجم و محتوا اهمیت بیشتری دارد.[۲۰]
زیارت جامعه کبیره
زیارت جامعه کبیره از مشهورترین دعاهای برجای مانده از امام هادی(ع) است. این زیارت، از زیارت‌های مشهور نزد شیعیان است که می توان آن را حرم همه ائمه خواند. در معرفی جـایگاه امـامان مـعصوم(ع) است[۲۱]
زیارت غدیریه
زیارت غدیریه، یکی از زیارت‌نامه‌های مشهور برای زیارت امام علی(ع) و منقول از امام هادی(ع) است. این زیارتنامه حاوی فضایل بسیار امام علی ع می‌باشد. امام هادی(ع) با حضور در کنار مرقد امام علی(ع)، ایشان را با این زیارتنامه زیارت می‌کردند.[۲۲]
حرم امام هادی(ع)
محل دفن امام هادی(ع) در شهر سامرا است. وی همراه با فرزند خود امام حسن عسکری در یک جا دفن شده اند که به حرم عسکرین گفته میشود. سامرا به دلیل وجود این حرم به یکی از شهرهای زیارتی کشور عراق تبدیل شده است.[۲۳]
پانویس
- ↑ الارشاد، ج۲، ص۲۹۷.
- ↑ الکافی، ج۱، ص۴۹۷.
- ↑ قمی، منتهى الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص ۱۸۷۸
- ↑ الارشاد، ج۲، ص۲۹۷؛
- ↑ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۸۴.
- ↑ کشف‌الغمه، ج۲، ص۳۷۵.
- ↑ کلینی، ج۱، ص۵۲۹.
- ↑ الکافی، ج۱، ص۳۲۳ تا ص۳۲۵.
- ↑ الارشاد، ج۲، ص۲۹۸.
- ↑ اثبات الوصیه، ص۲۳۳.
- ↑ کلینی، ج۱، ص۴۹۸ و ص۴۹۹.
- ↑ تحلیلی از زندگانی امـام‌هادی(ع)، ص۵۵ و ص۵۸.
- ↑ مناقب آل ابی‌طالب، ص۴۰۱.
- ↑ کلینی، ج۱، ص۴۹۸ و ص۴۹۹ و ص۵۰۲.
- ↑ مناقب آل ابی‌طالب، ص۴۰۵ و ص۴۰۶.
- ↑ تشیع در تاریخ، ص۲۰۶.
- ↑ کشکول اهل‌بیت، ص۳۵۴.
- ↑ جهاد در آینه روایات، ج۲، ص۱۲۶.
- ↑ «مقامات امام هادی علیه السلام در زیارتنامه آن حضرت»، ص۱۱۹.
- ↑ «تحلیلی سندی و محتوایی بر زیارتنامه جامعه کبیره امام هادی(ع)»، ص۷.
- ↑ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۶۱۰
- ↑ «نگاهی به زیارت غدیریه امام هادی(ع)»، ص۷
- ↑ زيارتگاه‌هاى عراق (معرفى زيارتگاه‌هاى مشهور در كشور عراق)، ج۱، ص۵۱۶.
منابع
- اثبات الوصیه، مسعودی، علی‌بن‌حسین، قم، انصاریان، چاپ سوم، 1384
- الارشاد فـی مـعرفة حـجج الله علی العباد، مفید، محمدبن‌محمد، تحقیق مؤسسه آل‌البـیت، قـم، کـنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.
- تاریخ یعقوبی، یعقوبی، بیروت،
- تشیع در تاریخ، خضری، احمدرضا، قم، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۳ش.
- تحلیلی از زندگانی امـام‌هادی(ع)، شریف قرشی، باقر، تـرجمه محمدرضا عطایی، مشهد، کنگره جهانی امام‌رضا(ع)، چاپ اول، 1371ش.
- «تحلیلی سندی و محتوایی بر زیارتنامه جامعه کبیره امام هادی(ع)»، محمدی، عباسعلی، و محمد سپهری، تاریخ (دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات)، شماره ۵۷، تابستان ۱۳۹۹ش.
- جهاد در آینه روایات، آخوندی، مصطفی، قم، زمزم هدایت، ۱۳۸۶ش.
- زيارتگاه هاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق)، فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی، و احمد خامه‌یار، تهران، سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارات، بی‌تا.
- الکافی، کلینی، محمدبن‌یعقوب، تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1407ق.
- کشف الغمة فی معرفة الائمة، اربلی، علی بن عیسی، تصحیح سید هاشم رسولی محلاتی، تبریز، بنی‌هاشمی، ۱۳۸۱ق.
- کشکول اهل‌بیت، ظهیری، علی‌اصغر، قم ، پیام حجت، ۱۳۸۵ش.
- «مقامات امام هادی علیه السلام در زیارتنامه آن حضرت»، حیدری، مجتبی، فرهنگ زیارت، شماره ۴۶، بهار ۱۴۰۰ش.
- منتهى الآمال، قمی، شیخ عباس، قم، دلیل ما، ۱۳۷۹ش.
- مناقب آل ابی‌طالب، ابـن‌شهرآشوب، تـحقیق سـیدهاشم رسولی محلاتی، قم، عـلامه، چـاپ اول، 1379ش
- من لایحضره الفقیه، ابن بابویه، محمدعلی، مصحح: غفاری، علی اکبر، جامعه مدرسین، قم، ۱۴۱۳ق.
- «نگاهی به زیارت غدیریه امام هادی(ع)»، مجتبی، حیدری، فصلنامه فرهنگ زیارت، سال 14، ش 57، 1402ش.