امام سجاد(ع)
معرفی
علی بن الحسین بن علی بن ابیطالب(ع) مشهور به سجاد و زین العابدین؛ چهارمین پیشوای شیعیان است که بر اساس قول مشهور در سال38 هجری دیده به جهان گشود.[۱] امام سجاد(ع) سالهای آخر خلافت جدش امام علی(ع) را درک کرد، 13 سال با عمویش امام حسن(ع) و 23 سال در کنار پدرش امام حسین(ع) بود. آن حضرت در واقعه عاشورای سال 61 هجری در جریان قیام امام حسین(ع) در کربلا حضور داشت اما به جهت بیماری از این معرکه جان سالم به در برد[۲] و پس از این واقعه 33 یا 34 سال زندگی کرد امام سجاد در سال 94[۳] یا 95[۴] هجری بر اساس قولی به دست ولید بن عبدالملک(حک: 86-96) مسموم شد و به شهادت رسید[۵] و در قبرستان بقیع و نزد قبر عمویش امام حسن(ع) مدفون شد.[۶]
دوران امامت آن حضرت معاصر با چند تن از خلفای اموی(حک:41-132) و زبیریان(حک:64-73) شامل یزید(64-61)، عبدالله بن زبیر(73-64)، معاویه بن یزید(64)، مروان بن حکم(65)عبدالملک مروان(65-86) و ولید بن عبدالملک(96-86) بود. حاکمیت جریان اموی و تسلط چند ساله زبیریان بر مکه و مدینه به عنوان مخالفان شیعه و اهل بیت(ع) یکی از بحرانیترین و دشوارترین ادوار امامت را برای امام سجاد(ع) پدید آورده بود.[۷]
حجهای امام سجاد
سیره عملی امام سجاد(ع) نشان دهنده توجه و اهمیت حج و مکه نزد ایشان است. حکایاتی وجود دارد که نشان میدهد امام سجاد(ع)در موارد متعددی[۸] سواره[۹] یا پیاده به حج مشرف شده است.[۱۰] برخی شمار حج های امام علي بن الحسين(ع) را 20 مورد دانستهاند.[۱۱]
در منابع متقدم حکایات متعددی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه نقل شده است. گفته شده در یک مورد آن حضرت به منظور متقاعد ساختن عموی خویش محمد بن حنفیه که مدعی امامت بود، از وی خواست که به مکه و نزد حجرالاسود بروند و حجرالاسود امامت هر کس را تایید کند، وی امام است. به اذن الهی حجرالاسود به سخن درآمد و امامت امام سجاد(ع) را تایید کرد.[۱۲]
یکی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه، همزمان با سفر هشام بن عبدالملک(حک105-125) به این شهر بوده است. هشام که در زمان خلافت پدرش عبدالملک(65 -86) یا برادرش ولید(86-96) به حج رفته بود،[۱۳] وقتی خواست حجرالاسود را استلام کند، به جهت ازدحام جمعیت نتوانست این کار را انجام دهد، در همین زمان امام سجاد(ع) به حجرالاسود نزدیک شد، مردم به جهت احترام به آن حضرت و حفظ شان ایشان، کنار رفتند و حضرت به راحتی حجرالاسود را استلام کرد. هر چند هشام در پاسخ به شامیان از این که وی چه کسی است، اظهار بی اطلاعی کرد، اما در همین زمان فرزدق(م110) در قصیده ای با مطلع «هذا الّذي تعرف البطحاء وطأته و البيت يعرفه و الحل و الحرم» به معرفی آن حضرت پرداخت.[۱۴]
ثواب حج
از منظر امام سجاد(ع) انجام حج و زیارت خانه خدا از ثواب و اجر بسیار فراوانی برخوردار است.[۱۵] بر اساس روایتی از آن حضرت کسی که اعمال حج را به جا آورد، آمرزیده است و بهشت بر او واجب میگردد و گناهانش بخشیده میشود.[۱۶] در روایت دیگری آن حضرت به شفاعت فرشتگان الهی از کسی که بین صفا و مروه سعی کند، اشاره دارد.[۱۷]
حدیث شبلی
حدیث شبلی روایتی است منسوب به امام زینالعابدین(ع) که در آن امام در گفتوگوی با شبلی، اسرار و معانی باطنی اعمال حج را بیان میکند. اسرار میقات، اسرار ورود به حرم، اسرار وقوف در مشاعر از جمله موضوعات مطرح در این حدیث است.
پانویس
- ↑ . الکافی، ج1، ص 466؛ الارشاد، ج2، ص 137
- ↑ . تاريخالطبري، ج11، ص630.
- ↑ . تاریخ الطبری، 11، ص631 ؛ انساب الاشراف، ج10، ص 237.
- ↑ . تاريخ مدینه دمشق، ج41، ص416.
- ↑ . الإتحاف بحب الأشراف، ص 277.
- ↑ . تاريخ الطبري، ج11، ص631.
- ↑ . رک: اثبات الوصیه، ص 167 – 168 ؛ صحیفه سجادیه، دعای 49 ، ص 244.
- ↑ . المحاسن، ج2، ص 361 ؛ مناقب آل ابی طالب، ج3، ص 293 - 294؛ الدر النظيم، ص 591 .
- ↑ . مناقب آل ابی طالب، ج3، ص 294.
- ↑ . الإرشاد، ج2، ص144؛ المنتظم، ج5، ص349 .
- ↑ . المحاسن، ج2، ص635؛ الخصال، ص517-518.
- ↑ . الکافی، ج1، ص 348 ؛ الإحتجاج، ج2، ص46.
- ↑ . الاختصاص، ص191؛ اختیار معرفه الرجال، ج1ص 343 ؛ الاغانی، ج15، ص 217.
- ↑ . الاغانی، ج15، ص 217 ؛ الاختصاص، ص 119 ؛ الارشاد، ج2، ص 151.
- ↑ . الكافى، ج4، ص411.
- ↑ . من لا یحضره الفقیه، ص 156.
- ↑ . من لا يحضره الفقيه، ج2، ص209.