واژه‌شناسی

کفشداری، به عمل و شغل کفشدار معنا شده و کفشدار، به کسی که در مکان‌های مقدس یا منزل بزرگان مواظب کفش‌ها باشد.[۱] برخی از شخصيت‌ها، خادمى به همراه دارند كه مراقب كفش‌هاى آنان و جفت كردن كفش پيش پاى آنان است، که به او كفش جفت كن می‌گويند. به كفشدار، كفشبان، كفش بردار،[۲] باشماقچى و باشماقدار،[۳] نیز گفته‌اند. به کفشداری، در زبان عربى «كشوانيه» گفته مى‌شود.[۴]

چیستی

كفشدارى، محل نگه دارى كفش. در مسجدها، حرم‌ها، زيارتگاه‌ها و خانه‌هاى بزرگان است. در مکان‌های زیارتی، كسانى با نام كفشدار، از كفش‌ زائران نگه‌دارى مى‌كنند تا آنان به زيارت رفته و برگردند. هدف این کار را، احترام به زائر دانسته‌اند. کفشداری باعث نگهداری مکان‌های مقدس از گرد و غبار و آلودگی‌ کفش‌ها نیز می‌شود.[۲] کفشداری، دارای قفسه‌هایی است که کفش‌ها در آن نگهداری می‌شود.[۴]

در حرم امام رضا(ع)

كفشدارى آستان امام رضا(ع)، بيش از ١٨٠٠ نفر كفشدار ثابت و سيار داشته، كه در دو نوبتِ ١٢ ساعته و با ٨ كشيك، از كفش‌هاى زائران نگهدارى مى‌كنند. وظایف کفشداران عبارت است از: پذيرش كفش‌هاى زائران با ادب و احترام، حفظ نظافت و طهارت محدوده كفشدارى، حفظ نظم و آرامش در محل كفشدارى، راهنمایی کردن زائران و نگهدارى و مرتب كردن قرآن‌ها و كتاب‌هاى دعا در مكان‌هاى مخصوص.[۴]

پانوشت

  1. ↑ فرهنگ‌نامه دهخدا، ذیل واژه کفش، به نقل از فرهنگ فارسی معین.
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ فرهنگ نامه زیارت، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۸، ص36.
  3. ↑ لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه‌های باشماقچی و باشماقدار.
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ راهنماى جامع اماكن متبركه، ص ۶٠.

منابع

این مقاله برگرفته از مقاله فرهنگ نامه زیارت، جواد محدثی، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره هجدهم، بهار ۱۳۹۳، ص۳۶ است.
  • راهنماى جامع اماكن متبركه حرم مطهر حضرت رضا(ع)، روابط عمومى آستان قدس رضوى، ۱۳۸۷ش.