پرش به محتوا

زیارت ام البنین

از ویکی حج

زیارت امّ البنین

اُمّ‌البنین، نامش فاطمه دختر حِزام بن خالد است[۱]؛ او در سال پنجم هجری در مکه متولد شد[۲] و به هوش، شجاعت، نجابت و اخلاص شهرت داشت.[۳] او پس از شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، به همسری امام علی(ع) درآمد.[۴]

ثمره این ازدواج چهار پسر رشید به نام های عبّاس، عبدالله، جعفر و عثمان بود[۵] که این چهار فرزند، در واقعهٔ کربلا، در کنار امام حسین(ع) جنگیدند و به شهادت رسیدند.[۶] اُمّ‌البنین که به خاطر داشتن این چهار پسر به «اُمّ‌البنین» (مادر پسران) ملقب شد، علاقه‌ای عمیق به امام حسین(ع) داشت و پس از حادثهٔ کربلا، در مدینه به عزاداری برای شهدای کربلا و به‌ویژه چهار فرزند خود پرداخت[۷] و اشعاری در رثای آنان سرود، که این امر او را در زمره احیاگران یاد و خاطرهٔ شهدای کربلا قرار داد.[۸]

این بانوی بزرگوار در سیزدهم جمادی‌الثانی سال ۶۴ یا ۷۰ هجری قمری در مدینه درگذشت [۹]و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد.[۱۰] از فرزندان او، تنها نسل امام علی(ع) از طریق عبیدالله بن عباس ادامه یافت.[۱۱]

برای زائران مرقد مطهر امّ‌البنین، زیارت زیر ذکر شده است:

زیارت ام البنین

اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا زَوْجَةَ وَلِیِّ اللهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا زَوْجَةَ أَمِیرِالمُؤْمِنِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا أُمَّ الْبَنِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا أُمَّ الْعَبّاسِ بْنِ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طالِب، رَضِیَ اللهُ تَعالی عَنْکِ، وَجَعَلَ الجَنَّةَ مَنْزِلَکِ وَمَأْویکِ، وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَکاتُهُ.

اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا زَوْجَةَ وَلِیِّ اللهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا زَوْجَةَ أَمِیرِالمُؤْمِنِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا أُمَّ الْبَنِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکِ یا أُمَّ الْعَبّاسِ بْنِ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طالِب، رَضِیَ اللهُ تَعالی عَنْکِ، وَجَعَلَ الجَنَّةَ مَنْزِلَکِ وَمَأْویکِ، وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَکاتُهُ.
سلام بر تو ای همسر ولیّ خدا، سلام بر تو ای همسر امیر مؤمنان، سلام بر تو ای امّ البنین، سلام بر تو ای مادر عبّاس پسر امیر مؤمنان علی بن ابی طالب، خدای تعالی از تو راضی باد و بهشت را منزل و پناهگاهتان قرار دهد و رحمت و برکات خدا بر شما.

سلام بر تو ای همسر ولیّ خدا، سلام بر تو ای همسر امیر مؤمنان، سلام بر تو ای امّ البنین، سلام بر تو ای مادر عبّاس پسر امیر مؤمنان علی بن ابی طالب، خدای تعالی از تو راضی باد و بهشت را منزل و پناهگاهتان قرار دهد و رحمت و برکات خدا بر شما.

پانویس

  1. مروج الذهب، ج3، ص63؛ العقد الفرید، ج5، ص134.
  2. ‌ام البنین سیدة نساء العرب، ص9؛ اعیان الشیعه، ج8، ص389؛ ستاره درخشان، ص12.
  3. عمدة الطالب، ص357؛ اعیان الشیعه، ج8، ص389.
  4. تنقیح المقال، ج2، ص128.
  5. الطبقات، ج3، ص14؛ انساب الاشراف، ج3، ص390؛ المنتظم، ج5، ص69.
  6. انساب الاشراف، ج2، ص413؛ مقاتل الطالبیین، ص89؛ المجدی، ص15.
  7. ادب الطف، ص74.
  8. شرح الاخبار، ج3، ص186؛ ابصار العین، ص64؛ مع رکب الحسین، ج6، ص410.
  9. ام البنین، ص41.
  10. آثار اسلامی، ص349.
  11. انساب الاشراف، ج2، ص412؛ تاریخ طبری، ج5، ص153؛ الشجرة المبارکه، ص184.

منابع

  • آثار اسلامی مکه و مدینه: رسول جعفریان، قم، مشعر، 1386ش
  • ابصار العین فی انصار الحسین: محمد السماوی، به کوشش الطبسی، مرکز الدراسات الاسلامیه، 1419ق
  • الاختصاص: المفید (م. 413ق.)، به کوشش غفاری و زرندی، بیروت، دار المفید، 1414ق
  • ادب الطف او شعراء الحسین: جواد شبّر، بیروت، مؤسسة التاریخ، 1422ق
  • الارشاد: المفید (م. 413ق.)، بیروت، دار المفید، 1414ق
  • الاستیعاب: ابن عبدالبر (م. 463ق.)، به کوشش البجاوی، بیروت، دار الجیل، 1412ق
  • اسد الغابه: ابن اثیر (م. 630ق.)، بیروت، دار الفکر، 1409ق
  • اشعار النساء المؤمنات: ام علی، نشر سعید بن جبیر، 1413ق
  • الاصابه: ابن حجر العسقلانی (م. 852ق.)، به کوشش علی معوض و عادل عبدالموجود، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1415ق
  • اعلام النساء فی عالمی العرب و الاسلام: عمر رضا کحاله، دمشق، المکتبة الهاشمیه
  • اعلام الوری: الطبرسی (م. 548ق.)، قم، آل البیت، 1417ق
  • اعیان الشیعه: سید محسن الامین (م. 1371ق.)، به کوشش حسن الامین، بیروت، دار التعارف ‌
  • ام البنین سیدة نساء العرب: السید مهدی السیوج، المکتبة الحیدریه، 1377ق ‌
  • ام البنین3: ام زینب الکتبی، المکتبة الحیدریه
  • الامامة و السیاسه: ابن قتیبه (م. 276ق.)، به کوشش علی شیری، بیروت، الرضی، 1413ق
  • انساب الاشراف: البلاذری (م. 279ق.)، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دار الفکر، 1417ق
  • بحار الانوار: المجلسی (م. 1110ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق
  • تاریخ حرم ائمه بقیع: محمد صادق نجمی، قم، مشعر، 1380ش
  • تاریخ طبری (تاریخ الامم و الملوک): الطبری (م. 310ق.)، به کوشش محمد ابوالفضل، بیروت، دار احیاء التراث العربی
  • تاریخ الیعقوبی: احمد بن یعقوب (م. 292ق.)، بیروت، دار صادر، 1415ق
  • تذکرة الخواص: سبط بن الجوزی (م. 654ق.)، قم، الرضی، 1418ق
  • تربت پاکان آثار و بناهای قدیم قم: مدرس طباطبایی، قم، مهر
  • تربت پاکان قم شرح حال مدفونین در سرزمین قم: عبدالحسین جواهر کلام، قم، انصاریان، 1424ق
  • تنقیح المقال فی علم الرجال: المامقانی (م. 1351ق.)، نجف، المرتضویه، 1352ق
  • جمهرة انساب العرب: ابن حزم (م. 456ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1418ق
  • رجال طوسی: الطوسی (م. 460ق.)، به کوشش قیومی، قم، نشر اسلامی، 1415ق
  • رجال النجاشی: النجاشی (م. 450ق.)، به کوشش شبیری زنجانی، قم، نشر اسلامی، 1418ق
  • ستاره درخشان مدینه حضرت‌ام البنین: علی ربانی خلخالی، مکتب الحسین(ع)، 1425ق
  • الشجرة المبارکة فی انساب الطالبیه: الفخر الرازی (م. 606ق.)، به کوشش الرجائی، قم، مکتبة النجفی، 1409ق
  • شرح الاخبار فی فضائل الائمة الاطهار: النعمان المغربی (م. 363ق.)، به کوشش جلالی، قم، نشر اسلامی، 1414ق
  • الطبقات الکبری: ابن سعد (م. 230ق.)، به کوشش محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1418ق
  • عباس رجل العقیدة و الجهاد: محمد علی یوسف الاشیقر، به کوشش محمد صادق، محبین، 1422ق
  • العقد الفرید: احمد بن عبد ربه (م. 328ق.)، به کوشش مفید قمیحه، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1404ق
  • عمدة الطالب: ابن عنبه (م. 828ق.)، به کوشش آل الطالقانی، نجف، المطبعة الحیدریه، 1380ق
  • الفتوح: ابن اعثم الکوفی (م. 314ق.)، به کوشش علی شیری، بیروت، دار الاضواء، 1411ق
  • الکنی و الالقاب: القمی (م. 1359ق.)، تهران، مکتبة الصدر
  • المجدی فی انساب الطالبیین: علی بن محمد العلوی (م. 709ق.)، به کوشش المهدوی، قم، مکتبة النجفی، 1409ق
  • مروج الذهب: المسعودی (م. 346ق.)، به کوشش اسعد داغر، قم، دار الهجره، 1409ق
  • مع رکب الحسین من المدینة الی المدینه: محمد امین الامینی، قم، کوثر غدیر، 1423ق
  • المعارف: ابن قتیبه (م. 276ق.)، به کوشش ثروت عکاشه، قم، الرضی، 1373ش
  • مقاتل الطالبیین: ابوالفرج الاصفهانی (م. 356ق.)، به کوشش سید احمد صقر، بیروت، دار المعرفه
  • مناقب آل‌ ابی‌ طالب: ابن شهرآشوب (م. 588ق.)، به کوشش گروهی از اساتید، نجف، المکتبة الحیدریه، 1376ق
  • المنتظم: ابن الجوزی (م. 597ق.)، به کوشش محمد عبدالقادر و دیگران، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1412ق
  • نهایة الارب: احمد بن عبدالوهاب النویری (م. 733ق.)، قاهره، دار الکتب و الوثائق، 1423ق.