استقبال قبله بهعنوان یکی از آداب زیارتِ اماکن مقدسه است که به نحوه جهتگیری زائر نسبت به قبله یا قبر مَزُور میپردازد.
دیدگاه فقهی
در منابع فقه شیعه و اهلسنت، تبیین اولویت میان استقبال قبله و استقبال قبر از مباحث مهم است. علما بر اساس روایات معتقدند در زیارت معصومان، جهتگیری به سوی قبر (پشت به قبله) به نشانه تعظیم رجحان دارد
برخی پژوهشگران بر این باورند که در موارد وجود روایت خاص درباره استقبال قبله یا استقبال قبر مزور، عمل باید بر اساس همان روایت انجام گیرد؛ اما در موارد فقدان نصّ خاص، تعیین جهت به اختیار زائر واگذار میشود.[۱]
در زیارت قبور مؤمنان و صالحان، استقبال قبله شرط دانسته نشده است؛ چنانکه در روایتی از امام رضا(ع) به این معنا اشاره شده است.[۲] همچنین مجلسی در مواردی که نصّ خاصی درباره لزوم استقبال قبله یا ترک آن وجود نداشته باشد، قول به تخییر را ترجیح داده است.[۳]
پانوشت
منابع
- بحارالأنوار، علامه مجلسی، بیروت، دارإحیاء التراث، ۱۴۱۲ق.
- تهذیب الأحکام، شیخ طوسی، تهران، دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.
- کامل الزیارات، جعفربن محمد ابنقولویه، نجف، المرتضویه، ۱۳۵۶ق.