پرش به محتوا

اسرار مقدمات حج

از ویکی حج
نسخهٔ تاریخ ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۱ توسط Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
اسرار مقدمات حج
دستهمقدمات و آداب حج
مربوط به آیینحج
مکانحرم مکی
حکمبرخی امور مقدماتی واجب و برخی مستحب است
پیامد فقهیحج با مال حرام، باطل است.
آداب وابستهغسل؛ نیت؛ تلبیه؛ پوشیدن لباس احرام؛
احکام فقهی وابستهمحرمات احرام؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام
جستارهای وابستهحج؛ اسرار حج

اسرار مقدمات حج به مجموعه‌ای از معانی و نتایج حاصل از اقدام فرد مسلمان جهت آماده‌سازی مقدمات حج در وطن است. اموری پیش از شروع سفر حج است که باعث آمادگی و ارتقاء بهره معنوی حاجی می‌شود. به عقیده برخی، آمادگی برای حج و مطرح بودن آن در زندگی به قدری مهم است که پس‌انداز برای آن در روایات معصومین(ع) مورد ترغیب قرار گرفته و همچنین در طول سال دارای آثار مثبتی در فرد و جامعه است.

انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است. همچنین تأکید شده است که زاد و توشه حج یا عمره از بهترین‌ها باشد. بنابر روایتی از پیامبر(ص)، خداوند زیاده‌روی را دوست نمی‌دارد؛ مگر در حج و عمره. درباره اسرار مقدمات حج، گفته شده که چنین رفتاری غنای جامعه اسلامی را در عرصه عمومی نمایش می‌دهد.

مقدمات حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مقدمات حج انجام دادن امور و تهیه اسباب و لوازم مادی و معنوی پیش از شروع سفر حج است که باعث آمادگی و ارتقاء بهره معنوی حاجی می‌شود.[۱] در روایتی از امام صادق(ع) بر تهیه مقدمات سفر پیش از آن تاکید شده است.[۲]

پس انداز برای حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

یاد حج و برنامه‌ریزی برای آن دارای تاثیر مثبت در فرد و جامعه دانسته شده چرا که موجب تلاش اقتصادی بیشتر برای تحصیل درآمد و تأمین هزینه حج می‌شود و از سوی دیگر در زندگی سالانه شخص هدفی معنوی را تعیین می‌کند.[۳]در روایاتی از امامان شیعه(ع) به پس‌انداز کردن بخشی از درآمد برای هزینه سفر حج در آینده توصیه شده است.[۴]

حج با مال حلال[ویرایش | ویرایش مبدأ]

انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.[۵] و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.[۶] درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.[۷] همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.[۷]

تهیه بهترین و پاکیزه‌ترین توشه برای حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

تأکید شده است که زاد و توشه حج یا عمره از بهترین‌ها باشد.[۸] امام سجاد (ع) زمانی که به مکه برای حج یا عمره سفر می‌کرد از پاکیزه ترین چیزها برای آن توشه تهیه می‌کرد.[۹] در فلسفه این توصیه گفته شده که حج و عمره مظهر غنای جامعه اسلامی است. از همین رو به برگرفتن بهترین توشه توصیه شده و از طرفی ریخت و پاش در حج ممنوع شمرده نشده است.[۸] رسول خدا (ص) فرمود: «خداوند زیاده روی را دوست نمی‌دارد مگر در حج و عمره»[۱۰]

مقاله‌های مرتبط[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .
  2. کافی، ج4 ، ص 281 .
  3. درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .
  4. کافی، ج4 ، ص 280 .
  5. مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.
  6. تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 78 .
  9. من لا یحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 282 .
  10. من لا یحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 167 .

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  • مناسک جامع حج: ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
  • درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.