محراب تهجد

محراب تهجد، یکی از محراب‌های مسجدالنبی است که در انتهای دیوار شمالیِ ضریح پیامبر قرار داشته‌است. این محراب مکانی‌ است که پیامبر برخی شب‌ها نماز شب را در آن‌جا اقامه می‌کرد.

محراب تهجد

اطلاعات اوليه
مکان	مسجدالنبی
تاریخ بنا
بنیانگذار	قایتبای مملوکی
بازسازی کنندگان	عبدالمجید عثمانی
وضعیت فعلی
وضعیت بنا	قبل از سال 1353ه.ق برچیده شده

محل محراب

این محراب خارج دیوار شمالی حجره شریفه، کنار ستون تهجد، مقابل دکه اغوات، قرار داشت.

علت نام‌گذاری

به نقل از منابع، پیامبر کنار یکی از ستون‌های مسجدالنبی که بعد از درِ خانه امیر مؤمنان قرار داشت، حصیری را پهن می‌کرد و روی آن به تهجّد و نماز شب می‌‏ایستاد. علی (ع) نیز نماز شب را همین جا می‌خواند. در سده‌های بعد، کنار این ستون که موسوم به ستون تهجد بود، محرابی با همین نام ساخته شد.

ابن نجّار و مطری از این محل به «مصلّی النّبی صلّی الله علیه و آله باللّیل: نمازگاه شبانه پیامبر» یاد کرده‌‏اند. همچنین سمهودی محراب تهجد را محل خواندن نماز شب پیامبر غیر از ماه رمضان عنوان کرده‌است.

بازسازی محراب تهجد

این محراب در دوره سلطان قایتبای مملوکی( 888ه/1483م) باکاشی‌های طلاکاری شده تزیین شد و آیات مرتبط با تهجد در آن نقش بسته شد. همچنین در دوره سلطان عبدالمجید عثمانی( 1271ه/1854م) نیز این محراب بازسازی شد. محراب تهجد در این زمان از یک قطعه سنگ تراشیده و به ستون تهجد متصل شد.سپس کتیبهٔ اصلی محراب به‌صورت برجسته بر روی آن بازاجرا شد. از نوشته‌های روی این کتبه می‌توان به آیه« و من اللیل فتهجد به نافله لک عسی أن یبعثک ربک مقاما محمودا» اشاره کرد.

به هر حال، محراب مذکور در سراسر دوران عثمانی هیچ نقشی در سازماندهی نماز — که توسط پیروان چهار مذهب فقهی در اوقات گوناگون در داخل مسجدالنبی اقامه می‌شد — ایفا نکرد و تنها به عنوان مکان نمازگزاردن پیامبر مورد احترام بود.

وضعیت کنونی

محراب تهجد2

محراب تهجد پیش از سال 1353ق/1934م برچیده شد. علت این اتفاق به نقل از محمد هزاع الشهری، از مورخین معاصر، توجه بیش از حد مسلمانان به این محراب ذکر شده‌است.

جستارهای وابسته

• مسجدالنبی
• بازسازی مسجدالنبی
• ستون تهجد
• محراب‌های مسجدالنبی