زیارت وارث
زیارت وارث، از زیارتنامههای معتبر و مشهور امام حسین(ع) است که ایشان را وارث انبیای الهی معرفی میکند و به امام از منظر وصایت و وراثت در مقولهی نبوت و امامت توجه دارد.
 | |
| موضوع | زیارت امام حسین(ع) |
|---|---|
| صادره از | امام صادق(ع) |
| مضمون | حمد و ثنای الهی، سلام بر امام حسین، میراث دار بودن امام حسین از انبیای الهی، رجعت امام حسین |
| زمان | شب و روز عرفه و عید قربان و نیز هر زمان دیگر |
سندیت و زمان زیارت وارث ویرایش
زیارت وارث از زیارتنامههای مشهور امام حسین(ع) است که در المزار شیخ مفید[۱]، مصباح المتهجد شیخ طوسی[۲] و دیگر منابع معتبر شیعه ذکر شدهاست.
این زیارتنامه بخشی از دستورالعمل زیارت امام حسین(ع) است که امام صادق(ع) به صفوان بن مهران تعلیم داد.[۳] برخی این زیارتنامه را برای زیارت در شب و روز عرفه[۴] و عید قربان [۵]آوردهاند، هرچند طبق روایت میتوان آن را در هر زمان برای امام حسین(ع) قرائت کرد.[۶]
عناصر توحیدی ویرایش
در زیارت وارث وجود عناصری مانند حمد، تسبیح و ثنای الهی، تکبیر، تهلیل، شهادت به وحدانیت خداوند، سبب القای آموزههای صحیح توحیدی به انسان میشود. منزلت و جایگاه توحید در زیارت آنچنان متعالی است که اهمیت موضوعات دیگر و حتی توجه به امام را در مراتب بعد قرار میدهد.
وراثت از انبیاء ویرایش
در بخشی از زیارت، همراه با سلام به امام حسین، صفات انبیاء نیز برای ایشان برشمرده است، یعنی امام حسین وارث «صفوه» و برگزیده بودن آدم، «نبوت» نوح، «خلّت» و دوستی ابراهیم، «کلیم» بودن موسی، «روحالله» بودن عیسی «حبیب الله» بودن پیامبر و «امیرالمؤمنان» بودن علی(ع) بود. در ادامه این توصیفات، ویژگیهای پیامبران اعم از خلیفهاللهی، دعوت به توحید را برای امام حسین(ع) یادآور میشود و آن حضرت را میراثدار علم انبیای الهی و نیز کتب آسمانی میداند.
امامت و حجتاللهی ویرایش
یکی از اوصاف امام حسین(ع) که در زیارت وارث آمده، حجت بودن امام برای اهل دنیاست. در متون روایی شیعه، پیامبر و ائمه اطهار از مفهوم«حجت الله» برای تبیین و توصیف حقیقت مقام امامت استفاده کردهاند [۷]و قلمرو حجیت ائمه«خلق» است، نهاینکه مختص به مسلمانان یا شیعیان باشد.[۸] از همین رو در زیارت وارث، شهادت امام حسین که حجت خدا بر خلق بوده، بزرگترین مصیبت شمرده شده است.
قیامت و رجعت ویرایش
در زیارت وارث توجه به آخرت، با دعا برای معیت و همراهی با پیامبر و اهل بیتش در آخرت بیان شدهاست. نکتهی دیگری که در زیارت وارث به آن پرداخته شده، مسأله رجعت است. در فرازی از این زیارت آمده:« و اشهد أنی بکم مؤمن و بایابکم موقن»؛« و گواهی میدهم که م نبه یقین مؤمن به شمایم و به بازگشتتان یقین دارم». رجعت از عقاید معروف شیعه است که بعد از ظهور مهدی(عج) و در آستانه رستاخیز، گروهی از «مؤمنان خالص» و «کفار و طاغیان بسیار شرور» به این جهان بازمیگردند.[۹] در روایات متواتر، امام حسین(ع)، به عنوان اولین رجعت کننده معرفی شده است.[۱۰]