مقصوره
مقصوره، بنایی است با معنای خانه یا محفظهای کوچک که در مساجد با معانی جایگاه امام جماعت و همچنین ضریح مقبره اشخاص از آن یاد شده است.
معانی لغوی و اصطلاحی
واژه مقصوره، عربی و اسم مفعول و مؤنث مقصور با معانی گوناگون در کتب لغت و فرهنگها ثبت شده است. مجدالدین فیروزآبادی در قاموس المحیط، ذیل قصر،در توضیح مقصوره می نویسدمقصوره خانه و سرایی وسیع است که گرد آن دیوار کشیدهاند. همچنین در لسان العرب ابن منظور، آمد:«گویند؛ مقصوره بهکوچکتر از خانه و سرای است». صاحب المنمجد، مقصوره را با معنی خانه، حجرهای از حجرهها آوردهاست. معنای دیگری که درباب مقصوره، در لغتنامهها آمده، مقصوره تحت عنوان مقصوره امام یا جای ایستادن امام در مسجد است. این معنی بعدها در حوزه اصطلاحات معماری به مزار و معبد(در زبان عربی) نیز اطلاق میشده است. مقصوره در مسجد، به چند دسته کلی، شامل مقصوره امام، مقصوره تابستانی و زمستانی، گنبدخانه، مقصوره مؤذن، مقصوره استراحت و سکونت تقسیم میشود. مقصوره مزار، به یک چهاردیواری گفته میشود که از چوب و فلز و گاه از سنگ و آجر به شکل مشبک در کنار ضریح و آرامگاه و قبر ساخته میشود. معمولا این مقصورهها را به شکل مشبک و با تزیینات بسیار زیبا و گاهی سقفدار و گاهی بدون سقف با درب عالی میسازند. و نیز برخی اوقات مقصورههای فلزی از جنس مس را با تزیینات و شکلهای گیاهی میساختهاند.