مرقد عثمان بن سعيد عمروى سمان

از ویکی حج
پرش به: ناوبری، جستجو
مرقد عثمان بن سعيد عمروى
217.jpg
اطلاعات اوليه
کاربری زیارتگاه
مکان بغداد
مشخصات
مساحت 20 مترمربع


مرقد عثمان بن سعيد عمروى سمان در کشور عراق، در سمت غربی بغداد در خیابان میدان قرار دارد؛ مرقد وی یک اتاق کوچک است.

در سال‌های اخیر این مرقد آینه‌کاری شده و ضریح چوبی در آنجا نصب شده است. مزار این عالم شیعی در طول سالیان دراز زیارتگاه عام و خاص بوده است.

معرفی عثمان بن سعید[ویرایش]

عثمان بن سعيد عمروى، نخستين نايب خاص امام زمان(عج) و از قبيله بنی اسد بود؛ اما با انتساب به جدش عَمرو، به عَمروى شناخته مى‌شد. همچنين به علت اينكه براى مخفى كردن رابطه خود با امام(عج)، به خریدوفروش روغن اشتغال داشت، به «سَمّان» شهرت يافت.

درک محضر ائمه[ویرایش]

او نخست از محضر امام جواد(ع) بهره برد و سپس در زمره اصحاب امام هادى(ع) درآمد. از احمد بن اسحاق اشعرى قمى، وكيل دو امام هادى و عسكرى(ع) روایت شده است كه امام هادى(ع) ضمن توصيف عثمان بن سعيد به امين و مورد اعتماد بودن، فرمود: «هرچه عثمان به شما گفت، از طرف من گفته و هرچه براى شما انجام داد، از طرف من انجام داده است». پس از ايشان، امام عسكرى(ع) نيز همين سخن را تكرار كرد.

ارتباط عثمان بن سعید با شیعیان[ویرایش]

نقل است كه شيعيان، اموال خود را نزد عثمان بن سعيد مى‌آوردند و او، اين اموال را به‌صورت پنهانى، در قالب جراب السمن و زقاقه [۱]، به محضر امام حسن عسكرى(ع) مى‌برد. بر اساس نقل ديگرى، زمانى كه جمعى از شيعيان يمن به خدمت امام عسكرى(ع) آمدند، آن حضرت به عثمان بن سعيد، مأموريت داد تا اموالى را كه براى حضرت آورده بودند، تحويل بگيرد. سپس او را وكيل خود و فرزندش، محمد را وكيل حضرت مهدى(ع) تعيين و معرفى كرد. همچنين او پس از وفات امام يازدهم(ع)، تغسيل و تكفين ايشان را بر عهده گرفت و جسد پاك حضرت(ع) را در قبر نهاد. [۲] دوران نيابت عثمان بن سعيد، بيش از پنج سال، طول نكشيد و او در سال (٢۶۴ يا ٢۶۵ ه.ق)، درگذشت و در خانه‌اش دفن شد.[۳]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

218.jpg

مرقد نائب اول امام زمان(عج)، در بازار ميدان (سوق الميدان) در قبله‌گاه مسجد درب شهر بغداد واقع‌شده و از ديرباز موردتوجه شيعيان است.

مشخصات بنای مرقد[ویرایش]

مقبره عثمان بن سعيد، اتاق چهارگوش كوچكى به مساحت قريب به ٢٠ متر است كه در ساليان اخير علاوه بر آيينه‌كارى ديوار و سقف، ضريح چوبى مستطيل شكلى به ابعاد تقريبى ۶٠/٢٠*٢/١ متر بر روى مرقد نصب نموده‌اند. برخى از مقبره، گنبد كلاه‌خودى كوتاهى به ارتفاع قريب به چهار متر قرار دارد كه در ساقه آن چندين پنجره جهت نورگيرى طراحی‌شده است. نماى خارجى گنبد با كاشى نره‌اى فيروزه‌اى پوشش يافته و تزيينات داخلى آن، آيينه‌كارى است.

دیدگاه علماء درباره مرقد[ویرایش]

شيخ طوسى به نقل از ابونصر هبة الله بن محمد مى‌نويسد: «قبر عثمان بن سعيد، سمت غربى بغداد، در خيابان ميدان، سمت قبله مسجد كوچه «جبله»، قرار دارد» و سپس خود مى‌افزايد: «قبر او را در محل یادشده ديدم كه جلوى آن، ديوارى ایجادشده بود و محراب مسجد، در آنجا بود و كنار آن نيز درى متصل به اتاق قبر، وجود داشت. سپس رئيس ابومنصور محمد بن فرج، آن ديوار را خراب كرد و قبر را آشكار نمود و روى آن، صندوقى قرارداد و اهالى و همسايه‌هاى اين محل به زيارتش مى‌رفتند و او را مردى شايسته مى‌دانستند.» [۴]

محمد حرزالدين مى‌نويسد: «در سال (١٣٨٧ه.ق) به مرقد اين نائب خاص رفتم، در بالاى درِ مرقد نوشته بود: «اين مسجد نائب امام زمان عثمان بن سعيد عمرى عسكرى، تاريخ (١٣۴٨ه.ق)» [۵]بر روى قبرش، گنبد كوچكى بود.» [۶]

پانویس[ویرایش]

  1. فروشنده روغن و چربى براى روشنايى.
  2. الغيبة، ص ٢٣٧ و ٢٣٩.
  3. احسن الوديعه، ص٣٩٩.
  4. احسن الوديعه، ص٢۴٠ و ٢۴١.
  5. هذا مسجد نائب الامام علیه‌السلام عثمان بن سعيد العمرى العسكرى. تاريخ سنة ١٣۴٨ه.ق
  6. مراقد المعارف، ج٢، ص ۶١.

منابع[ویرایش]

این مقاله برگرفته از کتاب زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم. بخش ««مرقد عثمان بن سعيد عمروى سمان»، ج1، ص351، است.
  • الغيبة، محمد بن الحسن (الشيخ الطوسي)، تصحيح: علی‌اکبر الغفاري و بهراد الجعفري، ط ٢، تهران، دار الكتب الاسلامية، ١۴٢٩ه.ق - ١٣٨٧ه.ش.
  • احسن الوديعه ، محمدمهدی موسوی اصفهانی کاظمی.
  • مراقد المعارف ، محمد حرزالدين، تحقيق: محمدحسين حرزالدين، قم، سعيد بن جبير، ٢٠٠٧م.