التحلیق الی البیت العتیق (کتاب)

از ویکی حج
پرش به ناوبری پرش به جستجو
التحلیق الی البیت العتیق (کتاب)
التحلیق الی البیت العتیق.JPG
پدید آورندگان
نویسنده عبدالهادی تازی
محتوا
موضوع سفرنامه حج
زبان عربی
نشر
تعداد صفحات 144
ناشر دارالملک عبدالعزیز
محل نشر ریاض
تاریخ نشر 1422ق

التحلیق الی البیت العتیق گزارش سفر حج عبدالهادی تازی، نویسنده و دیپلمات مغربی، به سال 1378ق./1959م. به همراه هیئتی سیاسی و فرهنگی از کشور مغرب به حج است. نویسنده در این کتاب از دیدارهایش با چهره‌های فرهنگی و برخی مسؤولان حجاز و نیز برخی گروه‌های حج‌‌گزار، بخشی از تاریخ اجتماعی مکه در دوران معاصر گزارش‌ می‌دهد.

عبدالهادی تازی زبان‌شناس و تاریخ‌دان مراکشی است که در کشورهای ایران، عراق و لیبی مدتی بعنوان سفیر فعالیت داشته است. از وی دست‌کم یکصد اثر چاپ شده است. از مهم‌ترین آثار او، تاریخ معاصر ایران، روابط ایران و مغرب و تصحیحی بر سفرنامه ابن‌ بطوطه و التحلیق الی البیت العتیق است.

معرفی نویسنده[ویرایش]

عبدالهادی تازی به سال 1339ق./1921م. در شهر فاس کشور مغرب زاده شد. دوره ابتدایی و دبیرستان را در آن شهر به پایان برد و تحصیلات خود را در دانشگاه‌های قرویین، محمد الخامس و اسکندریه تا درجه دکتری در رشته ادبیات به سال 1399ق./1971م. ادامه داد.

او عضو بسیاری از گروه‌ها و انجمن‌های بین المللی علمی و فرهنگی مانند انجمن ادبیات عرب در قاهره و شورای مؤسسان آکادمی کشور مغرب بود. وی به سیاست دلبستگی داشت و سال‌های بسیاری به عنوان سفیر کشورش در کشورهایی چون عراق و لیبی و ایران خدمت کرد.


آثار[ویرایش]

از او آثاری پرشمار در تاریخ، تصحیح متون و علوم سیاسی، از جمله دو کتاب درباره تاریخ معاصر ایران و روابط ایران و مغرب، بر جای مانده است. [۱] از آثار او در موضوع حج می‌توان به کتاب رحلة الرحلات (ریاض، 2005م.) اشاره کرد که گزارشی مشروح از صد سفرنامه حج نویسندگان سرزمین‌های مغرب تمدن اسلامی، خواه نسخه خطی و خواه کتاب‌های چاپی، است. وی همچنین تصحیحی از سفرنامه ابن بطوطه در چهار جلد (فاس، 1995م.) به دست داده است.

سفر حج[ویرایش]

عبدالهادی تازی به سال 1378ق./1959م. در سمت رئیس بخش فرهنگی وزارت تربیت مغرب همراه با هیئتی رسمی روانه حج شد. این هیئت هر سال از این کشور همراه با صره مغربی شامل هدایایی برای حرمین و نامه‌ای خطاب به پادشاه عربستان بود، به حج می‌رفت. [۲]

معرفی کتاب[ویرایش]

التحلیق الی البیت العتیق (پرواز به سوی بیت عتیق) بر پایه یادداشت‌های سفر، چهل سال پس از سفر حج نگاشته شده است. [۳]

محتوا[ویرایش]

نویسنده افزون بر ارائه گزارشی از زیارت مکه و گزاردن مناسک حج، [۴] زیارت مدینه، [۵] و بیان گوشه‌ای از احوال روحانی خود [۶] به شرح دیدارهایش با چهره‌های مهم فرهنگی برخی کشورها و ثبت رفتار حج‌‌گزاران و زائران کشورهای گوناگون پرداخته است. [۷]

گزارش دیدارها[ویرایش]

تازی در جده و مدینه و مکه، با چهره‌های فرهنگی و مذهبی و علمی مانند شیخ عبدالقدوس انصاری رئیس مجله منهل [۸] ، محمد صفوت رئیس دانشگاه مصر [۹] ، احمد حسن نماینده‌ اندونزیایی‌های مقیم مکه، [۱۰] و محمود حریری از کارمندان وزارت کشور عربستان و عضو هیئت گسترش حرم [۱۱] دیدار کرده است.

موضوع گفت‌وگو در این دیدارها بیشتر رویدادهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشورهای گوناگون و مسائل مربوط به حج بوده است. [۱۲] او در جده به دیدار ولیعهد [۱۳] و امیر فهد وزیر معارف عربستان[۱۴] و در مکه همراه بزرگان دیگر کشورها به دیدار ملک سعود پادشاه عربستان رفته و سخنرانی او را به طور کامل در کتاب خود آورده است. [۱۵]

گزارش از مکه[ویرایش]

تازی در گزارش سفر به مکه، در شرح اعمال و مناسک به یادکرد اعمال بسنده کرده [۱۶] و در میان آن‌ها از رفتار مردم و امکانات رفاهی مانند آمبولانس‌ها و خدمات درمانی و بهداشتی سخن گفته است. [۱۷] آداب و رسم‌های مردم مغرب و دیگر کشورها در سفر حج، از دیگر موضوعات کتاب او است. [۱۸]

مشکل اختلاف ساعت[ویرایش]

اختلاف ساعت و تقویم کشور عربستان با دیگر کشورها در آن هنگام برای تازی گیرا و در همان حال، گیج کننده بوده؛ زیرا ساعت کشور عربستان تابع ساعت جهانی گرینویچ نبوده و به همین سبب، او تاریخ و وقت کشور مغرب را ملاک یادداشت‌های خود قرار داده است. [۱۹]

جایگاه سیاسی[ویرایش]

به دلیل جایگاه سیاسی و موقعیت ویژه هیئت مغربی، تازی در مدینه توانسته است درون روضه پیامبر(ص) را زیارت کند و در آن جا نماز گزارد [۲۰] و در مکه نیز در مراسم شست‌وشوی کعبه شرکت کند. [۲۱] او در مدینه و مکه به عنوان یکی از اعضای این هیئت، به تقسیم هدایا میان خانواده‌هایی که هر سال از پادشاه مغرب صله دریافت می‌کردند، پرداخته است. [۲۲]

کتاب به سال 1422ق. در انتشارات دارالملک عبدالعزیز در ریاض در 144 صفحه وزیری به چاپ رسیده است.


پانویس[ویرایش]

  1. التحلیق الی البیت العتیق، ص125-132
  2. التحلیق الی البیت العتیق، ص9-14
  3. التحلیق الی البیت العتیق، ص11
  4. التحلیق الی البیت العتیق، ص58، 72، 78-89
  5. التحلیق الی البیت العتیق، ص35-49
  6. التحلیق الی البیت العتیق، ص50-51
  7. التحلیق الی البیت العتیق، ص38
  8. التحلیق الی البیت العتیق، ص30
  9. التحلیق الی البیت العتیق، ص45
  10. التحلیق الی البیت العتیق، ص60
  11. التحلیق الی البیت العتیق، ص98
  12. التحلیق الی البیت العتیق، ص31-32
  13. التحلیق الی البیت العتیق، ص28
  14. التحلیق الی البیت العتیق، ص34
  15. التحلیق الی البیت العتیق، ص63-70
  16. التحلیق الی البیت العتیق، ص57-60
  17. التحلیق الی البیت العتیق، ص78-81
  18. التحلیق الی البیت العتیق، ص21، 24
  19. التحلیق الی البیت العتیق، ص28
  20. التحلیق الی البیت العتیق، ص49-51
  21. التحلیق الی البیت العتیق، ص72-74
  22. التحلیق الی البیت العتیق، ص38، 75

منابع[ویرایش]

Links.pngمنبع اصلی مقاله: دانشنامه حج و حرمین شریفین مدخل التحلیق الی البیت العتیق.
  • رحلة ابن‌بطوطه : ابن بطوطه (م. 779ق.) ، به کوشش التازی، الرباط، المملکة المغربیه، 1417ق.