محراب شیخ‌الحرم(اغوات)
 | |
| اطلاعات اوليه | |
|---|---|
| نام‌های دیگر | محراب اغوات، محراب دکه اغوات |
| مکان | مسجدالنبی |
| تاریخ بنا | |
| زمان پایه‌گذاری | سلطان عبدالمجید اول عثمانی |
محراب شیخ‌الحرم(اغوات)، یکی از محراب‌های شش‌گانه مسجدالنبی است و شیخ‌الحرم نماز تراویح را در آنجا اقامه می‌کرد. این محراب در زمان عبدالمجید اول عثمانی(1271ق/1854م) شده‌است.
اغوات، خادمین حرمین شریفین بودند و رییس اغوات، شیخ‌الحرم نامیده می‌شد. محراب اغوات محل اقامه نماز تراویح توسط شیخ‌الحرم بود.
مکان و نام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
اَغوات، آغوات و آغاوات جمع كلمه آغا و اَغا است كه به خادم خواجه حرمين مي‌گفته‌اند.[۱] رواج به كارگيری اغوات در مسجدالنبی به دوران ايوبيان بازمی‌گردد.[۲] در سده يازدهم ق. اغوات برای خادمان خواجه حرم به كار رفت و آغا بر شيخ حرم نبوی اطلاق می‌شد.[۳]
محراب شیخ‌الحرم، پشت جایگاه (دکه) اغوات[۴]، در انتهای جنوبی رواق شرقی، کنار باب النسا قرارداشت.[۵] محراب اغوات در دوره عبدالمجید اول عثمانی ( 1271ق/1854م) احداث شد.[۶]
بنابر گزارش کتاب المسجد النبوی الشریف، این محراب در زمان نگارش کتاب، در محدوده نماز زنان قرار داشت.[۷]
محل نماز تراویح[ویرایش | ویرایش مبدأ]
محراب شیخ‌الحرم در قسمت شمالی دکه اغوات قرار داشت و شیخ‌الحرم نماز تراویح را در این مکان اقامه می‌کرد.[۸] در سال 1313ق/1901م نیز گزارش‌هایی از اقامه نماز تراویح توسط شیخ مسجدالنبی در محراب شیح‌الحرم وجود دارد.[۹]
به نوشته کتاب تاریخ المعالم المدینه، کاربری محراب شیخ‌الحرم تغییر کرد؛ از آنجا که این محراب در بخش بانوان قرار گرفت و به آنان اختصاص یافت، امام منتخب خودشان برای اقامه نماز تراویح در آنجا پیش‌نماز می‌شد. شیخ مسجدالنبی نیز نماز تراویح را در محوطه باز صحن اقامه می‌کرد.[۱۰]
تزییات محراب[ویرایش | ویرایش مبدأ]
در قسمت بالایی محراب، تزئینات گل‌وبوته‌دار برجسته‌ای به چشم می‌خورد که مشابه نقوش سردر «باب‌السلام» و «باب‌الرحمه» است.[۱۱]
جستارهای وابسته[ویرایش | ویرایش مبدأ]
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ آينده (ماهنامه)، س۱۶، ص۳۹۴-۳۹۶
- ↑ موسوعة مرآة الحرمين، ج۳، ص۴۳؛ المسجد النبوي، ص۳۷۷.
- ↑ تحفة المحبين، ص۵۳.
- ↑ عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ
- ↑ المسجد النبوی الشریف، ص 304
- ↑ عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ
- ↑ المسجد النبوی الشریف، ص 304
- ↑ مرآة الحرمین، ص 471
- ↑ مسجد النبوی الشریف، ص 304
- ↑ تاریخ معالم المدینه، ص۹۸.
- ↑ المسجد النبوی الشریف، ص 304
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- تاریخ معالم المدینة المنورة قدیما و حدیثا: احمد یاسین احمد خیاری، ریاض، المملکة العربیة السعودیة. الأمانة العامة للإحتفال بمرور مائة عام علی تأسیس المملکة، ۱۴۱۹ق.
- تحفة المحبين و الاصحاب، عبدالرحمن الانصاری (م,۱۱۹۵ق.)، به كوشش العرويسي، تونس، المكتبة العتيقه
- عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ: ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.
- المسجد النبوی الشریف، فی العصر العثمانی 923-1344ه، محمد هزاع الشهری، قاهره، دارالقاهره، 2003
- ماهنامه آينده، محمود افشار يزدی
- مرآةالحرمین، رفعت ابراهیم پاشا، دارالکتب المصریه، قاهره، 1925م/1344ق
- موسوعة مرآة الحرمين الشريفين، ايوب صبري پاشا (م,۱۲۹۰ق.)، قاهره، دار الآفاق العربيه، ۱۴۲۴ق