میرزای شیرازی

میرزای شیرازی

مشخصات فردی
نام کامل	سیدمحمدحسن حسینی شیرازی
زادروز	۱۲۳۰ق.
زادگاه	ایران، شیراز
محل زندگی	نجف و سامرا
مذهب	شیعه
تاریخ درگذشت	۱۳۱۲ق
آرامگاه	حرم امام علی(ع)
اطلاعات علمی و مذهبی
اساتید	محمدحسن نجفی، شیخ حسن کاشف‌الغطا، شیخ انصاری
محل تحصیل	شیراز، اصفهان، نجف
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
فعالیت مذهبی	تأسیس حوزه علمیه سامراء، کمک به بازسازی حرم مطهر عسکریین

میرزای شیرازی، از مراجع بزرگ شیعه در قرن سیزده و چهارده هجری قمری. از مهمترین موضوعات زندگی وی، هجرت از نجف به سامراء بوده که سبب تحول در این شهر، تأسیس حوزه علمیه سامراء و ایجاد مودت بین شیعیان و اهل‌سنت بوده است. همچنین میرزای شیرازی در زمان حضور در سامراء به مرمت و بازسازی حرم مطهر عسکریین کمک مالی کرده است.

میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ قمری به سفر حج مشرف شد.

معرفی

سیدمحمدحسن حسینی شیرازی، در سال ۱۲۳۰ قمری در شیراز متولد شد. وی پس از تحصیل علوم دینی در حوزه اصفهان، در سال ۱۲۵۹ قمری به نجف اشرف رفت و در درس محمدحسن نجفی (صاحب جواهر) و شیخ حسن کاشف‌الغطا حضور یافت و پس از مدتی مفتخر به کسب اجازه اجتهاد از صاحب جواهر شد و بیشترین بهره را نیز از محضر شیخ انصاری برد.

میرزای شیرازی پس از درگذشت شیخ انصاری در سال ۱۲۸۱ق،به مرجعیت رسید. وی علاوه بر جایگاه والای علمی و مرجعیت علی‌الاطلاق، در اخلاق و سیر و سلوک سرآمد بود. عبدالکریم حائری یزدی،شیخ‌فضل‌الله نوری، میرزامحمدتقی شیرازی، سیدحسن مدرس، از مهمترین شاگردان او به حساب می‌آیند. او در سال ۱۳۱۲ق در سامرا درگذشت و در حرم امام علی(ع) دفن شد.

هجرت به سامرا؛ ایجاد آبادانی و تقریب بین شیعه و سنی

میرزای شیرازی در سال ۱۲۹۱ق از نجف به سامراء هجرت کرد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد و سبب دگرگونی و تحول در این شهر گشت. مهم‌ترین هدف میرزای شیرازی از هجرت به سامرا را تقریب بین شیعیان و اهل‌سنت بیان می‌کنند. زیرا سامرا مرکز اهل‌سنت بود و عشایر اطراف آن از شیعیان بودند و هر از چند گاهی درگیری‌های خونین بین شیعیان و اهل سنت درمی‌گرفت. میرزا معتقد بود با هجرت به سامرا و ایجاد عمران و آبادی در آنجا الفت و محبت بین شیعه و سنی ایجاد، و آتش کینه‌ها را خاموش خواهد کرد؛ ازاین‌روی وقتی به سامرا هجرت کرد در جهت عمران آن شهر تلاش فراوان کرد. او می‌خواست شیعیان به سامرا بیایند و در جوار اهل‌سنت زندگی کنند و از این رهگذر گامی در مسیر وحدت و تقریب برداشته شود.

ساخت مدرسه علمیه و حسینیه، ساخت پل بر شط سامرا، احداث بازاری بزرگ، حمایت از فقیران و محرومان و تقویت حیات اقتصادی افراد کم‌بضاعت از جمله اقدامات دیگر ایشان بود.

تأسیس حوزه سامراء

به دنبال هجرت میرزای شیرازی به سامرا و تشکیل جلسات درس و بحث، حوزه علمیه در شهر سامرا تأسیس شد و در دوره‌ای که میرزا در سامرا بود بسیار رونق داشت و شاگردان فراوانی در آن تربیت یافتند.

کمک به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین

کمک مالی به مرمت و بازسازی آستان مقدس امامین عسکریین(ع) از جمله اقدامات میرزای شیرازی در سامرا بوده است. در دوره وی، حرم و رواق‌ها، آینه‌کاری و سنگ‌های کف صحن شریف، ترمیم شد و ساعت بزرگی بر درِ قبله، نصب گردید. وی همچنین کاروانسراهایی برای زائران در سامرا ساخت. همچنین پس از هجرت میرزای شیرازی به سامرا، در یکی از مسافرت‏‌های میرزا که همراه شاگردانش، پیاده از سامرا به مزار امامزاده سیدمحمد(ع) مشرف گشتند، تعمیراتی انجام دادند و چند حجره به حجرات صحن، افزودند.

سفر حج

میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ قمری در زمان خلافت شریف عبدالله حسنی به حج مشرف شد و در خانه فردی به نام موسی بغدادی سُکنا گزید؛ اما، شریفِ مکه به دیدار میرزا آمد و او را به خانه خود برد.

منابع

این مقاله برگرفته از مقاله «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، در مجله فرهنگ زیارت است.

• «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، خوشنویس، محمدحسین، فرهنگ زیارت، شماره ۵۶، ۱۴۰۲ش.
• دايرةالمعارف تشيع، زير نظر: احمد صدر حاج سيد جوادى، بهاءالدين خرمشاهى و كامران فانى، تهران، نشر شهید سعيد محبى، بی‌تا.
• زیارتگاه‌های عراق (معرفی زیارتگاه‌های مشهور در کشور عراق)، فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی، و احمد خامه‌یار، تهران، سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارات، بی‌تا.
• طبقات اعلام الشیعه و نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، تحقیق عبدالعزیز طباطبایی و محمد طباطبایی، مشهد، دارالمرتضی للنشر، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۴ق.