در حال ویرایش اسرار احرام

{{جعبه اطلاعات اعمال
| عنوان = اسرار احرام
| تصویر = لباس احرام.jpg
| توضیح تصویر = احرام و میقات‌ها
| فیلم = Video ehram1.mp4
| توضیح فیلم = 
| دسته = مناسک حج
| مربوط به آیین = [[عمره]] و [[حج]]
| مکان = [[حرم مکی]]
| زمان = 
| عمل قبلی = 
| عمل بعدی = 
| حکم = برای عمره‌گزار و حج‌گزار واجب است
| کفاره = 
| پیامد فقهی = حرام شدن برخی از اعمال
| ثواب = 
| آداب وابسته = [[غسل]]؛ [[نیت]]؛[[تلبیه]]؛[[لباس احرام|پوشیدن لباس احرام]]؛
| فلسفه و اسرار = 
| منشاء و تاریخچه = 
| مکان‌های وابسته = 
| اشیای وابسته = 
| ذکرهای وابسته = 
| دعاهای وابسته = 
| مفاهیم فقهی وابسته = 
| احکام فقهی وابسته = [[محرمات احرام]]؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام
| صفحه فتواهای مراجع = 
| جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]]
}}'''اَسرار اِحرام''' مجموعه‌ای از معانی، اهداف و نتایج عمل [[احرام]] در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] است. معنای احرام را حرام کردن گناهان بر خود و پرهیز از لذت‌های دنیایی با هدف نزدیکتر شدن به خداوند و خالص شدن فقط برای خود خدا دانسته‌اند. از دیگر اهداف احرام را پاسداشت حریم [[کعبه]] و ایجاد آمادگی، تواضع و امید برای انجام [[مناسک حج|اعمال حج]] شمرده‌اند.

از جمله نتایج احرام می‌توان به پذیرفته شدن در محضر قرب الهی، پرهیز از مشاهده غیر خدا در همه مراحل زندگی و جدا شدن از مادیات اشاره کرد.
== احرام ==
{{اصلی|احرام}}احرام به معنای این است که [[حج‌گزار]] کارهایی که با اعمال [[حج]] و [[عمره|عُمره]] ناسازگار است، بر خود [[حرام]] می‌شمرَد.<ref>معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.</ref> نخستین عمل از اعمال [[عمره]] و [[حج]]، [[احرام]] است. انسان باید در یکی از [[میقات|میقات‌‌ها]]، مانند [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]] و [[جحفه]] [[لباس احرام]] پوشیده، [[نیت احرام|نیت]] کرده و [[تلبیه|لبیک]] بگوید.<ref>تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.</ref> او با این اعمال، [[احرام|مُحرم]] می‌شود.<ref>المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref>

== اسرار احرام ==
در متون روایی و نیز آثار پژوهشگران عرفان حج، معانی و اسرار و رمزهایی برای [[احرام]] ذکر شده است: 

=== دوری از گناه ===
معنای [[احرام]] دوری از همه گناهان است. [[حج‌گزار]] باید هنگام احرام از لذت‌های حرام فاصله بگیرد و حتی از لذت‌های حلال به اندازه ضرورت استفاده کند.<ref>أنوار الحقيقة وأطوار الطريقة وأسرار الشريعة، ص831.</ref> از این رو احرام را بازگشت به پیمانی قدیمی با خدا دانسته‌اند؛ به این معنا که زائر در ادامه زندگی نیز حرمت نگه دارد و گناه نکند.<ref>عرفان اسلامی، ج7، ص112؛ درسنامه اسرار حج، ص79.</ref>

=== فقط برای خدا ===
گفته شده که شخص [[حج‌گزار]] خود را فقط وقف خدا کرده و دستور به احرام تذکر به این نکته است که آدمی فقط برای خداست. انسان [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرِم]] از انجام برخی اعمال حلال نیز [[محرمات احرام|منع شده]]؛ به این معنا که آن اعمال به خودی خود حلال هستند ولی در موقعیت خاصِ احرام، این انسان است که بر آن اعمال و اشیاء حرام شده. این نگاه به احرام اشاره به این دارد که انسان برای خدا خلق شده و اشیاء برای انسان خلق شده‌اند.<ref>اسرار عرفانی عمره، ص64.</ref>

=== تواضع و صبر ===
به نقل از [[امام رضا(ع)]] علت وجوب احرام این است که حجاج قبل از داخل شدن به حرم امن خداوند، برای خشوع و تواضع آماده شده و غرور خود را در برابر عظمت خداوند زمین بگذارند. آن حضرت همچنین علت دیگر وجوب احرام را تقویت صبر در برابر ناملایمات و امید برای رسیدن به ثواب اعمال دانسته‌اند.<ref>علل الشرايع(فارسی)، ج1، ص869؛ گزیده نوش بندگی، ص 78</ref>

=== احترام به کعبه ===
در روایتی از [[امام صادق(ع)]] علت واجب شدن احرام برای ورود به محدوده [[حرم مکی|حرم]]، پاسداشت احترام [[کعبه]] و [[مسجدالحرام]] معرفی شده است.<ref>علل الشرايع(فارسی)، ج2، ص341.</ref>

=== حضور در محضر خدا و مجذوب شدن ===
برخی پژوهشگران نتیجه احرام را حضور در محضر خداوند و راه یافتن به پیشگاه الهی، معرفی کرده<ref>اسرار عرفانی عمره، ص70.</ref> و احرام را کوششی برای شروع راه به سمت خداوند می‌دانند که منجر به پذیرش خداوند و مجذوب شدن حاجی در راه سلوک الی الله می‌شود.<ref>درسنامه اسرار حج، ص83.</ref>

=== جدا شدن از مادیات و سرگرمی دنیا ===

[[امام رضا(ع)]] در روایتی علت محرم شدن را دوری زائر از لهو و مشغول نشدن به امور دنیوی دانسته‌اند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/1405/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D8%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%A9?volumeNumber=12&pageNumber=314&viewType=pdf وسائل الشیعه، ج۱۲، ص 314]</ref> همچنین گفته شده که هنگامی که حاجی احرام می‌بندد. قلب خود را از اندیشه‌های معنوی پر می‌کند و از زندگی دنیایی فاصله می‌گیرد.<ref>عرفانی اسلامی، ج7، ص87.</ref>

=== پرهیز از مشاهده غیر خدا ===
احرام در حج؛ مانند تكبيرةالاحرام در نماز است، همانگونه كه نمازگزار به واسطه‌ى گفتن تكبيرةالاحرام بايد تمام توجّهش به جانب معشوق باشد، و از ابتداى نماز تا انتهاى آن، چيزى و كسى او را مشغول نكند، در احرام هم همین است.<ref>اسرار حج (فارسى)، ص27و28.</ref> چنانچه از [[امام صادق (ع)]] نقل شده است:«مُحرم شو از هر چيزى كه تو را از ياد خدا منع مى‌كند و از بندگى او باز مى‌دارد»<ref>مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )، ص167.</ref>{{یادداشت|أَحْرِمْ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ يَمْنَعُكَ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ يَحْجُبُكَ عَنْ طاعَتِهِ}}

نتیجه احرام آن است که حاجی مشاهده محسوسات و مادیات را بر خود حرام کند و در مرحله بعدی دیدن هرچه غیر خداست را از خود دور کند. در نتیجه انسان حریم دل را در اختیار غیر خدا قرار نمی‌دهد و به دیگران اجازه نمی‌دهد که مانع یاد خدا بشوند.<ref>اسرار عرفانی حج، ص301.</ref> 

== اسرار محرمات احرام ==
{{اصلی|اسرار محرمات احرام}}[[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را تقوا بر‌شمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است.<ref>المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.</ref> برخی گفته‌اند که ترک محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است و به شخص محرم می‌آموزد که چگونه به آثار و نتایج اعمالی که به دیگران آزار می‌رساند پی‌ببرد.<ref>نمادها و رمزواره‌های حج، ص358</ref>

== اسرار لباس احرام ==
{{اصلی|اسرار لباس احرام}}لباس احرام شبيه كفن است و حكمت آن شايد اين باشد كه انسان هنگام محرم شدن، به روز قيامت و جهان آخرت بينديشد و توجّه او به امور دنيوى معطوف نشود و نيز متوجّه اين امر باشد كه در روز رستاخيز با اين شكل و حالت وارد محشر مى‌شود و در پيشگاه خداوند متعال قرار مى‌گيرد <ref>اسلام آيين رستگارى (فارسى)، ص277.</ref>

برخی با اشاره به روایتی از [[امام صادق(ع)]]، رداء (در [[لباس احرام]] مردان) را نماد حیا و و ازار را نماد عجز و ناتوانی در برابر خدا دانسته‌اند.<ref>نمادها و رمزواره‌های حج، ص 349</ref> به هنگام احرام، بايد متوجه مرگ و كفَن و قبر شود كه روزى با اين هيأت، خداى را ملاقات خواهد كرد.<ref>اسرار حج (فارسى)، ص28.</ref>

== آداب ==
{{اصلی|آداب احرام}}بهتر است به هنگام احرام نیت شود که «همه محرمات خدا را  بر خود حرام می‌کنم».<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص167.</ref> کارهای مستحب پیش از احرام عبارت است از: بلند نگه داشتن موی سر<ref>الکافی، ج۴، ص۴۴۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۳۰۱.</ref>، نظافت کردن بدن<ref>المغنی، ج۳، ص۲۲۶؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۲۲؛ المجموع، ج۷، ص۲۲۰.</ref>، [[غسل احرام|غسل]]<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۲۳؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱؛ الفقه الاسلامی، ج۳، ص۲۱۸۸-۲۱۸۹.</ref> و احرام پس از نماز.<ref>مدارک الاحکام، ج۷، ص۲۵۴؛ کشف اللثام، ج۵، ص۲۵۲.</ref> از هنگام احرام تا پایان آن نیز برخی کارها مستحب است از جمله: بر زبان آوردن [[نیت احرام]]<ref>الکافی، ج۴، ص۳۳۲؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۳۲۰.</ref>، دعا کردن<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۲۷؛ منتهی المطلب، ج۲، ص۶۷۴.</ref>، [[صلوات|صلوات بر پیامبر(ص)]].<ref>المغنی، ج۳، ص۲۶۰؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲.</ref>

== مقاله‌های مرتبط ==

* [[احرام]]
* [[اسرار حج]]

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
*'''أنوار الحقيقة وأطوار الطريقة وأسرار الشريعة''': السيد حيدر الآملي (ت قرن 8ق)، تحقیق سيد محسن موسوى تبريزى، قم، نور علی نور، 1382ش.
*'''اسرار حج (فارسی)''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
*'''اسرار عرفانی حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
*'''اسرار عرفانی عمره''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1388ش.
*'''درسنامه اسرار حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1390ش.
*'''اسلام، آيين رستگارى''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
*'''عرفان اسلامی (شرح مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقة المنسوب لامام الصادق ع (فارسی)''' شیخ حسین انصاریان، قم، دارالعرفان، 1386ش.
*''' علل الشرایع''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق بحر العلوم، نجف، المکتبة الحیدریه، ۱۳۸۵ق.
*''' علل الشرایع(فارسی)''': شیخ صدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق محمد جواد تهرانی، تهران، انتشارات مومنین، 1386ش.
*''' عیون اخبار الرضا(ع)''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، بیروت، اعلمی، 1404ق.
* '''گزیده نوش بندگی'''، احمد سعادت فر، تهران، مشعر، 1404ش.
*''' المحاسن''': ابن خالد البرقی (درگذشت ۲۷۴ق)، تحقیق حسینی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1326ش.
*'''مستدرک الوسائل'''، میرزا حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسه آل البیت، 1408ق.
*''' المدونة الکبری''': مالک بن انس (درگذشت ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده.
*''' مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )''': المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( ترجمه : گيلاني )، قم، پیام حق، 1385ش.
*''' المقنعه''': المفید (درگذشت ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
*'''من لا یحضره الفقیه''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق غفاری، قم، نشر اسلامی، ۱۴۰۴ق.
* '''نمادها و رمزواره‌های حج'''، مجتبی شریفی، تهران، رویش نو، ۱۳۸۸ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
[[رده:اسرار حج]]