اسرار احرام
 احرام و میقاتها | |
| دسته | مناسک حج |
|---|---|
| مربوط به آیین | عمره و حج |
| مکان | حرم مکی |
| حکم | برای عمرهگزار و حجگزار واجب است |
| پیامد فقهی | حرام شدن برخی از اعمال |
| آداب وابسته | غسل؛ نیت؛تلبیه؛پوشیدن لباس احرام؛ |
| احکام فقهی وابسته | محرمات احرام؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام |
| جستارهای وابسته | میقات؛محرمات احرام |
اَسرار اِحرام مجموعهای از معانی، اهداف و نتایج عمل احرام در حج و عُمره است. معنای احرام را حرام کردن گناهان بر خود و پرهیز از لذتهای دنیایی با هدف نزدیکتر شدن به خداوند و خالص شدن فقط برای خود خدا دانستهاند. از دیگر اهداف احرام را پاسداشت حریم کعبه و ایجاد آمادگی، تواضع و امید برای انجام اعمال حج شمردهاند.
از جمله نتایج احرام میتوان به پذیرفته شدن در محضر قرب الهی، پرهیز از مشاهده غیر خدا در همه مراحل زندگی و جدا شدن از مادیات اشاره کرد.
احرام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
واژه اِحرام به معنای منعکردن و بازداشتن است.[۱] احرام به معنای این است که حجگزار کارهایی را که پیشتر بر وی حلال بوده، بر خود حرام میشمرَد.[۲] نخستین عمل از اعمال عمره و حج، احرام است. انسان باید در یکی از میقاتها، مانند مسجد شجره و جحفه لباس احرام پوشیده، نیت کرده و لبیک بگوید.[۳] او با این اعمال، مُحرم میشود.[۴]
اسرار احرام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
در روایاتی از اهل بیت(ع) فلسفه احرام، تواضع، احترام به کعبه و دوری زائر از مادیات دانسته شده است:
تواضع و صبر[ویرایش | ویرایش مبدأ]
به نقل از امام رضا(ع) علت وجوب احرام این است که حجاج قبل از داخل شدن به حرم امن خداوند، برای خشوع و تواضع آماده شده و غرور خود را در برابر عظمت خداوند زمین بگذارند. آن حضرت همچنین علت دیگر وجوب احرام را تقویت صبر در برابر ناملایمات و امید برای رسیدن به ثواب اعمال دانستهاند.[۵]
احترام به کعبه[ویرایش | ویرایش مبدأ]
در روایتی از امام صادق(ع) علت واجب شدن احرام، آمادگی برای ورود به محدوده حرم، پاسداشت احترام کعبه و مسجدالحرام معرفی شده است.[۶][۷]
دوری از مادیات[ویرایش | ویرایش مبدأ]
امام رضا(ع) در روایتی علت محرم شدن را دوری زائر از لهو و مشغول نشدن به امور دنیوی دانستهاند.[۸] برخی احرام را به تکبیره الاحرام در نماز تشبیه کرده اند که نشانه آغاز توجه کامل به خداوند[۹] و بی توجهی به غیر خدا است.[۱۰] چنانچه از امام صادق (ع) نقل شده است:«مُحرم شو از هر چيزى كه تو را از ياد خدا منع مىكند و از بندگى او باز مىدارد»[۱۱][یادداشت ۱]
اسرار محرمات احرام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
آیه ۱۹۷ سوره بقره، ترک مُحَرَّمات احرام را نشانه تقوا برشمرده است. برخی معتقدند که ترک برخی محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است و به شخص محرم میآموزد که چگونه به آثار و نتایج اعمالی که به دیگران آزار میرساند پیببرد.[۱۲]
اسرار لباس احرام[ویرایش | ویرایش مبدأ]
لباس احرام شبيه كفن دانسته شده است و حكمت آن شايد اين باشد كه انسان هنگام محرم شدن، به روز قيامت و جهان آخرت بينديشد. [۱۳] [۱۴]برخی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع)، رداء (در لباس احرام مردان) را نماد حیا و و ازار را نماد عجز و ناتوانی در برابر خدا دانستهاند.[۱۵]
آداب و مستحبات[ویرایش | ویرایش مبدأ]
بهتر است به هنگام احرام نیت شود که «همه محرمات خدا را بر خود حرام میکنم».[۱۶] کارهای مستحب پیش از احرام عبارت است از: بلند نگه داشتن موی سر[۱۷]، نظافت کردن بدن[۱۸]، غسل[۱۹] و احرام پس از نماز.[۲۰] از هنگام احرام تا پایان آن نیز برخی کارها مستحب است از جمله: بر زبان آوردن نیت احرام[۲۱]، دعا کردن[۲۲]، صلوات بر پیامبر(ص).[۲۳]
مقالههای مرتبط[ویرایش | ویرایش مبدأ]
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ الصحاح، ج۵، ص۱۸۹۷؛ معجم مقاییس اللغه، ج۲، ص۴۵؛ لسان العرب، ج۱۲، ص۱۲۲، «حرم».
- ↑ تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.
- ↑ تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.
- ↑ المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.
- ↑ علل الشرايع(فارسی)، ج1، ص869؛ گزیده نوش بندگی، ص 78
- ↑ علل الشرايع(فارسی)، ج2، ص341.
- ↑ المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.
- ↑ وسائل الشیعه، ج۱۲، ص 314
- ↑ اسرار حج (فارسى)، ص27و28.
- ↑ اسرار عرفانی حج، ص301.
- ↑ مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )، ص167.
- ↑ نمادها و رمزوارههای حج، ص358
- ↑ اسلام آيين رستگارى (فارسى)، ص277.
- ↑ اسرار حج (فارسى)، ص28.
- ↑ نمادها و رمزوارههای حج، ص 349
- ↑ مستدرک الوسائل، ج10، ص167.
- ↑ الکافی، ج۴، ص۴۴۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۳۰۱.
- ↑ المغنی، ج۳، ص۲۲۶؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۲۲؛ المجموع، ج۷، ص۲۲۰.
- ↑ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۲۳؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱؛ الفقه الاسلامی، ج۳، ص۲۱۸۸-۲۱۸۹.
- ↑ مدارک الاحکام، ج۷، ص۲۵۴؛ کشف اللثام، ج۵، ص۲۵۲.
- ↑ الکافی، ج۴، ص۳۳۲؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۳۲۰.
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۲۷؛ منتهی المطلب، ج۲، ص۶۷۴.
- ↑ المغنی، ج۳، ص۲۶۰؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲.
- ↑ أَحْرِمْ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ يَمْنَعُكَ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ يَحْجُبُكَ عَنْ طاعَتِهِ
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- أنوار الحقيقة وأطوار الطريقة وأسرار الشريعة: السيد حيدر الآملي (ت قرن 8ق)، تحقیق سيد محسن موسوى تبريزى، قم، نور علی نور، 1382ش.
- اسرار حج (فارسی) حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
- اسرار عرفانی حج محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
- اسرار عرفانی عمره محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1388ش.
- تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن): القرطبی (درگذشت ۶۷۱ق)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق.
- درسنامه اسرار حج محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1390ش.
- اسلام، آيين رستگارى حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
- عرفان اسلامی (شرح مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقة المنسوب لامام الصادق ع (فارسی) شیخ حسین انصاریان، قم، دارالعرفان، 1386ش.
- علل الشرایع: الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق بحر العلوم، نجف، المکتبة الحیدریه، ۱۳۸۵ق.
- علل الشرایع(فارسی): شیخ صدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق محمد جواد تهرانی، تهران، انتشارات مومنین، 1386ش.
- عیون اخبار الرضا(ع): الصدوق (ت ۳۸۱ق)، بیروت، اعلمی، 1404ق.
- کشاف القناع: منصور البهوتی (درگذشت ۱۰۵۱ق)، به کوشش محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
- گزیده نوش بندگی، احمد سعادت فر، تهران، مشعر، 1404ش.
- المحاسن: ابن خالد البرقی (درگذشت ۲۷۴ق)، تحقیق حسینی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1326ش.
- مستدرک الوسائل، میرزا حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسه آل البیت، 1408ق.
- المدونة الکبری: مالک بن انس (درگذشت ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده.
- معجم الفاظ الفقه الجعفری: احمد فتحالله، الدمام، ۱۴۱۵ق.
- مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ): المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( ترجمه : گيلاني )، قم، پیام حق، 1385ش.
- المقنعه: المفید (درگذشت ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
- من لا یحضره الفقیه: الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق غفاری، قم، نشر اسلامی، ۱۴۰۴ق.
- نمادها و رمزوارههای حج، مجتبی شریفی، تهران، رویش نو، ۱۳۸۸ش.