| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۲۶: |
خط ۲۶: |
| | صفحه فتواهای مراجع = | | | صفحه فتواهای مراجع = |
| | جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]] | | | جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]] |
| }}'''اسرار مجازات تَرک حج''' علل و فلسفه توصیه به انجام [[حج]] و عدم ترک آن را بیان میکند. مجازات [[ترک حج]] عنوانی است برای بیان حرمت شرعی و اخلاقی ترک فریضهٔ حج توسط شخص [[مستطیع]]. در [[قرآن کریم]]، ترک حج با تعبیر «کفر» نکوهش شده است و در روایات معصومان(ع)، از تارک حج با عناوینی چون «کافر» یاد شده و وعدهٔ عذاب اخروی، محرومیت از شفاعت و حسرت در هنگام مرگ برای او داده شده است. | | }} |
|
| |
|
| افزون بر ابعاد فردی، ترک جمعی حج در روایات زمینهساز سلب مهلت الهی، استحقاق عذاب دنیوی و نشانهٔ افول فرهنگی و دینی جامعه شمرده شده است، بهگونهای که [[حاکم اسلامی]] موظف به واداشتن مردم به انجام حج و در صورت نیاز، تأمین هزینه آن از بیتالمال است. همچنین روایات از ترک [[حج مستحبی]] نیز به سبب ازدستدادن برکات فراوان مادی و معنوی آن نهی کردهاند.
| | == منع از ترک حج == |
| | {{اصلی|ترک حج}}هر شخص [[مستطیع]] که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.<ref>التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.</ref> در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع شدند.<ref>سوره آل عمران ، آیه 97 .</ref><ref>الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.</ref> |
| | |
| | == اسرار منع == |
| | |
| | ==== بزرگ بودن حج نزد خدا ==== |
| | در آیه 97 سوره آل عمران {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ لِلَّهِ عَلیَ النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَیْهِ سَبِیلًا وَ مَن کَفَرَ فَاِنَّ اللهَ غَنیِ عَنِ الْعَالَمِین﴾}} تعبیر (مَن کَفَرَ) برای تارک حج را، نشانگر اهمیت حج و بزرگ بودن گناه ترک حج نزد خداوند دانستهاند.<ref>مرآة العقول، ج7، ص103.</ref> برخی باور دارند به سان مواردی که تارک نماز کافر شمرده شده، برای نکوهش سرسختانه ترک حج، از آن به کفر تعبیر شده است.<ref>جوامع الجامع، ج1، ص192؛ الکشاف، ج1، ص390؛ التحریر و التنویر، ج3، ص169.</ref> |
| | |
| | ==== پرهیز از کفر ==== |
| | شماری از مفسران، مقصود از کفر در در آیه 97 سوره آل عمران را کفر در برابر [[اسلام]] دانسته<ref>المحرر الوجیز، ج1، ص408.</ref> و آن را به باور نداشتن وجوب [[حج]] تفسیر نمودهاند.<ref>؛ الکشاف، ج1، ص391؛ التفسیر الکبیر، ج8، ص165؛ تفسیر قرطبی، ج4، ص153.</ref> پس اگر ترک حج واجب با انکار آن نیز همراه گردد، موجب [[کفر]] شخص به جهت انکار دستور [[ضروری دین]] میگردد.<ref>المواقف، ج3، ص554؛ وسائل الشیعه، ج8، ص18؛ العروة الوثقی، ج4، ص342.</ref> |
| | |
| | در روایات، ترک حج نکوهش و از آن منع شده تا جایی که تارک حج کافر شمرده شده است.<ref>الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.</ref> و چنین فردی یا کسی که آن را به [[تاخیر حج|تاخیر]] اندازد تا حج را از دست دهد، [[اسلام|مسلمان]] از دنیا نخواهد رفت و در روز قیامت [[یهود|یهودی]] یا [[نصرانی]] محشور خواهد شد.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج4، ص368؛ سنن الترمذی، ج2، ص154؛ سنن الدارمی، ج2، ص28-29.</ref> |
| | |
| | ==== کسب مهلت جمعی ==== |
| | از [[امام صادق (ع)]] نقل شده: اگر مردم یک سال حج را ترک کنند به آنان مهلت داده نمی شود.<ref>وسائل الشیعه ، ج 11 ، ص 22 .</ref> از [[امام علی (ع)]] نیز روایت شده است: خدا را خدا را درباره خانه پروردگارتان. خالی نماند تا مادامی که شما در قید حیات هستید؛ چون اگر حج ترك شود مهلت داده نمیشوید.<ref>کافی ، ج 7 ، ص 51 .</ref> |
| | |
| | ==== رفع عذاب الهی از شیعیان ==== |
| | امام صادق (ع) فرمود: «خداوند به واسطه حج گزاران شیعه عذاب و گرفتاریها را از کسانی از شیعه که حج به جا نمی آورند دفع میکند و اگر آنان جملگی ترک حج کنند مهلت داده نمی شوند.<ref>کافی ، ج 2 ، ص 451 .</ref> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ترک حج، نشانه افول و انحطاط جامعه |
|
| |
|
| == منع از ترک حج ==
| |
| {{اصلی|ترک حج}}هر شخص [[مستطیع]] که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.<ref>التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.</ref> در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع شدهاند.<ref>سوره آل عمران ، آیه 97؛ الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.</ref>
| |
|
| |
|
| === منع از ترک حج مستحبی ===
| |
| دستهای از روایات ترک حج مستحبی را نیز تقبیح میکنند چرا که ترک حج موجب محرومیت از مصالح فراوان حج میشود.<ref>سوره حج ، آیه 28 . </ref> این منع به علت ثواب فراوان، بخشش گناهان و دیگر منافع مادی و معنوی حج است که در روایات به آن اشاره شده.<ref>کافی، ج8، ص 612 . </ref>
| |
|
| |
|
| == اسرار منع از ترک حج ==
| |
| اهمیت حج نزد خداوند علت اصلی نهی از ترک آن دانسته شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 .</ref> ترک حج در آیات قرآن کفر دانسته شده است<ref>سوره آل عمران، آیه 97 ؛ مرآة العقول، ج7، ص103.</ref> و دستهای از روایات، آن را نشانه خروج از دین و محرومیت از نعمتهای بهشتی و نابینایی در قیامت دانستهاند.<ref>الحج في الكتاب و السنه صص ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ .</ref> افزون بر آن اگر همه مسلمانان حج را ترک کنند عذاب الهی نازل خواهد شد.<ref>وسائل الشیعه ، ج 11 ، ص 22 .</ref> برخی از پژوهشگران اسرار حج، ترک حج را نشانه انحطاط فرهنگی دانستهاند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 86 .</ref> از این روست که بر اساس فقه اسلامی، حاکم اسلامی میتواند مردم را به حجگزاری [[اجبار به حج|اجبار]] کند.<ref>کافی ، ج 4 ، ص272 ، باب ان من لم یطق الحج ببدنه جهز غیره</ref>
| |
|
| |
|
| == منافع دنیوی حج ==
| |
| افزون بر پاداشهای اخروی حج، روایات بیان میدارند که حجگزاری فقر را میزداید و نیازهای دنیوی را برآورده میسازد<ref>نهج البلاغه، خطبه 110.</ref> و با ترک حج، هیچ خیر دنیوی به دست نمیآید<ref>الکافی، ج4، ص270؛ وسائل الشیعه، ج8، ص15.</ref> بنابر روایاتی از امامان شیعه، حجگزاری عامل رفع گرفتاریها از شیعیان است.<ref>کافی ، ج 2 ، ص 451 .</ref> آثار و برکات حج تا آن اندازه است که ترک آن عوارضی را در پی دارد. چنانچه روایت شده: هر کس که حج را به سبب حاجتی دنیوی ترک کند، هرگاه حاجیان از حج بازگردند، او هنوز به مقصود خود نرسیده است.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص220، 420؛ الدر المنثور، ج1، ص211.</ref>
| |
|
| |
|
| == مقالههای مرتبط == | | == مقالههای مرتبط == |
| خط ۴۷: |
خط ۶۲: |
| * [[اسرار حج]] | | * [[اسرار حج]] |
| * [[آداب حج]] | | * [[آداب حج]] |
| * [[اهداف و آثار حج]]
| |
|
| |
|
| == پانویس == | | == پانویس == |
| خط ۵۴: |
خط ۶۸: |
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| * '''تهذیب الاحکام''': الطوسی (م. 460ق.)، به کوشش موسوی و آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1365ش؛ | | * '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش. |
| *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. | | *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.{{پایان}}{{حج و عمره}} |
| * '''دعائم الاسلام''': النعمان المغربی (م. 363ق.)، به کوشش فیضی، قاهره، دار المعارف، 1383ق؛
| |
| * '''من لا یحضره الفقیه''': شیخ صدوق (م. 381 ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق؛
| |
| * '''الخصال''': الصدوق (م. 381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1416ق؛
| |
| * '''بحار الانوار''': المجلسی (م. 1110ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق؛
| |
| * '''مرآة العقول''': المجلسی (م. 1111ق.)، به کوشش رسولی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1363ش؛
| |
| * '''جوامع الجامع''': الطبرسی (م. 548ق.)، به کوشش گرجی، تهران، 1378ش؛
| |
| * '''الکشاف''': الزمخشری (م. 538ق.)، قم، بلاغت، 1415ق؛
| |
| * '''التحریر و التنویر''': ابن عاشور (م. 1393ق.)، مؤسسة التاریخ؛
| |
| * '''المحرر الوجیز''': ابن عطیة الاندلسی (م. 546ق.)، به کوشش عبدالسلام، لبنان، دار الکتب العلمیه، 1413ق؛
| |
| * '''التفسیر الکبیر''': الفخر الرازی (م. 606ق.)، قم، دفتر تبلیغات، 1413ق؛
| |
| * '''تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن) ''': القرطبی (م. 671ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1405ق؛
| |
| * '''المواقف فی علم الکلام''': عبدالرحمن احمد الایجی (م. 756ق.)، به کوشش عبدالرحمن، بیروت، دار الجیل، 1417ق؛
| |
| * '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (م. 1104ق.)، به کوشش ربانی شیرازی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق.
| |
| * '''العروة الوثقی''': سید محمد کاظم یزدی (م. 1337ق.)، قم، النشر الاسلامی، 1420ق؛
| |
| * '''سنن الترمذی''': الترمذی (م. 279ق.)، به کوشش عبدالوهاب، بیروت، دار الفکر، 1402ق؛
| |
| * '''سنن الدارمی''': الدارمی (م. 255ق.)، احیاء السنة النبویه؛
| |
| * '''الکافی''': الکلینی (م. 329ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1375ش؛
| |
| * '''نهج البلاغه''': صبحی صالح، تهران، دار الاسوه، 1415ق؛
| |
| * '''الدر المنثور''': السیوطی (م. 911ق.)، بیروت، دار المعرفه، 1365ق؛
| |
| {{پایان}}{{حج و عمره}}{{گناهان کبیره}} | |
| [[رده:اسرار حج]] | | [[رده:اسرار حج]] |
| [[رده:حج]] | | [[رده:حج]] |
