در حال ویرایش اسرار نماز طواف

{{جعبه اطلاعات اعمال
| عنوان = اسرار نماز طواف
| تصویر = پشت مقام ابراهیم.jpg
| توضیح تصویر = 
| فیلم = قسمت ششم- اعمال حج تمتع (بخش سوم- اعمال مکه).mp4
| توضیح فیلم = طواف و نماز
| دسته = اعمال [[عمره]] و [[حج]]
| مربوط به آیین = 
| مکان = [[مسجد‌الحرام]] پشت [[مقام ابراهیم]]
| زمان = 
| عمل قبلی = [[طواف]]
| عمل بعدی = [[سعی]]
| حکم = 
| کفاره = 
| پیامد فقهی = 
| ثواب = 
| آداب وابسته = 
| فلسفه و اسرار = 
| منشاء و تاریخچه = 
| مکان‌های وابسته = [[مطاف]]
| اشیای وابسته = 
| ذکرهای وابسته = 
| دعاهای وابسته = 
| مفاهیم فقهی وابسته = 
| احکام فقهی وابسته = 
| صفحه فتواهای مراجع = [[نماز طواف (فتاوای مراجع)]]
| جستارهای وابسته = [[اعمال عمره تمتع]]؛ [[اعمال حج تمتع]]
}}'''اَسرار نماز طَواف''' مجموعه‌ای از معانی، اهداف و نتایج باطنی عمل [[نماز طواف]] در پشت [[مقام ابراهیم(ع)]] است. نماز طواف را وسیله [[معراج]] [[حج‌گزار]] تا عرش الهی دانسته‌اند. در احادیث به ثواب و فضیلت نماز طواف اشاره شده. معنای نماز طواف قرار گرفتن در جایگاه بندگی و نیازمندی به خداست. هدف نماز طواف در راستای ارتباط نمازگزار با خدا و ولایت دانسته شده و از جمله نتایج آن، کسب آرامش برای حج‌گزار است.

== اهمیت نماز طواف ==
{{اصلی|نماز طواف}}نماز طواف دو رکعت نماز است که باید پس از هر بار [[طواف کعبه]] (چه طواف [[عمره تمتع]] و چه [[عمره مفرده]] و چه [[حج تمتع]] و چه [[طواف نساء]]) به نیّت نماز طواف در پشت [[مقام ابراهیم|مقام ابراهیم(ع)]] خوانده شود.<ref>مناسک حج، مسئله۲/۸۰۰.</ref>

نماز در بین عبادات از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. [[نویسندگان اسرار حج]]، نماز طواف را وسیله [[معراج]] [[زائر|حج‌گزار]] تا عرش الهی دانسته‌اند.<ref>اسرار حج (فارسى مظاهری)، ص31؛ اسلام، آيين رستگارى، ص271.</ref> 

برخی پژوهشگران اهمیت [[نماز طواف]] را در این دانسته اند که تا زمان [[طواف]] در نزدیک [[کعبه|خانه خدا]]، اتصال حج‌گزار با صاحب خانه در محکم‌ترین حالت قرار دارد. ولی زمانی که از خانه دور شد، باید به نماز بایستد. پس از اتمام طواف با فاصله گرفتن از کعبه، نماز است که می‌تواند ارتباط با خدا را برپا نگه دارد<ref>فرهنگ‌نامه اسرار و معارف حج، ص183.</ref> چنانکه خداوند کعبه را موجب پابرجایی مردم و دین قرار داده است.<ref>مائده، 95 ؛ کافی، ج4، ص271.</ref>

== روایات و فضائل ==
از [[امام صادق(ع)]] روایت شده که حج‌گزار خانه خدا وقتی در نماز طواف است، «فرشته‌اى در سمت چپ او مى‌ايستد و چون از نماز طواف فارغ شود، دستى بر پشت او مى‌نوازد و مى‌گويد: گناهان گذشته‌ات پاك شد، اما تا مى‌توانى براى آينده‌ات بكوش، باشد كه رستگار بمانى.<ref>الكافي، ج3، ص270.</ref>

پيامبر خدا (ص) فرمود: «... هر كس گرد اين خانه هفت بار بگردد و دو ركعت [[نماز طواف]] را نيكو بجا آورد، آمرزيده است.<ref>بحار الأنوار، ج65، ص452 ؛ تحفة الأولياء، ج3، ص55.</ref>

== اسرار نماز طواف ==

=== ابراز نیازمندی و بندگی ===
نماز انسان را در مقام بندگی و نیازمندی به خدا قرار می‌دهد<ref>اسرار عرفانی عمره، ص151.</ref> چنانکه خداوند خود را بی‌نیاز معرفی کرده و انسان را محتاج به خدا.<ref>فاطر، 15.</ref> [[حج‌گزار]] در [[نماز طواف]] دست از دنیا و آنچه دنیوی است می‌شوید و در مرحله بعد اسم و رسمی برای خود نمی‌بیند و تمام امور را در اراده خداوند می‌داند.<ref>اسرار عرفانی عمره، ص151 ؛ شرح منازل السائرین، ص129. </ref> [[امام سجاد(ع)|امام زین العابدین(ع)]] در [[حدیث شبلی]]، نماز در [[مقام ابراهیم(ع)]] را به معنای بندگی، طاعت و مبارزه با شیطان دانسته است.<ref>حج و عمره در قرآن و حدیث، ص285. حدیث شبلی در اسرار حج روایت شیعیان یا حکایت صوفیان، ص1و9</ref> باطن نماز طواف این است که نمازی چون نماز ابراهیم خوانده شود.<ref>اسرار و معارف حج(جوادی آملی)، ص7.</ref>

=== اتصال با ولایت ===
نماز طواف، نماز در جایگاه ولایت<ref name=":1">اسرار عرفانی حج، ص413.</ref> و نماز پشت سر [[حضرت ابراهیم(ع)]] دانسته شده<ref>ره توشه حج، ج2، ص194.</ref> که اشاره به جایگاه رفیع نبوت و امامت در هدایت انسان دارد.<ref>فرهنگ‌نامه اسرار و معارف حج، ص184.</ref> این نماز در [[مطاف|مکانی]] خوانده می‌شود که حضرت ابراهیم ماموریت یافت تا آن را برای حج‌گزاران و طواف کنندگان پاک و پاکیزه کند.<ref>بقره، 125.</ref> و برخی تشهّد و سلام‌هاى نماز طواف را به منزله مكالمه بين انسان و [[اهل بيت(ع)|اهل بيت (ع)]] دانسته‌اند.<ref>اسرار حج (فارسى مظاهری)، ص32.</ref> 

=== آرامش و یاد خدا ===
[[نماز طواف]]، وسیله یاد خدا و آرامش دهنده به انسان است. برخی پژوهشگران تحقق واقعی «یاد خدا» را متوقف حضور قلب و توجه به خدا در نماز دانسته‌اند. از فواید حضور قلب در [[نماز]]، دستیابی به مراحل بالای توجه به خدا و ایجاد خشوع{{یادداشت|حالتی از تواضع در برابر عظمت خداوند که در آن غرور و تکبر کنار گداشته می‌شود.}} در نماز است.<ref>اسرار عرفانی عمره، ص158و159.</ref>

=== دیدار با خدا ===
نماز طواف در مراحل بالایی از کیفیت معنوی، می‌تواند احساسی در حج‌گزار ایجاد کند که انگار خداوند را در مقابل خود می‌بیند و طعم حضور او را می‌چشد. در چنین حالتی حج‌گزار، غرق در اتصال با خدا است.<ref>اسرار عرفانی حج، ص412.</ref>

== آداب ==

وضو داشتن هنگام نماز طواف واجب است.<ref>تحریر الوسیله، ج1، ص117.</ref> هر مقدار که نماز طواف به مقام ابراهیم (ع) نزدیک‌تر باشد بهتر است. البته به شکلی که برای مردم مزاحمت نداشته باشد.<ref name=":0">تحریر الوسیله، ج2، ص237.</ref> نماز طواف باید پس از [[طواف]] و پیش از [[سعی]] خوانده شود و با طواف نباید زیاد فاصله داشته باشد.<ref name=":0" /> مستحب است در رکعت اول بعد از حمد، سوره اخلاص و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون خوانده شود.<ref>الخصال، ج2، ص15.</ref>

شکر خداوند و ذکر صلوات، طلب قبولی اعمال، سجده های طولانی و گریستن و خواندن دعاهای مختلف از مستحبات نماز طواف است.<ref>اسرار عرفانی حج، ص403.</ref> وقت نماز طواف طبق سنت [[امام حسن مجتبی(ع)|امام حسن]] و [[امام حسین (ع)]] بعد از نماز صبح و نماز عصر بوده است.<ref>الكافي، ج4، ص50.</ref> براساس [[حدیث شبلی]]، بهتر است [[زائر|حج‌گزار]] به هنگام نماز، توجه کند که ابراهیم گونه نماز بگزارد و با نمازش بینی شیطان را به خاک بمالد.<ref>اسرار عرفانی عمره، ص156.</ref> بهتر است انسان توجه داشته باشد که این مکان، محل نماز انبیا و اولیای خداست.<ref name=":1" /> 

شايسته است كه حج‌گزار بعد از طواف و نماز طواف مُشرِف بر زمزم شود و مقدارى از آب آن را بنوشد<ref>عرفان حج، ص68.</ref> چرا که [[پیامبر(ص)]] نیز اینگونه عمل کرده است.<ref>علل الشرايع، شیخ صدوق، ج2، ص331.</ref>

[[پرونده:آموزش_طواف۲.png|جایگزین=|وسط|بی‌قاب|593x593پیکسل]]
== مقاله‌های مرتبط ==

* [[نماز طواف]]
* [[طواف (فتاوای مراجع)]]

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
*'''اسرار عرفانی حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
*'''اسرار حج (فارسی)''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
*'''اسرار عرفانی عمره''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1388ش
*'''اسلام، آيين رستگارى''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
*'''اسرار و معارف حج''' عبدالله جوادی آملی، قم، تبیان، 1387ش.
*'''بحار الأنوار'''، العلامة المجلسی، تهران، ولی عصر، 1397ق.
*'''برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات'''، حسینی، داوود، تهران-ایران، مشعر، 1400.
*'''تحفة الأولياء'''، شیخ کلینی، ترجمه اردکانی، قم، دارالحدیث، 1388ش.
*'''خصال'''، شیخ صدوق، بی‌جا، نسیم کوثر، 1382ش.
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
*'''ره توشه حج'''، جمعی از نویسندگان، تهران، معاونت آموزش و تحقیقات بعثه مقام معظم رهبری، بی‌تا.
*'''عرفان حج'''، جوادی آملی، تهران، مشعر، 1383ش.
*'''علل الشرايع'''، شیخ صدوق، بی‌جا، مؤمنين، 1386ش.
*'''الكافی(گزيده فارسى)'''، شیخ کلینی، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، 1363ش.
*'''مناسک حج با حواشی مراجع'''، سید روح‌الله خمینی، تهران، نشر مشعر، 1385ش.{{پایان}}