در حال ویرایش امام سجاد(ع)

|تصویر            = قبور_ائمه_بقیع_قبل_از_تخریب.png

|توضیح تصویر      = آرامگاه امام سجاد(ع) در کنار دیگر [[ائمه بقیع]]، پیش از تخریب در [[قبرستان بقیع]]

|نسب              = [[بنی‌هاشم]]

|نام همسر          = ام عبدالله (دختر [[امام حسن(ع)]])

|خویشاوندان سرشناس = [[امام حسین(ع)]] (پدر) [[شهربانو]] (مادر)

'''امام سجاد(ع)''' (۳۸ - ۹۵ق) معروف به زین‌العابدین، چهارمین امام شیعیان و فرزند [[امام حسین(ع)]] و پدر [[امام باقر(ع)]] است. وی به عبادت زیاد، زهد، انفاق‌کردن و صدقه‌دادن مشهور است. محل دفن امام سجاد(ع) در [[بقیع|قبرستان بقیع]] است. بنابر بر قولی وی به دست  [[ولید بن عبدالملک|وَلید بن عبدالمَلِک]]، ششمین حاکم اموی، مسموم شد و به شهادت رسید. فضیلت زیارت امام سجاد(ع) در ضمن زیارات [[ائمه بقیع]] ذکر شده است.  

امام سجاد(ع) بارها به [[حج|سفر حج]] رفته و برخی تعداد آن را تا بیست سفر نوشته‌اند. بر اساس روایتی از امام سجاد(ع) کسی که اعمال حج را به جا آورد، بهشت بر او واجب می‌‏گردد و گناهانش بخشیده می‌‏شود. امام در روایتی، مشهور به [[حدیث شبلی]]، به [[اسرار حج]] و معانی باطنی اعمال حج پرداخته است.  

علی بن حسین(ع) مشهور به سجاد و زین‌العابدین؛ چهارمین امام شیعیان است که بر اساس قول مشهور در سال 38 هجری در [[مدینه]] متولد شد.<ref>الکافی، ج۱، ص۴۶۶؛ الارشاد، ج۲، ص۱۳۷.  </ref> او سال‌های آخر خلافت جدش [[امام علی(ع)]] را درک کرد، 13 سال با عمویش [[امام حسن(ع)]] و 23 سال در کنار پدرش [[امام حسین(ع)]] بود.  

امام سجاد در واقعه عاشورای سال 61 هجری در جریان قیام امام حسین(ع) در [[کربلا]] حضور داشت؛ اما به دلیل بیماری در جنگ شرکت نکرد و پس از این واقعه 33 یا 34 سال زندگی کرد.<ref>تاريخ ‏طبری، ج‏۱۱، ص۶۳۰.  </ref> گفته شده علی بن حسین(ع) در سال ۹۴<ref>تاریخ طبری، ‏ج۱۱، ص۶۳۱؛ انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۳۷.</ref> یا ۹۵ قمری<ref>تاريخ مدینه دمشق، ج۴۱، ص۴۱۶.</ref> به دستور [[ولید بن عبدالملک|وَلید بن عبدالمَلِک]](حک: 86-96) مسموم شد و به شهادت رسید<ref>الإتحاف بحب الأشراف، ص۲۷۷.</ref> و در [[قبرستان بقیع]]، کنار قبر امام حسن(ع)، [[امام محمد باقر(ع)|امام باقر(ع)]] و [[امام صادق(ع)]] مدفون شد.<ref> تاريخ‏ طبری، ج‏۱۱، ص۶۳۱.</ref>

 

 

 

دوران امامت امام سجاد(ع) معاصر با چند تن از [[بنی‌امیه|خلفای اموی]](حک:41-132) و زبیریان(حک:64-73) شامل [[یزید بن معاویه]](64-61)، [[عبدالله بن زبیر|عَبدالله بن زُبَیر]](73-64)، [[معاویه بن یزید]](64)، [[مروان بن حکم]](65)، [[عبدالملک مروان]](65-86) و [[ولید بن عبدالملک]](96-86) بود. حاکمیت جریان اموی و تسلط چند ساله زبیریان بر [[مکه]] و [[مدینه]] به عنوان مخالفان شیعه و [[اهل‌بیت(ع)]] یکی از بحرانی‌ترین و دشوارترین ادوار امامت را برای امام سجاد(ع) پدید آورده بود.<ref>اثبات الوصیه، ص۱۶۷ و ص۱۶۸؛ صحیفه سجادیه، دعای ۴۹، ص۲۴۴.</ref>

سیره عملی امام سجاد(ع) نشان‌دهنده توجه و اهمیت حج نزد وی است. حکایاتی وجود دارد که نشان می‌دهد امام سجاد(ع) در موارد متعددی<ref> المحاسن، ج۲، ص۳۶۱؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۳ و ص۲۹۴؛ الدرالنظيم، ص۵۹۱.    </ref> سواره<ref> مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۲۹۴.</ref> یا پیاده به حج ‌رفته‌اند.<ref> الإرشاد، ج۲، ص۱۴۴؛ المنتظم، ج۵، ص۳۴۹.</ref> برخی شمار حج‌های امام سجاد را 20 مورد دانسته‌اند.<ref>المحاسن، ج۲، ص۶۳۵؛ الخصال، ص۵۱۷ و ص۵۱۸.</ref> امام سجاد(ع) در روایتی درباره نسبت خود و [[اهل‌بیت(ع)]] با حج می‌فرماید: «من فرزند مکه و منا، صفا و زمزم هستم.»<ref>الکافی، ج۱، ص۴۷۳.</ref>

در منابع متقدم حکایات متعددی از سفرهای امام سجاد(ع) به مکه نقل شده است. گفته شده در یک مورد امام به منظور متقاعد ساختن عموی خویش [[محمد بن حنفیه]] که مدعی امامت بود، از وی خواست که به [[مکه]] و نزد [[حجر الاسود|حجرالاسود]] بروند و حجرالاسود امامت هر کس را تایید کند، وی امام است. به اذن الهی حجرالاسود به سخن درآمد و امامت امام سجاد(ع) را تایید کرد.<ref>الکافی، ج۱، ص۳۴۸؛ الإحتجاج، ج۲، ص۴۶.</ref>   

از منظر امام سجاد(ع) انجام حج و زیارت خانه خدا از ثواب و اجر بسیار فراوانی برخوردار است.<ref>الكافى، ج۴، ص۴۱۱.  </ref> بر اساس روایتی از امام سجاد(ع) کسی که اعمال حج را به جا آورد، آمرزیده است و بهشت بر او واجب می‌‏گردد و گناهانش بخشیده می‌‏شود.<ref>من لا یحضره الفقیه، ص۱۵۶.</ref> در روایت دیگری ایشان به شفاعت فرشتگان الهی از کسی که بین [[صفا و مروه]] سعی کند، اشاره دارد.<ref>من لا يحضره الفقيه، ج۲، ص۲۰۹.  </ref>

حدیث شبلی روایتی است منسوب به امام زین‌العابدین(ع) که در آن امام در گفت‌وگوی با شبلی، [[اسرار حج|اسرار]] و معانی باطنی اعمال حج را بیان می‌کند.<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص۱۲ و ص۱۵.</ref> اسرار میقات، اسرار ورود به حرم، [[اسرار وقوف در مشعر|اسرار وقوف در مشاعر]] از جمله موضوعات مطرح شده در این حدیث است.<ref>برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات، ص۴۴ تا ص۱۷۷.</ref>

دعای چهل و هفتم از [[صحیفه سجادیه]] دعایی است که امام سجاد(ع) در [[روز عرفه]] خوانده است.<ref>صحیفه کامله سجادیه، ص۲۱۰.</ref> این دعا طولانی‌ترین دعای صحیفه است و در آن به موضوعاتی همچون بیان اسما و صفات خدا، دعا و صلوات در حق پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) و شیعیان و بیان برخی مکارم اخلاق پرداخته شده است.<ref>دیار عاشقان، ج۷، ص۵۳۹–۵۴۰.</ref>

زیارت امام سجاد زیارت‌نامه‌ای مخصوص دارد که زائر به هنگام حضور بر قبر وی در [[بقیع|قبرستان بقیع]] می‌خواند.<ref>قلائد الدرر فی مناسک من حج و اعتمر، ج۱، ص۱۱۲.</ref> به باور عالمان شیعه بهترین زیارت برای [[زیارت]] امامان شیعه، زیارت جامعه کبیره و [[زیارت امین الله]] است.