در حال ویرایش بابهای مسجدالنبی
ظاهر
این ویرایش را میتوان خنثی کرد. لطفاً تفاوت زیر را بررسی کنید تا تأیید کنید که این چیزی است که میخواهید انجام دهید، سپس تغییرات زیر را ذخیره کنید تا خنثیسازی ویرایش را به پایان ببرید.
| نسخهٔ فعلی | متن شما | ||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''بابهای مسجدالنبی'''، (درهای مسجدالنبی) شامل چهار در اصلی با نامهای [[باب الرحمه (ابهامزدایی)|باب الرحمه]]، [[باب السلام (ابهامزدایی)|باب السلام]]، [[باب جبرئیل]]، [[باب النساء]] و چندین در فرعی میباشد. [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] از زمان [[پیامبر(ص)]] تا [[دوره سعودی]] تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشت. در دوره پیامبر، مسجد سه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان [[عمر بن خطاب]] و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام). | '''بابهای مسجدالنبی'''، (درهای مسجدالنبی) شامل چهار در اصلی با نامهای [[باب الرحمه (ابهامزدایی)|باب الرحمه]]، [[باب السلام (ابهامزدایی)|باب السلام]]، [[باب جبرئیل]]، [[باب النساء]] و چندین در فرعی میباشد. [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] از زمان [[پیامبر(ص)]] تا [[دوره سعودی]] تحولات زیادی در تعداد و مکان درهای خود داشت. در دوره پیامبر، مسجد سه در داشت: دری در انتهای مسجد، باب الرحمه (باب عاتکه) در دیوار غربی و باب عثمان (باب جبرئیل) در دیوار شرقی. در زمان [[عمر بن خطاب]] و با گسترش مسجد، تعداد درها به شش رسید: دو در در دیوار شمالی، دو در در دیوار شرقی (باب جبرئیل و باب النساء) و دو در در دیوار غربی (باب الرحمه و باب السلام). | ||
در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (158-169ق) گزارشهایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، بهطوریکه [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر میدهد. | در دوره [[ولید بن عبدالملک]] (86-96ق) و [[مهدی عباسی]] (158-169ق) گزارشهایی از افزایش درها وجود دارد. در دوره مهدی عباسی، مسجد 24 در داشت. اما این درها به مرور بسته شد، بهطوریکه [[ابن جبیر]] در گزارش خود از 19 در بسته و باز بودن 4 در اصلی خبر میدهد. | ||
در دوره [[ممالیک|مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]] (842-857ق) بابی در سمت شمالی باز شد | در دوره [[ممالیک|مملوکی]]، در زمان [[سلطان چقمق]] (842-857ق) بابی در سمت شمالی باز شد و پس از [[آتش سوزی در مسجدالنبی|آتشسوزی]] در دوره [[قایتبای]]( 820-901ق)، درهای اصلی بازسازی شدند. در [[دوره عثمانی]]، [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق) ترمیماتی در باب السلام انجام داد و [[سلطان سلیم سوم]] (1203-1222ق) باب جبرئیل را تجدید بنا کرد. [[سلطان عبدالمجید اول]] (1255-1277ق) نیز [[باب التوسل|باب مجیدی]] ([[باب التوسل]]) را در ناحیه شمالی ساخت. | ||
در دوره سعودی، درهای متعددی ساخته یا بازسازی شدند، از جمله [[باب الصدیق]]، [[باب عبدالعزیز]]، [[باب عثمان بن عفان]]، [[باب المجیدی]]، [[باب عمر بن خطاب]]، [[باب سعودی]]، [[باب البقیع|باب بقیع]] و [[باب ملک فهد]]. | در دوره سعودی، درهای متعددی ساخته یا بازسازی شدند، از جمله [[باب الصدیق]]، [[باب عبدالعزیز]]، [[باب عثمان بن عفان]]، [[باب المجیدی]]، [[باب عمر بن خطاب]]، [[باب سعودی]]، [[باب البقیع|باب بقیع]] و [[باب ملک فهد]]. | ||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
[[مسجدالنبی]] در زمان [[پیامبر اسلام|پیامبر]]، سه در داشت؛ دری در انتهای مسجد که در سمت قبله امروزی قرار داشت<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=45 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۴۵]</ref>، دری در دیوار غربی به نام باب عاتکه که بعدها [[باب الرحمه]] نام گرفت<ref>التعریف، ص 103</ref>، دری نیز در دیوار شرقی<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 مدینه منوره، ص 57]</ref> بود با نام [[باب عثمان]] که بعدها باب جبرئیل شهرت یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=45 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۴۵]</ref> | [[مسجدالنبی]] در زمان [[پیامبر اسلام|پیامبر]]، سه در داشت؛ دری در انتهای مسجد که در سمت قبله امروزی قرار داشت<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=45 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۴۵]</ref>، دری در دیوار غربی به نام باب عاتکه که بعدها [[باب الرحمه]] نام گرفت<ref>التعریف، ص 103</ref>، دری نیز در دیوار شرقی<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=57 مدینه منوره، ص 57]</ref> بود با نام [[باب عثمان]] که بعدها باب جبرئیل شهرت یافت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=45 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۴۵]</ref> | ||
در زمان [[عمر بن خطاب|عمر]]، مسجد دارای 6 در شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=240 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۲۴۰]</ref> | در زمان [[عمر بن خطاب|عمر]]، مسجد دارای 6 در شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=240 وفاء الوفاء، ج۲، ص ۲۴۰]</ref>، در دیوار شمالی دو در (یک در جدید)، دو در در دیوار شرقی، [[باب جبرئیل]] و [[باب النساء]] تازه ساخته شده بود، دو در در دیوار غربی، شامل باب الرحمه و یک در جدید با نام [[باب السلام]].<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=64 المدینه المنوره، ص 64]</ref> | ||
برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق) خبر دادهاند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] میدانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=109 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 109]</ref>در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی|محراب]] خبر دادهاند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref> | برخی منابع گزارشی از ساخته شدن 20 باب، در دوره [[ولیدبن عبدالملک]] (86-96ق) خبر دادهاند.<ref>التعریف، ص 38</ref> اما برخی دیگر ساخته شدن این درها را مربوط به دوره [[مهدی عباسی]] میدانند.<ref>وفاءالوفا،ج2، ص 706 و 686</ref> <ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=109 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 109]</ref>در این میان برخی از منابع نیز از احتمال ساخته شدن دو در دیوار شمالی، بر راست و چپ [[محراب عثمانی|محراب]] خبر دادهاند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=71 المدینه المنوره، ص 71]</ref> | ||
=== عباسیان === | === عباسیان === | ||
در دوره [[مهدی عباسی]](158-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] میرفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در | در دوره [[مهدی عباسی]](158-169ق)، مسجد 24 در داشت؛ 8 در بر دیوار شرقی، 8 در بر دیوار غربی، 4 در بر دیوار شمالی، 4 در بر دیوار جنوبی(قبله). درهای دیوار جنوبی مخصوص دخول و خروج بود؛ از آن جمله دری در ناحیه خانه [[مروان بن حکم|مروان]] بود که امرا از آن داخل می شدند. دری نیز در سمت قبله بود که از آن به [[مقصوره]] میرفتند و دری در طرف راست قبله(در بیت القنادیل)<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=114 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص114]</ref> بود و دری در قبله ی مسجد که سلطان از آن به مقصوره می رفت. درهایی که مهدی ساخته بود به مرور بسته شد، به طوری که ابن جبیر در زیارت مدینه در سال(580ه./1184م) میگوید: در مسجد نوزده در بود، از آن جمله 4 در بسته در دیوار شمالی و پنج در بسته در دیوارهای شرقی و غربی و در دیوار قبلهای هم یک در بسته بود. درهای باز عبارت بودند از دو درِ باز در دیوار شرقی؛ یعنی باب جبرئیل و باب النسا و دو در در دیوار غربی؛ یعنی باب الرحمه و باب السلام.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=115 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص115]</ref> علاوه بر این درها، دَرِ کوچکی [[خوخه عمر|(خوخه) منسوب به آل عمر]] در دیوار جنوبی سمت چپ [[محراب عثمانی|محراب]] قرار داشت که در این دوره بسته شد و پس از ساخته شدن مقصوره جدید به شکل پنجره درآمد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aوفاء_الوفاء_سمهودی_ج۲.pdf&page=295 وفاءالوفا، ج2، ص 295]</ref> برخی منابع از ساخت [[باب علی (مسجدالنبی)|باب علی]] در ضلع شرقی در این دوره خبر دادهاند.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج4، ص464.</ref> این در روبروی خانه حضرت علی قرار داشت.<ref>اخبار المدینه، ص105.</ref> | ||
=== مملوکیان === | === مملوکیان === | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
=== عثمانی === | === عثمانی === | ||
در دوره عثمانی، در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق)، ترمیمات و اصلاحاتی در باب السلام انجام شد و روی باب الرحمه و باب | در دوره عثمانی، در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](926-974ق)، ترمیمات و اصلاحاتی در باب السلام انجام شد و روی باب الرحمه و باب النسا نیز تاریخ بنا و نام سلطان نوشته شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=133 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 133]</ref> در دوره [[سلطان سلیم سوم]](1203-1222ق) نیز باب جبرئیل تجدید بنا شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=140 عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 140]</ref> در دوره [[سلطان عبدالمجید|سلطان عبدالمجید اول]](1255-1277ق)، علاوه بر 4 در اصلی، دری جدید در ناحیه شمالی، با نام [[باب التوسل|باب مجیدی]]([[باب التوسل]]) ساخته شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A.pdf&page=95 المدینه المنوره، ص 95]</ref> | ||
==درهای اصلی== | ==درهای اصلی== | ||
===باب الرحمه=== | ===باب الرحمه=== | ||
{{اصلی|باب الرحمه}} | {{اصلی|باب الرحمه}} | ||
باب الرحمه در دیوار غربی از ورودیهای سهگانهای است که در دوران [[پیامبر(ص)]] برای مسجد در نظر گرفته شد.<ref>التعریف، ص103؛ تاریخ المدینه، ص122.</ref>با وجود شهرت این نام، وجه این نامگذاری مشخص نشده است. [[سمهودی]] (844-911ق) با عنایت به روایتی از [[بخاری]] درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیهنشین<ref>صحیح البخاری، ج2، ص16؛ سنن النسائی، ج3، ص160.</ref>نتیجه میگیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است.<ref> | باب الرحمه در دیوار غربی از ورودیهای سهگانهای است که در دوران [[پیامبر(ص)]] برای مسجد در نظر گرفته شد.<ref>التعریف، ص103؛ تاریخ المدینه، ص122.</ref>با وجود شهرت این نام، وجه این نامگذاری مشخص نشده است. [[سمهودی]] (844-911ق) با عنایت به روایتی از [[بخاری]] درباره نزول باران رحمت به دعای پیامبر در پاسخ به تقاضای یک بادیهنشین<ref>صحیح البخاری، ج2، ص16؛ سنن النسائی، ج3، ص160.</ref>نتیجه میگیرد که ورود وی از این در انجام گرفته و این در به همین دلیل به باب الرحمه مشهور گشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج2، ص221.</ref> | ||
از دیگر نامهای آن، باب عاتکه بوده؛ زیرا روبهروی خانه عاتکه، دختر [[عبدالله بن یزید|عبدالله]] بن [[یزید بن معاویه]]<ref>اخبار المدینه، ص108.</ref>یا خانه [[عاتکه بنت عبدالمطلب]]، عمه رسول خدا(ص) <ref> | از دیگر نامهای آن، باب عاتکه بوده؛ زیرا روبهروی خانه عاتکه، دختر [[عبدالله بن یزید|عبدالله]] بن [[یزید بن معاویه]]<ref>اخبار المدینه، ص108.</ref>یا خانه [[عاتکه بنت عبدالمطلب]]، عمه رسول خدا(ص) <ref>الدرة الثمینه، ص56؛ معجم معالم الحجاز، ج1، ص170.</ref>قرار داشته است. | ||
===باب السلام=== | ===باب السلام=== | ||
{{اصلی|باب السلام}} | {{اصلی|باب السلام}} | ||
باب السلام<ref>التعریف، | باب السلام<ref>التعریف، ص108؛ وفاء الوفاء، ج2، ص85.</ref> یکی از درهایی بود که به سال 17ق. در گسترش دوران [[عمر بن خطاب]] (حک: 13-23ق.) در انتهای دیوار غربی [[مسجدالنبی]] ساخته شد.<ref>معجم البلدان، ج5، ص87؛ وفاء الوفاء، ج2، ص85؛ مرآة الحرمین، ج1، ص462؛ عمارة المسجد النبوی، ص87.</ref> این باب کنار [[باب الرحمه]] قرار گرفت و از آنجا که بعدها خانه [[مروان بن حکم]] (حک: 64-65ق.) نزدیک آن بنا گشت، مدتها با نام باب مروان شناخته میشد.<ref>اخبار المدینه، ص110؛ الدرة الثمینه، ص108؛ وفاء الوفاء، ج2، ص225، 227.</ref> | ||
===باب جبرئیل=== | ===باب جبرئیل=== | ||
{{اصلی|باب جبرئیل}} | {{اصلی|باب جبرئیل}} | ||
باب جبرئیل در دیوار شرقی [[مسجدالنبی]] و شمال شرقی [[مرقد پیامبر]] نزدیک [[باب النساء]] قرار دارد.<ref>التحفة اللطیفه، ج1، ص51؛ مرآة الحرمین، ج1، ص479.</ref>در علت نامگذاری این در، نزدیک بودن به [[مقام جبرئیل]]<ref>تاریخ المدینه، ج1، | باب جبرئیل در دیوار شرقی [[مسجدالنبی]] و شمال شرقی [[مرقد پیامبر]] نزدیک [[باب النساء]] قرار دارد.<ref>التحفة اللطیفه، ج1، ص51؛ مرآة الحرمین، ج1، ص479.</ref>در علت نامگذاری این در، نزدیک بودن به [[مقام جبرئیل]]<ref>تاریخ المدینه، ج1، ص5؛ وفاء الوفاء، ج1، ص215؛ تاریخ و آثار اسلامی، ص211.</ref>یا آمد و رفت [[جبرئیل]] از این در برای دیدار با [[پیامبر(ص)]] <ref>تاریخ معالم المدینه، ص89؛ مرآة الحرمین، ج1، ص480.</ref>را یاد کردهاند. | ||
===باب النساء=== | ===باب النساء=== | ||
{{اصلی|باب النساء}} | {{اصلی|باب النساء}} | ||
باب النساء از درهای اصلی [[مسجدالنبی]] در انتهای سمت شمالی دیوار شرقی مسجد است.<ref>رحلة العبدری، ج1، ص424؛ مرآة الحرمین، ص449.</ref>باب النساء در دوره حکومت [[عمر بن خطاب]] (13-23ق.) ضمن گسترش مسجد النبی (سال17ق.) ساخته شد و به دستور او برای ورود و خروج زنان اختصاص یافت.<ref> | باب النساء از درهای اصلی [[مسجدالنبی]] در انتهای سمت شمالی دیوار شرقی مسجد است.<ref>رحلة العبدری، ج1، ص424؛ مرآة الحرمین، ص449.</ref>باب النساء در دوره حکومت [[عمر بن خطاب]] (13-23ق.) ضمن گسترش مسجد النبی (سال17ق.) ساخته شد و به دستور او برای ورود و خروج زنان اختصاص یافت.<ref>وفاء الوفاء، ج2، ص60، 216.</ref> | ||
==درهای دوره سعودی == | ==درهای دوره سعودی == | ||
* [[باب السلام (ابهامزدایی)|باب السلام]] | * [[باب السلام (ابهامزدایی)|باب السلام]]، در ضلع جنوب غربی مسجد و محاذی دری که عمربن خطاب هنگام توسعه مسجد ساخت، قرار دارد. | ||
* [[باب الصدیق]]، در غرب مسجد شریف نبوی و معروف به [[خوخه ابوبکر]]. کسانی که مسجد را تعمیر و ترمیم می کردند دری محاذی روزن ابوبکر میساختند تا بر مکان آن دلالت کند. در عمارت اول سعودی دروازه بزرگی که سه قسمت داشت، میان [[باب السلام (ابهامزدایی)|باب السلام]] و باب الرحمه ساختند و آن را [[باب الصدیق]] نامیدند. | |||
* [[باب الرحمه (ابهامزدایی)|باب الرحمه]]، در غرب مسجد است. | |||
* [[باب جبرئیل]]، در شرق مسجد و شمال شرقی [[حجره شریفه]] واقع شده است. | |||
* [[باب النساء]]، در شرق مسجد است، بعد از باب جبرئیل از شمال و آن محاذی دری است که عمربن خطاب گشود، آن گاه که مسجد را توسعه می داد. | |||
* | * [[باب عبدالعزیز]]، در شرق مسجد است بعد از باب النساء و آن عبارت از سه در وسیع است که از شرق به خیابان ملک عبدالعزیز باز می شود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=175 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 175]</ref> | ||
* [[باب عثمان بن عفان]]، در رکن شمال شرقی مسجد قرار دارد. | |||
* [[باب التوسل|باب المجیدی]]، در وسط دیوار شمال شرقی مسجد بود و آن عبارت است از یک در پس از عمارت [[سلطان عبدالمجید|سلطان عبدالمجید اول]] (1255-1277ق) به این اسم نامیده میشد که در توسعه نخستین سعودی جهت ماندگاری نام او باز هم به باب المجیدی نام گذاری شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=176 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 176]</ref> | |||
* [[باب عمربن خطاب]]، در رکن شمال غربی مسجد واقع شده و آن عبارت از یک در است. | |||
* باب سعودی، در غرب مسجد، بعد از [[باب الرحمه (ابهامزدایی)|باب الرحمه]] از جانب شمالی و آن عبارت از سه در وسیع است و مواجهه با [[باب عبدالعزیز]]. | |||
* [[باب بقیع]]<ref>التعریف بتاریخ، ص429.</ref>، در سال 1410ه.ق بهدستور [[ملک فهد بن عبدالعزیز]]( 1982-2005م) در جهت جنوب شرقی روبروی باب السلام باز شد و سبب تسهیل در امر ورود و خروخ زائران گردید.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref> | |||
* [[باب علی (مسجدالنبی)|باب علی(ع)]]، در گسترش دوم دوران سعودی به سال ۱۴۱۳ق. در ضلع شرقی دری به این نام گشوده شد. این در دارای هفت ورودی است. دو ورودی مستقل در کنار و پنج ورودی در وسط جای دارند که هر یک از آنها را دو ستون تزیین شده با سنگ مرمر سفید فراگرفته است.<ref>التعریف بتاریخ، ص433-434.</ref> | |||
* [[باب ملک فهد]] در وسط ناحیه شمالی بخش توسعه یافته قرارداشت. بر سر این مدخل هفت [[گنبد]] بتونی قرارداشت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=246 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 246]</ref> | |||
* در توسعه ملک فهدبن عبدالعزیز راهروی جلو دیوار قبله به طول 82/5 متر و عرض 4/95 متر احداث شد و در آن سه در گذاشتند، عرض هر در 2/5 متر بود: دری محاذی [[باب السلام]] در غرب و دری محاذی باب جبرئیل در شرق و دری در وسط که به تالار مخصوص نماز بر جنازه ها باز می شود. و نیز دری در دیوار قبله به عرض 2متر باز شد. این در، سمت راست امام است. امام از آن در برای نماز بر جنازه ها به تالار می رود.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=178 عمارة و توسعه المسجد النبوی، ص 178]</ref> | |||
==جستارهای وابسته== | ==جستارهای وابسته== | ||
| خط ۹۳: | خط ۹۴: | ||
* '''الدر الثمین''': غالی محمد الامین الشنقیطی، قطر، ادارة احیاء التراث الاسلامی، 1408ق؛ | * '''الدر الثمین''': غالی محمد الامین الشنقیطی، قطر، ادارة احیاء التراث الاسلامی، 1408ق؛ | ||
* '''المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری'''،صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م | * '''المدينه المنوره تطورها العمراني و تراثها فی المعماری'''،صالح لمعی مصطفی، دارالنهضه العربیه، بیروت، 1981م | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۹۹: | ||
* '''تاریخ المدینه''': قطب الدین النهروالی (م. 990ق.)، به کوشش محمد زینهم، مکتبة الثقافة الدینیه؛ | * '''تاریخ المدینه''': قطب الدین النهروالی (م. 990ق.)، به کوشش محمد زینهم، مکتبة الثقافة الدینیه؛ | ||
*''' | *'''رحله ابن جبیر'''، محمد بن احمد بن جبیر، بیروت، داربیروت للطباعه، 1401ق | ||
*''' | * '''رحلة العبدری''': محمد بن محمد العبدری (م. 700ق.)، به کوشش کردی، دمشق، دار سعد الدین، 1419ق؛ | ||
* ''' | * '''سنن النسائی''': النسائی (م. 303ق.)، بیروت، دار الفکر، 1348ق؛ | ||
* '''صحیح البخاری''': البخاری (م. 256ق.)، بیروت، دار الفکر، 1401ق؛ | |||
* '''صحیح البخاری''' | |||
* '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی | * '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادرالانصاری، مدینه، نادی المدینة المنورة الادبی | ||
* '''معجم معالم الحجاز''': عاتق بن غیث البلادی، مکه، دار مکه، 1398ق؛ | |||
* '''معجم معالم الحجاز''' | |||
*''' | * '''مرآة الحرمین''': ابراهیم رفعت پاشا (م. 1353ق.)، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه؛ | ||
* '''وفاء الوفاء'''، علی بن احمد، سمهودی، تحقیق قاسم سامرایی، لندن، موسسه الفرقان، | * '''وفاء الوفاء'''، علی بن احمد، سمهودی، تحقیق قاسم سامرایی، لندن، موسسه الفرقان، | ||
*'''وفاءالوفاء''' ، علی بن احمد، سمهودی، بیروت، المکتبة العلمیه، بیروت، 1393ق | |||
[[رده:مقالات آماده ارزیابی]] | [[رده:مقالات آماده ارزیابی]] | ||