در حال ویرایش زیارت حضرت حمزه
این ویرایش را میتوان خنثی کرد. لطفاً تفاوت زیر را بررسی کنید تا تأیید کنید که این چیزی است که میخواهید انجام دهید، سپس تغییرات زیر را ذخیره کنید تا خنثیسازی ویرایش را به پایان ببرید.
| نسخهٔ فعلی | متن شما | ||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زیارتنامه | {{جعبه اطلاعات زیارتنامه | ||
| عنوان = زیارت حضرت حمزه | | عنوان = زیارت حضرت حمزه و شهدای احد | ||
| تصویر = | | تصویر = | ||
| عرض تصویر = | | عرض تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| نامهای دیگر = | | نامهای دیگر = | ||
| موضوع = زیارت حضرت حمزه | | موضوع = زیارت حضرت حمزه و شهدای احد | ||
| مأثور/غیرمأثور = غیر مأثور | | مأثور/غیرمأثور = غیر مأثور | ||
| صادره از = | | صادره از = | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
| مضمون = | | مضمون = | ||
| ثواب = پیامبر فرمود: هر کس مرا زیارت کند و عمویم حمزه را زیارت نکند بر من جفا کرده است. | | ثواب = پیامبر فرمود: هر کس مرا زیارت کند و عمویم حمزه را زیارت نکند بر من جفا کرده است. | ||
| زمان = | | زمان = در همه ایام | ||
| مکان = | | مکان = | ||
| تکنگاریها = | | تکنگاریها = | ||
| مرتبط = [[ | | مرتبط = [[زیارتنامه امامان بقیع]] | ||
}} | }} | ||
'''زیارت | '''زیارت حمزه،''' زیارتی است که بر مزار ایشان خوانده میشود. در [[غزوه احد|جنگ اُحد]] به دلیل نافرمانی گروهی از تیراندازان، سپاه مسلمانان دچار آسیب شد و ۷۲ نفر از مسلمانان، از جمله [[حمزه|حضرت حمزه(ع)]]، به شهادت رسیدند. حضرت حمزه را در محل شهادتش در نزدیکی کوه احد به خاک سپردند. | ||
== غزوه احد == | == غزوه احد == | ||
[[غزوه احد|غزوه اُحد]] دومین جنگ مشرکان علیه مسلمانان در هفت شوال سال سوم هجری در دامنه [[کوه احد]] واقع شد، در این جنگ پیروزی اولیه از آن مسلمانان بود، اما به خاطر نافرمانی گروهی از تک تیراندازان، دشمن از پشت حمله کرد و هفتاد و دو نفر از لشکریان اسلام از جمله [[حضرت حمزه(ع)|حضرت حمزه]] را به شهادت رساند. | [[غزوه احد|غزوه اُحد]] دومین جنگ مشرکان علیه مسلمانان در هفت شوال سال سوم هجری در دامنه [[کوه احد]] واقع شد، در این جنگ پیروزی اولیه از آن مسلمانان بود، اما به خاطر نافرمانی گروهی از تک تیراندازان، دشمن از پشت حمله کرد و هفتاد و دو نفر از لشکریان اسلام از جمله [[حضرت حمزه(ع)|حضرت حمزه]] را به شهادت رساند. | ||
== | == فضیلت زیارت حمزه == | ||
ج) زیارت قبر حمزه در سنت و سیره پیامبر: | |||
از جمله قبوری که توصیه به زیارت آن شده، زیارت حضرت حمزه است که بر اساس سیره پیامبر (ص) و معصومان، از اعمال مستحب و بلکه یکی از مستحبات مؤکد برای مسلمانان است | |||
۲. زیارت حضرت حمزه در سیره حضرت زهرا (س): | |||
- مداومت در زیارت: بنا به روایتی از امام صادق (ع) حضرت فاطمه (س) بر زیارت از قبر حضرت حمزه مداومت داشت و هر هفته دو تا سه بار به زیارت قبر عموی خود و دیگر شهیدان احد میرفت. در خبر دیگری آمده است دختر رسول خدا (ص) هر سه روز یکبار برای زیارت قبور شهدای احد میرفت. در برخی نقلها، فاصله زیارت آن حضرت، هر دو روز یکبار آورده شده که حاکی از مداومت و تقید او به زیارت شهیدان احد است. بیهقی نیز یادآوری میکند که دختر رسول خدا (ص) بهصورت مداوم به زیارت قبرش رفته و رسوم زیارت را بهجا میآورد. | |||
علما در آغاز هر سال به زیارت قبور شهدای احد میرفت و برای آنها دعا و طلب مغفرت میکرد. نتیجه آنکه زیارت شهدای احد در سیره و کلام رسول گرامی (ص) مشهور است. بررسی روایات و گزارشهای تاریخی یادآور این است که قبر حمزه در احد بهعنوان مفخر شهدا، همواره مورد توجه و عنایت پیامبر اسلام بوده است. خاندان پیامبر و اصحاب نیز بهتبع رسولالله (ص) به آن مکان و زیارت دفنشدگان اهتمام جدی داشتند. همین امر باعث شد مسلمانان در طول تاریخ به احد توجه کنند و با هدف زیارت، دعا و استغفار در آنجا حضور یابند. | |||
رسوم زیارت قبر حمزه | |||
- پیاده در ماه رجب: گفته شده از رسوم و عادات زیارتی مردم، همچنان از گذشتههای دور این بوده و شاید اکنون هم هست که در دوازدهم رجب هر سال از جاهای مختلف به مدینه آمده، شب را به منطقه احد بر مزار حمزه سیدالشهدا میرفتند و تا صبح در فضای بازک در اطراف کوه رَمات بیتوته میکردند. بنا به قول دیگر، در این اجتماع که همهساله در نیمه اول ماه رجب با حضور زن و مرد تشکیل میگردد، افزون بر مردم مدینه، گروهی از اهالی مکه، طائف، جده، رابغ و بادیهنشینان که همهساله برای زیارت رجبیه در احد و در کنار حرم حضرت حمزه حاضر میشوند و در این اجتماع قربانیهای زیادی ذبح و حاضرین اطعام و پذیرایی میشوند. | |||
بر پایه استحبابات فقهی | |||
زیارت شهدای احد در روزهای دوشنبه و پنجشنبه و نیز روز جمعه مستحب است. فقیهان گفتهاند که زیارت قبر حضرت حمزه عموی پیامبر گرامی اسلام در پنجشنبه انجام پذیرد و بایسته است که قبور شهدا، همانند قبور شهدای احد، زیارت شود که رسول خدا (ص) قبور شهدا را زیارت میکرد و سر میزد. | |||
گریه کردن | |||
پس از آنکه به نزد فاطمه (س) میآمد و او را در گریه بر عموی پدرش یاری میداد. این مسئله و روش حضرت حمزه سنت مستمر در مدینه شد. دختر رسول خدا (ص) به هنگام حضور کنار قبر شهدای احد، میگریست و دعا میکرد. آن حضرت برای حمزه سیدالشهدا مرثیهسرایی میکرد. چنانکه گفته شده: «فاطمه زهرا (س) هر جمعه به زیارت قبر عمویش حمزه میرفت و گریه میکرد.» | |||
== زیارت حضرت حمزه در سیره رسول خدا (ص) == | |||
بر اساس روایات، | بر اساس روایات، حضرت محمد(ص) به زیارت قبر عمویش سفارش کردند و مسلمانان از همان دوران تاکنون به زیارت قبور [[شهدای احد]] از جمله مزار حضرت حمزه در دامنه کوه احد می روند.<ref>تهذیب الاحکام، ج1، ص465.</ref> | ||
آن حضرت پس از | آن حضرت پس از نبرد احد سالی یکبار به زیارت حمزه و دیگر شهدای احد میرفت،<ref>تاریخ مدینه، ج1، ص132.</ref> چنان که برخی منابع، به زیارت پیامبر (ص) از قبور شهدای احد و بازسازی قبور توسط آن حضرت و نیز گریه، نماز و دعای ایشان بر سر قبور شهدای احد اشاره کرده و جواز برداشتن تربت حمزه برای شفا را نقل کردهاند.<ref>جواهر الثمنیه، ص252-254.</ref> | ||
از [[حضرت محمد (ص)|رسول خدا(ص)]] نقل شده هر کس مرا زیارت کند و عمویم [[حمزه]] را زیارت نکند به من جفا کرده است.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص198.</ref> | از [[حضرت محمد (ص)|رسول خدا(ص)]] نقل شده هر کس مرا زیارت کند و عمویم [[حمزه]] را زیارت نکند به من جفا کرده است.<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص198.</ref> | ||
== زمان زیارت == | == زمان زیارت == | ||
بنا | بنا به اخباری، حضرت زهرا (س) در هر بامداد روز شنبه <ref>من لا یحضر الفقیه، ج1، ص180.</ref>و به قولی روز جمعه <ref>المستدرک علی الصحیحین، ج1،ص377.</ref>کنار مزار شهدای احد و سپس کنار قبر حمزه میرفت و برایش طلب رحمت مینمود، دعا میکرد و نماز میخواند و بنا گزارشهایی میگریست. مطابق قول دیگر، دختر رسول خدا (ص) روزهای دوشنبه و پنجشنبه به زیارت حمزه و شهدای احد میرفت و نماز میخواند و در آن جا دعا میکرد و تا زمان رحلتش آن را ترک نفرمود.<ref>کافی، ج4، ص561. | ||
کافی، ج3، ص228.</ref> | کافی، ج3، ص228.</ref> | ||
== متن زیارت حمزه == | == متن زیارت حمزه و دیگر شهدای احد == | ||
زائر در زیارت [[مزار شهدای احد]] نزد قبر حمزه، عموی پیامبر(ص)، بایستد و بگوید:<ref>بحار الانوار، ج97، ص220-221.</ref> | |||
{{نقل قول دوقلو | {{نقل قول دوقلو | ||
| خط ۶۷: | خط ۸۶: | ||
| وَلاتَصْرِفْنِی بِغَیْرِ حاجَتِی، وَلاتُخَیِّبَنَّ شُخُوصِی وَوِفادَتِی، فَقَدْ أَنْفَدْتُ نَفَقَتِی، وَ أَتْعَبْتُ بَدَنِی، وَقَطَعْتُ الْمَفازاتِ، وَخَلَّفْتُ الْاَهْلَ وَالْمالَ وَما خَوَّلْتَنِی، وَآثَرْتُ ما عِنْدَکَ عَلی نَفْسِی، وَلُذْتُ بِقَبْرِ عَمِّ نَبِیِّکَ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، وَتَقَرَّبْتُ بِهِ ابْتِغاءَ مَرْضاتِکَ، فَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلی جَهْلِی، وَبِرَأْفَتِکَ عَلی ذَنْبِی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمِی، بِرَحْمَتِکَ یاکَرِیمُ. | | وَلاتَصْرِفْنِی بِغَیْرِ حاجَتِی، وَلاتُخَیِّبَنَّ شُخُوصِی وَوِفادَتِی، فَقَدْ أَنْفَدْتُ نَفَقَتِی، وَ أَتْعَبْتُ بَدَنِی، وَقَطَعْتُ الْمَفازاتِ، وَخَلَّفْتُ الْاَهْلَ وَالْمالَ وَما خَوَّلْتَنِی، وَآثَرْتُ ما عِنْدَکَ عَلی نَفْسِی، وَلُذْتُ بِقَبْرِ عَمِّ نَبِیِّکَ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، وَتَقَرَّبْتُ بِهِ ابْتِغاءَ مَرْضاتِکَ، فَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلی جَهْلِی، وَبِرَأْفَتِکَ عَلی ذَنْبِی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمِی، بِرَحْمَتِکَ یاکَرِیمُ. | ||
| و بازم مگردان بدون روا شدن حاجتم و ناامید مکن حرکت کردن و آمدنم را چونکه پولم را خرج کردهام و بدنم را به تعب افکندم و بیابانهای بسیاری را پشت سر گذاردم و زن و فرزند و مال و منالم و آنچه را به من دادی همه را بجای گذاردم و آنچه را پیش تو است برای خود اختیار کردم و به قبر عموی پیغمبرت (صلی الله علیه وآله) پناه آوردم و بوسیله او برای جستن خوشنودیت تقرب جستم پس بازگرد با بردباریت بر نادانیم و با مهرت بر گناهم که براستی گناهانم بزرگ گشته به مهرت، ای بزرگوار. | | و بازم مگردان بدون روا شدن حاجتم و ناامید مکن حرکت کردن و آمدنم را چونکه پولم را خرج کردهام و بدنم را به تعب افکندم و بیابانهای بسیاری را پشت سر گذاردم و زن و فرزند و مال و منالم و آنچه را به من دادی همه را بجای گذاردم و آنچه را پیش تو است برای خود اختیار کردم و به قبر عموی پیغمبرت (صلی الله علیه وآله) پناه آوردم و بوسیله او برای جستن خوشنودیت تقرب جستم پس بازگرد با بردباریت بر نادانیم و با مهرت بر گناهم که براستی گناهانم بزرگ گشته به مهرت، ای بزرگوار. | ||
| ارتفاع = 20em | }} | ||
| ارتفاع = 20em | |||
زائر پس از زیارت خود را به قبر نزدیک کرده و این دعا را میخواند: | |||
{{نقل قول دوقلو | {{نقل قول دوقلو | ||
|تیتر= دعای بعد از زیارت | |تیتر= دعای بعد از زیارت | ||
للّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد. اَللّهُمَّ اِنّی تَعَرَّضْتُ لِرَحْمَتِکَ بِذُرُومی لِقَبْرِ عَمِّ نَبِیِّکَ لِیُجِیرَنی مِن نِقْمَتِکَ وَسُخْطِکَ فی یَوْم تَکْثُرُ فیهِ الْأَصْواتُ، وَتُشْغَلُ کُلُّ نَفْس بِما قَدَّمَتْ وَتُجادِلُ عَنْ نَفْسِها. فَاِنْ تَرَحَّمْتَنِی الْیَوْمَ فَلا خَوْفٌ عَلَیَّ وَلا حُزْنٌ، وَ اِنْ تُعاقِبْ فَمَوْلایَ لَهُ الْقُدْرَةُ عَلى عَبْدِهِ، وَلا تُخَیِّبْنِی بَعْدَ الْیَوْمِ، وَلا تَصْرِفْنِی بِغَیْرِ حاجَتی، فَقَدْ لَصِقْتُ بِقَبْرِ عَمِّ نَبِیِّکَ، وَتَقَرَّبْتُ بِهِ اِلَیْکَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِکَ، وَرَجاءَ رَحْمَتِکَ، فَتَقَبَّلْ مِنّی، وَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلى جَهْلی، وَبِراَفَتِکَ عَلى جِنایَةِ نَفْسی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمی. وَما أَخافُ أَنْ تَظْلِمَنی وَلکِنْ أَخافُ سُوءَ الْحِسابِ؛ خدایا بر محمد و خاندان محمد درود فرست، خدایا، من با ملازمت قبر عموی پیامبرت (درود خدا بر او و خاندانش باد)، خود را در معرض رحمتت قرار دادم تا از انتقامت پناهم دهد، در روزی که نالهها در آن بسیار میشود و سرگرم شود هرکه به آنچه پیش فرستاده و از خود دفاع نماید، اگر در آن روز به من رحم کنی، ترس و اندوهی بر من نیست و اگر کیفرم دهی، پس مولایی هستی که او را بر بندهاش قدرت کامل است پس از این روز محرومم مساز و بدون برآورده شدن حاجتم باز مگردان. چراکه خود را به قبر عموی پیامبرت چسباندم و به وسیله او به سوی تو تقرب جستم، برای طلب رضای تو و امید به رحمتت، بنابراین از من بپذیر و به بردباریات بر جهلم و به مهرت بر جنایتی که به خود وارد آوردم، هرآینه گناهم بزرگ شد و از اینکه به من ستم کنی نمیترسم، ولی از بدی حساب میترسم؛ مَرْضاتِکَ، فَعُدْ بِحِلْمِکَ عَلى جَهْلی، وَبِراَفَتِکَ عَلى ذَنْبی، فَقَدْ عَظُمَ جُرْمی، بِرَحْمَتِکَ یا کَریمُ یا کَریمُ. خدایا اگر کیفر کنی، پس مولایی هستی که بر بندهاش و سزایش به بدی عملش قدرت دارد، پس امروز نومیدم مکن و بدون حاجتم باز مگردان و حرکت کردن و آمدنم را ناامید مفرما، زیرا توشهام را خرج کردم و بدنم را به زحمت انداختم و بیابانهای خطرناک را پشت سر گذاشتم و اهل و مال و آنچه را به من دادی بجای گذاردم و آنچه را نزد تو است بر خود اختیار نمودم و به قبر عموی پیامبرت (درود خدا بر او و خاندانش باد) پناه بردم و به وسیله او برای به دست آوردن رضایتت تقرب جستم، پس به بردباریات بر جهلم و به رأفتت بر گناهم بازگرد، به راستی گناهم بزرگ شده، به مهربانیات ای بزرگوار، ای بزرگوار. | |||
}} | |||
| ارتفاع = 20em | |||
و سپس هر چه میتواند سوره قدر بخواند و ثواب آن را به ارواح [[شهدای احد]] هدیه کند.<ref>بحار الانوار، ج97، ص221-222.</ref> | |||
| ارتفاع = 20em | |||
==جستار وابسته== | ==جستار وابسته== | ||
* [[زیارتنامه امامان بقیع|زیارتنامه امامان بقیع]] | * [[زیارتنامه امامان بقیع|زیارتنامه امامان بقیع]] | ||
* [[زیارتنامههای مدینه]] | * [[زیارتنامههای مدینه]] | ||
| خط ۹۸: | خط ۱۱۰: | ||
* '''مستدرک الوسائل و مستبط المسائل'''، نوری، حسین، قم، موسسه آل البیت، 1408ق. | * '''مستدرک الوسائل و مستبط المسائل'''، نوری، حسین، قم، موسسه آل البیت، 1408ق. | ||
* '''الکافی'''، کلینی، محمد بن یعقوب، مصحح: غفاری، علی اکبر و آخوندی، محمد، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق. | * '''الکافی'''، کلینی، محمد بن یعقوب، مصحح: غفاری، علی اکبر و آخوندی، محمد، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق. | ||
* '''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار ائمه الطهار'''، مجلسی، محمد باقر بن محمد محمد تقی، مصحح: جمعی از محققان، چاپ دوم، بیروت، دار احیاءالتراث العربی، 1403ق. | * '''بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار ائمه الطهار'''، مجلسی، محمد باقر بن محمد محمد تقی، مصحح: جمعی از محققان، چاپ دوم، بیروت، دار احیاءالتراث العربی، 1403ق. | ||
* '''تهذیب الاحکام'''، طوسی، محمد بن حسن، مصحح: خراسان، حسن الموسوی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق. | * '''تهذیب الاحکام'''، طوسی، محمد بن حسن، مصحح: خراسان، حسن الموسوی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق. | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||