در حال ویرایش شاه اسماعیل اول

هشدار: شما وارد نشده‌اید. نشانی آی‌پی شما برای عموم قابل مشاهده خواهد بود اگر هر تغییری ایجاد کنید. اگر وارد شوید یا یک حساب کاربری بسازید، ویرایش‌هایتان به نام کاربری‌تان نسبت داده خواهد شد، همراه با مزایای دیگر.

این ویرایش را می‌توان خنثی کرد. لطفاً تفاوت زیر را بررسی کنید تا تأیید کنید که این چیزی است که می‌خواهید انجام دهید، سپس تغییرات زیر را ذخیره کنید تا خنثی‌سازی ویرایش را به پایان ببرید.

نسخهٔ فعلی متن شما
خط ۳۷: خط ۳۷:


شاه اسماعیل به ساخت بناهای یادبود و بازسازی بناهای مذهبی علاقه‌مند بود؛<ref>''شاه اسماعیل اول''، ص۸۱۳–۸۱۶؛ ''جهانگشای خاقان''، ص۴۲۸–۴۲۹، ۵۷۳–۵۷۴.</ref> مرمت و گسترش آرامگاه امامان در شهرهای عراق و مشهد، ساختن مقبره برای امامزاده‌ها در شهرهای ایران، و طرح آب‌رسانی از فرات به نجف از کارهای عمرانی اوست.<ref>''جهانگشای خاقان''، ص۱۴۹، ۲۸۹–۲۹۲؛ ''سفرنامه‌های ونیزیان در ایران''، ص۴۲۷–۴۲۸؛ ''عالم‌آرای صفوی''، ص۱۲۷–۱۲۹؛ ''خلاصة التواریخ''، ص۱۵۱؛ ''گلشن مراد''، ص۵۵۶.</ref>
شاه اسماعیل به ساخت بناهای یادبود و بازسازی بناهای مذهبی علاقه‌مند بود؛<ref>''شاه اسماعیل اول''، ص۸۱۳–۸۱۶؛ ''جهانگشای خاقان''، ص۴۲۸–۴۲۹، ۵۷۳–۵۷۴.</ref> مرمت و گسترش آرامگاه امامان در شهرهای عراق و مشهد، ساختن مقبره برای امامزاده‌ها در شهرهای ایران، و طرح آب‌رسانی از فرات به نجف از کارهای عمرانی اوست.<ref>''جهانگشای خاقان''، ص۱۴۹، ۲۸۹–۲۹۲؛ ''سفرنامه‌های ونیزیان در ایران''، ص۴۲۷–۴۲۸؛ ''عالم‌آرای صفوی''، ص۱۲۷–۱۲۹؛ ''خلاصة التواریخ''، ص۱۵۱؛ ''گلشن مراد''، ص۵۵۶.</ref>
== وضعیت حج در عصر شاه اسماعیل ==
به دلیل تسلط حکومت عثمانی بر حجاز و جنگ های ایران و عثمانی، امکان سفر مستقیم شاه به مکه و مدینه میسر نبود؛  و او از طریق نمایندگان یا حاکمان محلی عراق ارتباطی با حرمین داشت؛ با اینکه تمرکز او بر عتبات عالیات بود.


== سفرهای زیارتی شاه اسماعیل ==
== سفرهای زیارتی شاه اسماعیل ==
شاه اسماعیل اول توجه زیادی به [[زیارت]] مقابر ائمه(ع) داشت. وی پس از پیروزی بر ازبک‌ها در سال در سال ۹۱۳ق، که بزرگ‌ترین پیروزی وی بود، برای زیارت مرقد امام رضا(ع) به مشهد رفت.<ref>عالم آرای شاه اسماعیل، ص۳۴۶ و ۳۴۷؛ ایران در روزگار شاه اسماعیل و شاه‌طهماسب، ص۶۸.</ref>
شاه اسماعیل اول توجه زیادی به [[زیارت]] مقابر ائمه(ع) داشت. وی پس از پیروزی بر ازبک‌ها در سال در سال ۹۱۳ق، که بزرگ‌ترین پیروزی وی بود، برای زیارت مرقد امام رضا(ع) به مشهد رفت.<ref>عالم آرای شاه اسماعیل، ص۳۴۶ و ۳۴۷؛ ایران در روزگار شاه اسماعیل و شاه‌طهماسب، ص۶۸.</ref>


شاه اسماعیل اول پس از فتح بغداد در سال ۹۱۴ق،<ref>«اقدامات عمرانی شاهان صفوی در عتبات عالیات»، ص۶۸.</ref> ابتدا به [[کربلا]] و زیارت مرقد [[امام حسین(ع)]] و شهدای کربلا رفت و علاقه و شیفتگی خود را به ائمه اطهار(ع) آشکارا ابراز نمود.<ref>''حبیب السیر فی اخبار افراد بشر''، ج۴، ص۴۹۵.</ref> وی یک شب در [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] به شب زنده‌داری مشغول بود.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۳۳.</ref> او شخصاً در غبارروبی حرم شرکت کرد و پس از تقدیم هدایای گران‌قیمت و نذورات به مجاوران و خادمان و زوار به [[نجف]] رفت.<ref>تاریخ فتوحات شاهی، ص۳۰۰ و ص۳۰۱.</ref> پس از رسیدن به نزدیکی شهر نجف، شاه اسماعیل از اسب فرود آمد و با پای پیاده و سر برهنه به طرف [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم حضرت علی(ع)]] حرکت کرد.<ref>عالم آرای شاه اسماعیل، ص۱۶۶ و ۱۶۷؛ ''ایران در روزگار شاه اسماعیل و شاه طهماسب''، ص۴۹۵.</ref> او «یا علی» گویان از بین مردم عبور کرد و مستقیم داخل حرم شد و اجازه ورود به هیچ‌کس نداد و به مدت ۸ ساعت به تنهایی در داخل حرم بود.<ref>تاریخ فتوحات شاهی، ص۳۰۳؛ تاریخ حبیب السیر، ج۴، ص۴۹۴ و ۴۹۵.</ref>  
شاه اسماعیل اول پس از فتح بغداد در سال ۹۱۴ق،<ref>«اقدامات عمرانی شاهان صفوی در عتبات عالیات»، ص۶۸.</ref> ابتدا به [[کربلا]] و زیارت مرقد [[امام حسین(ع)]] و شهدای کربلا رفت و علاقه و شیفتگی خود را به ائمه اطهار(ع) آشکارا ابراز نمود.<ref>''حبیب السیر فی اخبار افراد بشر''، ج۴، ص۴۹۵.</ref> وی یک شب در [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم مطهر امام حسین(ع)]] معتکف شد.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۳۳.</ref> او شخصاً در غبارروبی حرم شرکت کرد و پس از تقدیم هدایای گران‌قیمت و نذورات به مجاوران و خادمان و زوار به [[نجف]] رفت.<ref>تاریخ فتوحات شاهی، ص۳۰۰ و ص۳۰۱.</ref> پس از رسیدن به نزدیکی شهر نجف، شاه اسماعیل از اسب فرود آمد و با پای پیاده و سر برهنه به طرف [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم حضرت علی(ع)]] حرکت کرد.<ref>عالم آرای شاه اسماعیل، ص۱۶۶ و ۱۶۷؛ ''ایران در روزگار شاه اسماعیل و شاه طهماسب''، ص۴۹۵.</ref> او «یا علی» گویان از بین مردم عبور کرد و مستقیم داخل حرم شد و اجازه ورود به هیچ‌کس نداد و به مدت ۸ ساعت به تنهایی در داخل حرم بود.<ref>تاریخ فتوحات شاهی، ص۳۰۳؛ تاریخ حبیب السیر، ج۴، ص۴۹۴ و ۴۹۵.</ref>  


شاه اسماعیل پس از زیارت کربلا و نجف، به [[کاظمین]] رفت.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۳۴.</ref> او پس از زیارت و پس آنکه هدایا و نذورات زیادی به خادمان و مجاوران حرم کاظمین داد، به سمت سامرا رفت<ref>منشی القمی، ''خلاصة التواریخ''، تصحیح احسان اشراقی، ج1، ص190.</ref> و پس از زیارت حرم [[امام هادی(ع)]] و [[امام حسن عسکری(ع)]] و مدتی تفرج و شکار در [[بغداد]] و اطراف [[دجله]] و [[فرات]]، به ایران بازگشت.<ref>تاریخ فتوحات شاهی، ص۳۰۳.</ref>
شاه اسماعیل پس از زیارت کربلا و نجف، به [[کاظمین]] رفت.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۳۴.</ref> او پس از زیارت و پس آنکه هدایا و نذورات زیادی به خادمان و مجاوران حرم کاظمین داد، به سمت سامرا رفت<ref>منشی القمی، ''خلاصة التواریخ''، تصحیح احسان اشراقی، ج1، ص190.</ref> و پس از زیارت حرم [[امام هادی(ع)]] و [[امام حسن عسکری(ع)]] و مدتی تفرج و شکار در [[بغداد]] و اطراف [[دجله]] و [[فرات]]، به ایران بازگشت.<ref>تاریخ فتوحات شاهی، ص۳۰۳.</ref>
خط ۵۸: خط ۵۵:


=== بازسازی حرم کاظمین ===
=== بازسازی حرم کاظمین ===
گسترده‌ترین اقدامات عمرانی شاه‌اسماعیل مشمول [[آستان مقدس کاظمین]] شد؛ زیرا حرم کاظمین بر اثر طغیان [[رود دجله]] و غفلت‌های زمان گذشته و قرار داشتن در کانون منازعات فرقه‌ای ویران شده بود.<ref>''تاریخ حرم کاظمین''،ص۶۲ و ص۶۳.</ref> از سوی دیگر شاهان صفوی به سبب اینکه خود را از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] معرفی می‌کردند،<ref>ایران در زمان شاه صفی و شاه عبّاس دوم ص۱۲۶؛ تاریخ حبیب السیر، ج۴، ص۴۹۴.</ref> به این عتبه توجه خاصی داشتند.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۴.</ref> شاه‌اسماعیل در ۲۵ جمادی‌الثانی ۹۱۴ قمری آستانه کاظمین را زیارت کرد و دستور داد عمارت آستانه را از بنیاد خراب کنند و عده‌ای از مهندسان و معماران را از شهرهای [[اصفهان]]، [[قزوین]] و دیگر شهرهای ایران فراخوانند تا عمارت ازپیش‌طراحی‌شده را از نو بنا کنند. این تجدید عمارت ۲۱ سال به طول انجامید و در زمان [[شاه‌طهماسب اول]] در سال ۹۳۵ قمری پایان یافت. بنای بازسازی شده توسعه یافت و دو گنبد جداگانه و دو گلدسته داشت و سنگ‌های تزیینی و فرش‌های نفیس و قندیل‌های طلا
بزرگ‌ترین و اساسی‌ترین اقدامات عمرانی شاه‌اسماعیل مشمول [[آستان مقدس کاظمین]] شد؛ زیرا حرم کاظمین بر اثر طغیان [[رود دجله]] و غفلت‌های زمان گذشته و قرار داشتن در کانون منازعات فرقه‌ای ویران شده بود.<ref>''تاریخ حرم کاظمین''،ص۶۲ و ص۶۳.</ref> از سوی دیگر شاهان صفوی به سبب اینکه خود را از نوادگان [[امام موسی کاظم(ع)]] معرفی می‌کردند،<ref>ایران در زمان شاه صفی و شاه عبّاس دوم ص۱۲۶؛ تاریخ حبیب السیر، ج۴، ص۴۹۴.</ref> به این عتبه توجه خاصی داشتند.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۴.</ref> شاه‌اسماعیل در ۲۵ جمادی‌الثانی ۹۱۴ قمری آستانه کاظمین را زیارت کرد و دستور داد عمارت آستانه را از بنیاد خراب کنند و عده‌ای از مهندسان و معماران را از شهرهای [[اصفهان]]، [[قزوین]] و دیگر شهرهای ایران فراخوانند تا عمارت ازپیش‌طراحی‌شده را از نو بنا کنند. این تجدید عمارت ۲۱ سال به طول انجامید و در زمان [[شاه‌طهماسب اول]] در سال ۹۳۵ قمری پایان یافت. این بازسازی این موارد را شامل می‌شد: ساخت دو گنبد جداگانه، توسعه حرم، کاشی‌کاری دور دیوار داخلی روضه و دیوارهای بیرونی آن که آیاتی از قرآن بر آن حک بود، سنگفرش رواق‌ها با سنگ مرمر، ساخت مسجد بزرگی در شمال حرم که به مسجد صفوی مشهور شد و انتقال کاروانسرای داخل صحن به بیرون پشت صحن، تزئین حرم با فرش‌های نفیس و قندیل‌های طلا و نقره، ساخت دو گلدسته بسیار زیبا و برداشتن صندوق‌های قدیمی و نصب دو صندوق چوبی خاتم‌کاری به جای آنها.<ref>''خلاصة التواریخ''، ج۱، ص۵۹۷ و ۵۹۸؛ «جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۴.</ref>
 
داشت و  این موارد را شامل می‌شد: ساخت دو گنبد جداگانه، توسعه حرم، کاشی‌کاری دور دیوار داخلی روضه و دیوارهای بیرونی آن که آیاتی از قرآن بر آن حک بود، سنگفرش رواق‌ها با سنگ مرمر، ساخت مسجد بزرگی در شمال حرم که به مسجد صفوی مشهور شد و انتقال کاروانسرای داخل صحن به بیرون پشت صحن، تزئین حرم با فرش‌های نفیس و قندیل‌های طلا و نقره، ساخت دو گلدسته و برداشتن صندوق‌های قدیمی و نصب دو صندوق چوبی خاتم‌کاری به جای آنها.<ref>''خلاصة التواریخ''، ج۱، ص۵۹۷ و ۵۹۸؛ «جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۴.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
لطفاً توجه داشته باشید که همهٔ مشارکت‌ها در ویکی حج منتشرشده تحت Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike در نظر گرفته‌می‌شوند (برای جزئیات بیش‌تر ویکی حج:حق تکثیر را ببینید). اگر نمی‌خواهید نوشته‌هایتان بی‌رحمانه ویرایش و توزیع شوند؛ بنابراین، آنها را اینجا ارائه نکنید.
شما همچنین به ما تعهد می‌کنید که خودتان این را نوشته‌اید یا آن را از یک منبع با مالکیت عمومی یا مشابه آزاد آن برداشته‌اید (برای جزئیات بیش‌تر ویکی حج:حق تکثیر را ببینید). کارهای دارای حق تکثیر را بدون اجازه ارائه نکنید!
لغو راهنمای ویرایش (در پنجرهٔ تازه باز می‌شود)