در حال ویرایش فضایل شهر مکه

{{جعبه اطلاعات شهر|عنوان=مکه|تصویر=شهر مکه جدید.jpg|توضیح تصویر=نمایی از شهر مکه و [[مسجد الحرام]]|اندازه تصویر=|طول جغرافیایی=21.42506862048872|عرض جغرافیایی=39.82493262701568|ویژگی=|کشور=<!--  فقط نام کشور را بنویسید و آن را لینک نکنید --> [[عربستان]]|استان=استان مکه|مساحت=|جمعیت کل=|نام محلی=|زبان=عربی|نژاد=|ادیان=[[اسلام]]|مذهب=[[اهل سنت]]|جمعیت مسلمان=|جمعیت شیعه=|نام قدیم=|سال تأسیس=|قدمت=|پیشینه اسلام=صدر اسلام|پیشینه تشیع=|وقایع مهم=فتح مکه به‌دست مسلمانان، تخریب کعبه به‌دست سپاه [[یزید به معاویه|یزید]]، تخریب کعبه به‌دست [[حجاج بن یوسف|حجاج]]|مکان‌های تاریخی=[[شعب ابی‌طالب]]، [[مولد النبی]]|زیارتگاه=|قبرستان‌ها=[[جنة المعلاة|قبرستان ابوطالب]]|حوزه علمیه=|مساجد=[[مسجدالحرام]]، [[مسجد الجن]]، [[مسجد الاجابه]]|حسینیه‌ها=|مؤسسات=|مذهبی=|اجتماعی=|سیاسی=}}

 

== آداب ورود به مکه ==

{{اصلی|آداب الحرمین}}قرار گرفتن [[کعبه]] در این شهر و وجود محدوده حرم امن الهی، امتیازات ویژه ای را به این شهر بخشیده است<ref>الاحتجاج، ج۲، ص۴۳-۴۴؛ الخرائج، ج۱، ص۲۴؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۲۱-۳۲۲، ۳۴۴-۳۴۹ ؛ جامع احادیث الشیعه، ج۱۱، ص۲۷۲، ۲۷۴.</ref>؛ از این رو ورود به این شهر و حضور و اقامت در آن همراه با آداب و دستوراتی است که حکایت از اسرار نهفته در آن دارد.<ref>تفسیر سمرقندی، ج۱، ص۳۲۴؛ المبسوط، سرخسی، ج۴، ص۱۰۵؛ جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۴۵؛ الکشاف، ج۳، ص۱۶۳؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۱.</ref>

 

یکی از مهم‌ترین فضائل [[مکه]]، قرار گرفتن آن در محدوده [[حرم مکی|حرم]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه است. بر اساس آیه ۱۲۶ [[سوره بقره]]، [[حضرت ابراهیم(ع)]] از خداوند خواست مکه را سرزمینی امن قرار دهد. قرآن نیز مکه را «بلد امین» و «بلد حرام» معرفی کرده است.

 

 

قرار گرفتن [[کعبه]] در مکه نیز بر اهمیت و حرمت این شهر افزوده است. در قرآن، ماجرای [[سپاه ابرهه]] و نابودی آنان هنگام قصد تعرض به خانه خدا بیان شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 156.</ref> [[امام صادق(ع)]] یکی از نام‌های مکه را «البَساسَة» دانسته که به معنای نابودی ستمگران است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۱۹ ابواب مقدمات الطواف، ح ۵۱ .</ref>[[پرونده:مکه_قدیم.jpg|بندانگشتی|تصویری از [[مسجد الحرام]] و شهر مکه، در سال ۱۸۸۹م.]]

 

 

وجود [[کعبه]] و [[مسجدالحرام]] در مکه، جایگاه عبادی ویژه‌ای به این شهر بخشیده است. [[مناسک حج]] نیز در مکه و پیرامون آن انجام می‌شود و مسلمانان از نقاط مختلف جهان برای انجام این فریضه به این شهر می‌آیند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 155.</ref> در منابع دینی، عبادت در مکه دارای فضیلت فراوان دانسته شده است. [[امام باقر(ع)]] سجده در مکه را دارای پاداشی بسیار بزرگ دانسته است.<ref>بحار الانوار، ج ۱۶،  ح ۳۴ .</ref>

 

 

 

 

از سوی دیگر، برخی روایات مکه را محل عمومی و متعلق به همه مسلمانان معرفی کرده‌اند. ازاین‌رو در منابع روایی، درباره تملک خانه‌ها و دریافت اجاره در مکه محدودیت‌هایی بیان شده است.<ref>بیهقی ، ج6 ، ص35 ؛ وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۶۷.</ref> [[امام علی(ع)]] نیز در دستور به کارگزار خود در مکه، بر رعایت این ویژگی و بهره‌مندی عمومی مسلمانان از منافع این شهر تأکید کرده است.<ref>نهج البلاغه ، نامه 67 .</ref>

 

== سرزمین برکت و طهارت ==

مکه و کعبه با مفهوم پاکی و طهارت ارتباط ویژه‌ای دارند. خداوند به [[حضرت ابراهیم(ع)]] و [[اسماعیل(ع)|حضرت اسماعیل(ع)]] فرمان داد خانه خدا را برای طواف‌کنندگان و عبادت‌کنندگان پاکیزه نگه دارند.<ref>بقره ، 125</ref> همچنین در روایات، بر رعایت طهارت و آداب ویژه هنگام ورود به مکه تأکید شده است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح ۳ .</ref>

در برخی روایات، طهارت هنگام ورود به مکه تنها به پاکیزگی ظاهری محدود نشده و بر پاکی درون و دوری از کبر و غرور نیز تأکید شده است.<ref>وسائل الشيعه، ج ۹ باب ۵ ابواب مقدمات طواف ، ح 1 .</ref> از این جهت، حضور در مکه با رعایت آداب ظاهری و معنوی، زمینه‌ای برای عبادت و توجه بیشتر به خداوند دانسته شده است.<ref name=":1" />

مکه همچنین در قرآن و روایات با عنوان «ام‌القری» شناخته شده است. در روایتی از [[امام علی(ع)]]، این نام به جایگاه مکه و گسترش زمین از آن مرتبط دانسته شده است.<ref>بحار الانوار ، ج16 ، ح17 .</ref> به همین علت مکه را منشأ خیر و برکت دانسته اند.<ref name=":1" />

* '''الاحتجاج''': ابومنصور الطبرسی (م.۵۲۰ق.)، به کوشش سید محمد باقر، دار النعمان، ۱۳۸۶ق

* ‏'''تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)'''، حسین عمادزاده، در مجله جلوه، شماره ۱۷، دی ۱۳۲۵ش.

* '''المبسوط''': السرخسی (م.۴۸۳ق.)، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۰۶ق.