| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۲۱: |
خط ۲۱: |
| | بازسازی کنندگان = | | | بازسازی کنندگان = |
| | بخشهای از میان رفته = | | | بخشهای از میان رفته = |
| | ویژگیهای تاریخی = در [[بازسازی مسجدالنبی (قایتبای)|بازسازی قایتبای]] درون [[حجره رسولالله|حجره شریفه]] قرار گرفت. | | | ویژگیهای تاریخی = در بازسازی قایتبای درون حجره شریفه قرار گرفت. |
| | متولیان = | | | متولیان = |
| | مساحت = | | | مساحت = |
| خط ۵۴: |
خط ۵۴: |
| }} | | }} |
|
| |
|
| '''محراب فاطمه'''، یکی از [[محرابهای مسجدالنبی]] است که داخل [[ضریح رسول الله|ضریح پیامبر]] و کنار [[ستون مربعةالقبر]] قرار گرفتهاست. مکان محراب کنونی که به عنوان نمادی از عبادتگاه حضرت فاطمه قرار داده شده، در محل ورودی [[خانه فاطمه(س)|خانه حضرت زهرا]] دانسته شده است. | | '''محراب فاطمه'''، یکی از محرابهای مسجدالنبی است که داخل ضریح پیامبر و کنار ستون مربعهالقبر قرار گرفتهاست. |
|
| |
|
| این محراب در دوره [[ممالیک|مملوکی]]، زمانیکه محدوده خانه فاطمه(س) به حجره شریفه اضافه شد، داخل در ضریح فلزی جای گرفت و از دسترس مسلمانان خارج شد.
| | ==مکان و نام== |
| | در وسط قسمت شمال[[ی حجره شریفه]]، کنار ستون مربعهالقبر در داخل حجره قرار دارد. این محراب در محلی که درِ خانه حضرت فاطمه دانسته شده، قرار گرفته است. هچنین موقعیت مکانی آن در قسمت جنوبی ستون تهجد و در راستای ستونهای وفود و محرس قرار دارد. |
| | ابن نجار و سمهودی با اشاره به محل خانه فاطمه در داخل ضریح پیامبر، از محرابی در این خانه نام بردهاند. |
|
| |
|
| ==مکان و نام== | | ==محراب، محل عبادت حضرت زهرا== |
| محراب فاطمه در قسمت شمالی [[حجره رسولالله|حجره شریفه]]، کنار [[ستون مربعهالقبر]] در داخل حجره قرار دارد. این محراب در محلی که درِ [[خانه حضرت فاطمه]] دانسته شده، قرار گرفته است.<ref>المسجد النبوی الشریف، ص 304</ref> هچنین موقعیت مکانی آن در قسمت جنوبی [[ستون تهجد]] و در راستای ستونهای [[ستون وفود|وفود]] و [[ستون محرس|محرس]] قرار دارد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B2.pdf&page=186 وفاءالوفا، ج2، ص 186]</ref> ابن نجار (578/643ق) و سمهودی(844/911ق) با اشاره به محل خانه فاطمه در داخل ضریح پیامبر، از محرابی در این خانه نام بردهاند.<ref>الدره الثمینه، ص 93</ref>
| | این مکان در محدودهی خانه حضرت فاطمه قرار دارد، نمادی از مکان عبادت حضرت فاطمه است. طبق روایات زیادی، حضرت فاطمه قائل به عبادات<ref>طوسی، الأمالی، ص۵۲۸.</ref> و شبزندهداری بود<ref>مناقب آلابیطالب، ج۳، ص۱۱۹.</ref> و در حدیثی از امام صادق، حضرت زهرا را در شمار بکائین دانستهاند. |
|
| |
|
| === محل عبادت حضرت زهرا ===
| | همچنین روایاتی از نازل شدن جبرئیل بر حضرت فاطمه نقل شده، که شیعیان مکان این محراب را محل نزول جبرئیل بر حضرت زهرا میدانند. |
| گفته شده محراب فاطمه، نمادی از مکان عبادت [[حضرت فاطمه زهرا(س)|حضرت فاطمه(س)]] است<ref>المسجد النبوی الشریف، ص 304</ref> و در روایات، از این محراب یاد شده است.<ref>بحار الانوار، ج۸۶، ص۳۱۳.</ref>
| |
|
| |
|
| ==قرارگرفتن داخل ضریح== | | ==قرارگرفتن داخل ضریح== |
| در دوره [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)|بیبرس مملوکی]] مقصورهای از چوب اطراف حجره شریفه کشیده شد و خانه حضرت فاطمه نیز داخل در این مقصوره قرار گرفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=124 عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 124]</ref> اما پس از اصلاحات قایتبای و ایجاد ضریح فلزی در قسمت شمالی [[حجره شریفه]]، [[خانه فاطمه(س)|خانه فاطمه]] و ستون مربعه القبر به همراه محراب فاطمه که در پای این ستون قرار داشت، داخل ضریح قرار گرفت و از دسترس عموم خارج شد.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج2، ص447؛ موسوعة مرآة الحرمین، ج3، ص239.</ref> | | در دوره [[بازسازی مسجدالنبی (بیبرس)|بیبرس]] مملوکی مقصورهای از چوب اطراف حجره شریفه کشیده شد و خانه حضرت فاطمه نیز داخل در این مقصوره قرار گرفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A9_%D9%88_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81_%D8%B9%D8%A8%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE.pdf&page=124 عماره و توسعه المسجد النبوی الشریف عبرالتاریخ، ص 124]</ref> اما پس از اصلاحات قایتبای و ایجاد ضریح فلزی در قسمت شمالی [[حجره شریفه]]، [[خانه فاطمه(س)|خانه فاطمه]] و ستون مربعه القبر به همراه محراب فاطمه که در پای این ستون قرار داشت، داخل ضریح قرار گرفت و از دسترس عموم خارج شد.<ref>موسوعة مکة المکرمه، ج2، ص447؛ موسوعة مرآة الحرمین، ج3، ص239.</ref> |
|
| |
|
| ==ویژگیها و تزئینات محراب== | | ==ویژگیها و تزئینات محراب== |
| محراب فاطمه، محرابی کوچک است که ارتفاع آن از محرابهای نبوی و سلیمانی کمتر است و در قسمت بالایی این محراب تزئینات مرمری وجود دارد. | | محراب فاطمه، محرابی کوچک است که ارتفاع آن از محرابهای نبوی و سلیمانی کمتر است و در قسمت بالایی این محراب تزئینات مرمری وجود دارد. |
|
| |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| *[[محرابهای مسجدالنبی]]
| |
| *[[ستون مربعهالقبر]]
| |
| *[[مسجدالنبی]]
| |
| *[[بازسازی مسجدالنبی]]
| |
| *[[خانه فاطمه(س)|خانه فاطمه]]
| |
| *[[حضرت فاطمه زهرا(س)|حضرت فاطمه]]
| |
|
| |
| ==پانویس==
| |
| {{پانویس}}
| |
|
| |
| ==منابع==
| |
| {{منابع}}
| |
|
| |
| *'''الدره الثمینه فی اخبار المدینه'''، محمد بن محمود النجار (م.۶۴۳ق.)، دارالارقم بن ابی الارقم، بیروت، بیتا.
| |
|
| |
| *'''المسجد النبوی الشریف فی العصر العثمانی 923-1344ه «دراسه معماریه حضاریه»'''، الدکتور محمد هزاع الشهری، دارالقاهره، 2003م.
| |
|
| |
| *'''بحارالانوار'''، محمدباقربن محمدتقي المجلسي (۱۰۳۷ - ۱۱۱۱ق)، بيروت، داراحياء التراث العربي
| |
|
| |
| * '''عمارة و توسعة المسجد النبوی الشریف عبر التاریخ'''، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، نادی المدینه المنوره الادبی، ۱۹۹۶م.
| |
|
| |
| * '''مرآة الحرمین او الرحلات الحجازیه'''، رفعت پاشا ابراهیم (م بعد 1353 ق)، قاهره، المکتبة الثقافة الدینیه، بیتا.
| |
|
| |
| *'''موسوعه مکه المکرمه و المدینه المنوره'''، احمد زکی یمانی، مصر، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۸ق.
| |
|
| |
| *'''وفاء الوفاء'''، السمهودی (م.۹۱۱ق.)، به کوشش السامرائی، مؤسسه الفرقان، ۱۴۲۴ق.
| |
