در حال ویرایش مفضل بن محمد جندی

'''مفضل بن محمد بن ابراهیم بن مفضل جَنَدی مکی''' (درگذشت ۳۰۸ق)، محدث و قاری قرن سوم و آغاز قرن چهارم هجری بود. وی از محدثان مکه به شمار می‌رفت و فضائل المدینة، از کهن‌ترین نگاشته‌ها دربارهٔ فضایل و احکام شهر مدینه، از آثار اوست.

== تبار و جایگاه علمی ==
ابو سعید مفضل بن محمد بن ابراهیم بن مفضل جندی، از نسل عامر بن شراحیل شعبی کوفی بود. نسبت «جَنَدی» به شهر جَنَد، از نواحی یمن، بازمی‌گردد.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ذیل «جَنَد».</ref>

جندی در مکه به تدریس و نقل حدیث اشتغال داشت و در مسجدالحرام حلقهٔ درس برپا می‌کرد.<ref>عقیلی، الضعفاء الکبیر، ذیل ترجمهٔ مفضل بن محمد جندی.</ref> رجالیان و تراجم‌نگاران او را با اوصافی مانند «ثقه» و «کثیرالحدیث» ستوده‌اند و ذهبی از او با عنوان «محدث مکه» یاد کرده است.<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ذیل ترجمهٔ مفضل بن محمد جندی؛ سمعانی، الأنساب، ذیل «الجندی».</ref>

== مشایخ و شاگردان ==
جندی نزد شماری از استادان و محدثان روزگار خود دانش آموخت، از جمله:<ref>ابن حجر عسقلانی، تهذیب التهذیب، ذیل ترجمهٔ مفضل بن محمد جندی.</ref>

* صامت بن معاذ جندی
* محمد بن عمر عُذی
* ابراهیم بن محمد شافعی
* ابوحمد محمد بن یوسف
* علی بن زیاد لججی
* حسن بن علی حوانی 

شماری از محدثان و قاریان نیز از او حدیث شنیدند یا روایت کردند، از جمله:<ref>ابن حجر عسقلانی، تهذیب التهذیب، ذیل ترجمهٔ مفضل بن محمد جندی؛ ابن عدی، الکامل فی ضعفاء الرجال، ذیل ترجمهٔ او.</ref>
* ابوبکر بن مجاهد
* عبدالواحد بن ابی‌هاشم
* ابوالقاسم طبرانی
* ابوحاتم بُستی، مشهور به ابن حبان
* ابوبکر بن مقری
* ابوجعفر عقیلی
* ابواحمد بن عدی
* محمد بن سعید بن عبدان

== وفات ==
بنابر گزارش غالب مورخان و تراجم‌نگاران، جندی در جمادی‌الاولی سال ۳۰۸ق در مکه درگذشت.<ref>ذهبی، العبر فی خبر من غبر، ذیل حوادث سال ۳۰۸ق.</ref> بااین‌حال، سمعانی وفات او را پس از سال ۳۱۰ق دانسته است.<ref>سمعانی، الأنساب، ذیل «الجندی».</ref>

== آثار ==
از مفضل بن محمد جندی دو اثر گزارش شده است:

* فضائل مکة: بخشی از نسخهٔ خطی این اثر با شمارهٔ ۳۳۰ در کتابخانهٔ ظاهریهٔ دمشق نگهداری می‌شود.<ref>حاجی خلیفه، کشف الظنون، ذیل «فضائل مکة».</ref>
* فضائل المدینة: رساله‌ای در احادیث فضایل شهر پیامبر، مسجدالنبی، حرمت صید و قطع درختان و حدود حرم مدینه.<ref>ابن نجار، اخبار مدینة الرسول؛ سمهودی، وفاء الوفا بأخبار دار المصطفی.</ref>
== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
* ابن اثیر، مبارک بن محمد، جامع الاصول فی احادیث الرسول، تحقیق ایمن صالح شعبان، بیروت، دارالکتب العلمیة.
* ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، تهذیب التهذیب، بیروت، دارالفکر.
* ابن سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، دار صادر.
* ابن عدی، عبدالله بن عدی، الکامل فی ضعفاء الرجال، بیروت، دارالکتب العلمیة.
* ابن شبه، عمر بن شبه، تاریخ المدینة المنورة، تحقیق فهیم محمد شلتوت، قم، دارالفکر.
* ابن نجار، محمد بن محمود، اخبار مدینة الرسول، مکه، مکتبة الثقافة الدینیة.
* سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الأنساب، بیروت، دارالجنان.
* سمهودی، علی بن عبدالله، وفاء الوفا بأخبار دار المصطفی، بیروت، دارالکتب العلمیة.
* ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، تحقیق شعیب ارنؤوط، بیروت، مؤسسة الرسالة.
* ذهبی، محمد بن احمد، العبر فی خبر من غبر، تحقیق محمد سعید، کویت، دارالکتب العلمیة.
* عقیلی، محمد بن عمرو، الضعفاء الکبیر، بیروت، دارالمکتبة العلمیة.
* قائدان، اصغر، «فضائل المدینه (جندی)»، میقات حج، سال دوم، شمارهٔ چهارم، تابستان ۱۳۷۲ش، صص ۳۴–۳۶.
* یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، بیروت، دار صادر.
{{پایان}}