در حال ویرایش کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱

'''محمدجمال هاشمی''' (۱۳۳۲-۱۳۹۷ق) فقیه و شاعر اهل‌بیت(ع) در عراق در دوره معاصر است. شعرهای آیینی او در عراق شهرت خاصی دارد و اشعارش مورد استفاده مداحان قرار میگیرد. اشعار آیینی هاشمی در مشاهد مشرفه مورد استفاده قرار گرفته است. برخی اشعار او پیرامون ساعت بزرگ صحن مطهر علوی، درِ طلای ورودی صحن مطهر علوی، روی ضریح جدید مرقد مطهر حضرت عباس،  روی ضریح حضرت مسلم بن عقیل و دیگر اماکن مقدس عراق حک و نوشته شده است.

== معرفی ==
سیدمحمدجمال هاشمی گلپایگانی، فقیه و شاعر توانا، فرزند مرجع تقلید سیدجمال‌الدین هاشمی گلپایگانی، در سال ۱۳۳۲ق در [[نجف|نجف اشرف]] متولد شد. [[محمدرضا مظفر]]، میرزاحسن بجنوردی، [[آقاضیای عراقی]]، [[سیدابوالحسن اصفهانی]] از اساتید وی در حوزه بودند. وی از ملازمان [[سیدعلی قاضی طباطبایی]] بود. او از طرف پدر خود و آقاضیای عراقی و سیدابوالحسن اصفهانی اجازه اجتهاد داشت.<ref>«سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، ص۶۸.</ref> محمدجمال هاشمی از مدرسان و ادیبان مشهور نجف بود و فقه و اصول و فلسفه و ادبیات تدریس می‌کرد و چندین کتاب فقهی و اصولی مانند حاشیه بر کفایه آخوند خراسانی و حاشیه بر مکاسب دارد.<ref>«سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، ص۶۸ و ص۷۳.</ref> وی همچنین از خواص اصحاب مرجع عالیقدر سیدمحسن حکیم به شمار می‌رفت.<ref>«سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، ص۶۹.</ref> هاشمی در سال ۱۳۹۷ هجری، در سن ۶۵ سالگی، در شهر نجف اشرف، درگذشت و در [[قبرستان وادی‌السلام]] به خاک سپرده شد.<ref>«سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، ص۷۰.</ref>

هامشی در کنار جایگاه فقهی، به عنوان یکی از بزرگترین شاعران آیینی عرب زبان شناخته می‌شود. وی به دلیل سرودن قصیده زیبای «بنت الخلود» درباره [[حضرت فاطمه زهرا(س)|حضرت زهرا(س)]] بین شعرای عرب شهرتی عظیم دارد و اغلب اشعار آیینی وی مورد استفاده مداحان در موالید و مآتم ائمه اطهار قرار می‌گیرد.<ref>«سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، ص۶۷.</ref>

== دیوان «مع النبی و آله» ==
دیوان شعر هاشمی که به «الهاشمیّات» یا «مع النّبیّ و آله» مشهور است اختصاص به ذکر مناقب و مدایح و مراثی اهل بیت(ع) دارد. دیوان وی نخستین بار توسط خود شاعر در اواخر عمر جمع‌بندی، تبویب و تنسیق شده است و شاعر پس از مرتب کردن قصاید و نوشتن تاریخ نظم و ذکر مناسبت‌ها و عناوین هر کدام، آن را «الهاشمیّات» یا «مع النّبیّ و آله» نامیده است. این دیوان نخستین بار در سال ۱۴۰۶ هجری (۱۳۶۴ شمسی) تحت عنوان «مع النّبیّ وآله:؛ دیوان السید محمدجمال الهاشمیّ»، در قطع رقعی، در دو جلد، در چاپخانه سپهر تهران به زیور طبع آراسته شده است.<ref>«سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، ص۷۶.</ref>

در این دیوان، ۹ قصیده درباره پیامبر، ۲ قصیده درباره حضرت زهرا، ۹ قصیده درباره امام علی، ۲۳ قصیده درباره غدیر، هفت قصیده درباره امام حسن(ع)، ۱۴ قصیده درباره امام حسین و قصایدی درباره دیگر ائمه سروده شده است.<ref>«سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، ص۷۷.</ref>

== قصاید و مقطعات شاعر در مشاهد مشرفه ==
اشعار آیینی هاشمی در بسیاری از حرم های اهل بیت در عراق در تزیینات و کتیبه ها و نوشته های روی در و ضریح و قبر مورد استفاده قرار گرفته است.<ref>ص۸۳.</ref> برخی از این قطعات و ابیات به این شرح است:

* هفت بیت از قصیده «باب الخلود» زینتبخش درِ طلای ورودی صحن مطهر علوی است و با خط زیبای ثلث پیرامون آن نگاشته شده است.<ref>ص۸۴.</ref>
* سه بیت از اشعار هاشمی در پیرامون ساعت بزرگ صحن مطهر علوی بر دیواره مقابل ایوان طلا نوشته شده است.<ref>ص۸۶.</ref>
* قصیده «ضریحک»، روی ضریح جدید مرقد مطهر حضرت عباس نوشته و نصب شده است. این ابیات همگی به خط خوشنویس نامدار عراقی، روضان البهیّه، نوشته شده است.<ref>ص۸۶.</ref>
* اشعاری از قصیده ۱۹ بیتی تحت عنوان «أیها الصخرة» زینت‌بخش سنگی است که داخل ضریح مطهر حضرت عباس و روی قبر شریفش قرار داده شده است.<ref>ص۹۰.</ref>
* قصیده بائیه «یا أباالفضل» در ۲۶ بیت، روی درِ طلای حرم مطهر حضرت عباس نوشته شده است.<ref>ص۹۱.</ref>
* قصیده میمیه‌ای روی ضریح مطهر حضرت مسلم بن عقیل نوشته شده است.<ref>ص۹۳.</ref>
* قصیده رائیه که در نعت و بزرگداشت مقام والای حضرت زینب سروده شده است، بر درِ ورودی حرم مطهر حضرت زینب کبری در دمشق نوشته شده است.<ref>ص۹۴.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==

* «سید محمدجمال الهاشمی؛ شاعر قصائد و مقطّعات مشاهد مشرّفه»، راثی تهرانی، حبیب، فرهنگ زیارت، شماره ۴۴، پاییز 1399ش.
{{منابع}}
{{پایان}}