در حال ویرایش گاه‌شمار سازمان حج و زیارت

'''گاه‌شمار سازمان حج و زیارت''' درباره پیشینه تشکیل [[سازمان حج و زیارت]]، و ساختار و جایگاه آن است؛<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۰.</ref> این گاه‌شمار روند تکوین اداری و تحولات ساختاری و مدیریت اعزام زائران ایرانی را از آغاز دهه ۱۳۲۰ شمسی<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۱.</ref> تا اواخر دهه ۱۳۹۰ بازمی‌نمایاند.<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref> جدول‌ها با تفکیک دو دوره پهلوی و جمهوری اسلامی، گویای گذار تدریجی امور زیارتی از تصمیمات مقطعی هیئت دولت و کمیسیون‌های فصلی به سوی نهادی متمرکز و مستقل تحت عنوان «سازمان حج و زیارت» هستند.<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۸.</ref> همچنین فراز و فرودهای روابط دیپلماتیک با کشور میزبان، بحران‌های امنیتی و سیاسی، و گسترش دامنه فعالیت‌ها به ساماندهی سفرهای عتبات عالیات نیز در این گاه‌شمار مستند شده است.

==از سال 1320 تا سال 1357 شمسی==
{| class="wikitable"
|-
! تاریخ !! رخداد 
|-
|1320
|اعلام بلامانع بودن عزیمت به حج برای متقاضیان دارای تمکن مالی، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت
|-
|1321
|اعلام ناتوانی دولت عربستان در پاسخگویی به نیازهای حجاج به‌دلیل مشکلات داخلی
|-
|1321
|ممنوع شدن سفر ایرانیان به حجاز از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود
|-
|1322/ 1362ق
|عزیمت شش‌هزار ایرانی به حج از راه دریا و عراق، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر
|-
|1322
|اعدام یکی از حجاج ایرانی از سوی عربستان و در پی آن قطع پنج‌ساله روابط دیپلماتیک دو کشور
|-
|1327
|ازسرگیری روابط دیپلماتیک و انتصاب سرپرست برای حجاج ایرانی از سوی عبدالحسین هژیر، نخست‌وزیر وقت
|-
|1327
|انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) به‌عنوان سرپرست حجاج ایرانی
|-
|1328
|تشکیل کمیسیون حج به دستور نخست‌وزیر، با حضور نمایندگان وزارت امور خارجه، وزارت کشور و شهربانی
|-
|1328
|تصویب انحصار سفر حج به مسیر هوایی از سوی کمیسیون حج
|-
|1333
|تصویب آیین‌نامه امور حج ناظر بر تأیید استطاعت مالی، وسایل سفر (هوایی، دریایی و زمینی)، مسافرت اطفال، گذرنامه و..
|-
|1333
|افزوده شدن عنوان راهنمای حج به ترکیب کاروان‌های زیارتی ایران
|-
|1339
|انتقال مسئولیت کمیسیون‌های حج از وزارت امور خارجه به وزارت کشور
|-
|1343
|دائمی شدن کمیسیون‌های حج (تا قبل از این، کمیسیون حج، هر ساله در تاریخ معینی منحل می‌شد)
|-
|1349
|ایجاد دفتر غیررسمی و دائمی حج در وزارت کشور با هدف ساماندهی و رفع مشکلات متقاضیان
|-
|1350
|اصلاح ساختار اداری وزارت کشور و تأسیس رسمی دبیرخانه امور حج در تشکیلات این وزارتخانه
|-
|1350
|صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور حج در سازمانی واحد
|-
|1351
|واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به سازمان اوقاف
|-
|1351
|تشکیل شورای عالی حج به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانه‌ها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و..
|-
|1353
|تأسیس ستاد عمره در ساختار سازمان اوقاف
|-
|1354
|اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به عتبات عالیات از سوی سازمان اوقاف
|}

== سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی (۱۳۵۷ش)==
{| class="wikitable"
|-
! تاریخ !! رخداد 
|-
|1358
|تشکیل [[سازمان حج و زیارت]]، و انتقال سرپرستی امور حج از سازمان اوقاف به وزارت ارشاد<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۵۹.</ref>
|-
|1359
|به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام [[زائر]] شدند<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۰.</ref>
|-
|1363
|ادغام سازمان حج و اوقاف با یکدیگر و تشکیل سازمان حج و اوقاف و امور خیریه<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۱.</ref>
|-
|1366
|حادثه [[جمعه خونین|حج خونین]] و در نتیجه وقفه سه ساله در اعزام به [[حج]]<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۲.</ref>
|-
|1370
|تشکیل سازمان مستقلی به نام حج و زیارت، و جداسازی امور حج و اوقاف از یکدیگر<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۳.</ref>
|-
|1381
|برگزاری کلاس‌های حضوریِ آموزش حج برای حاجیان و کارگزاران<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۸۰.</ref>
|-
|1382
|ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسب‌تر به [[زائر|زائران]] عتبات عالیات<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۷۰.</ref>
|-
|1384
|امضای یادداشت تفاهم بین سازمان حج و زیارت و وزارت جهانگردی عراق درباره اعزام زائران ایرانی به عتبات<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۸۳.</ref>
|-
|1384
|تعیین وظایف [[سرپرستی حاجیان ایرانی|نمایندگی ولی فقیه در امور حج]] به دستور رهبری<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۵.</ref>
|-
|1394
|[[حادثه منا]] و کشته شدن بیش از دو هزار نفر از حاجیان کشورهای مختلف<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref>
|-
|1395
|اعزام نشدن زائران ایرانی به حج در اعتراض به عدم امنیت [[حاجی|حاجیان]]<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶-۶۷.</ref>
|-
|1396
|ازسرگیری اعزام زائران ایرانی به حج<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref>
|}

==پانویس==
{{پانویس|۲}}
==منابع==
{{منابع}}
{{برگرفتگی
 | پیش از لینک = 
 | منبع = '''حج در گذر زمان'''، علی‌اکبر زاور، نشر مهکامه، چاپ اول، ۱۳۹۹ش
 | لینک = 
 | توضیحات منبع = 
}}
@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 |-
 |1320
-|اعلام بلامانع بودن عزیمت به [[حج]] برای متقاضیان دارای [[استطاعت|تمکن مالی]]، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت
+|اعلام بلامانع بودن عزیمت به حج برای متقاضیان دارای تمکن مالی، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت
 |-
 |1321
-|اعلام ناتوانی دولت [[عربستان]] در پاسخگویی به نیازهای [[حاجی|حاجیان]] به‌دلیل مشکلات داخلی
+|اعلام ناتوانی دولت عربستان در پاسخگویی به نیازهای حجاج به‌دلیل مشکلات داخلی
 |-
 |1321
-|ممنوع شدن سفر ایرانیان به [[حجاز]] از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود
+|ممنوع شدن سفر ایرانیان به حجاز از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود
 |-
 |1322/ 1362ق
-|عزیمت شش‌هزار ایرانی به حج از راه دریا و [[عراق]]، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر
+|عزیمت شش‌هزار ایرانی به حج از راه دریا و عراق، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر
+|-
+|1322
+|اعدام یکی از حجاج ایرانی از سوی عربستان و در پی آن قطع پنج‌ساله روابط دیپلماتیک دو کشور
 |-
 |1327
@@ خط ۲۲: / خط ۲۵: @@
 |-
 |1327
-|انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) به‌عنوان [[سرپرستی حاجیان ایرانی|سرپرست حاجیان ایرانی]]
+|انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) به‌عنوان سرپرست حجاج ایرانی
 |-
 |1328
@@ خط ۴۹: / خط ۵۲: @@
 |-
 |1350
-|صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور [[حج]] در سازمانی واحد
+|صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور حج در سازمانی واحد
 |-
 |1351
-|واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به [[سازمان اوقاف]]
+|واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به سازمان اوقاف
 |-
 |1351
-|تشکیل [[شورای عالی حج]] به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانه‌ها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و..
+|تشکیل شورای عالی حج به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانه‌ها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و..
 |-
 |1353
@@ خط ۶۱: / خط ۶۴: @@
 |-
 |1354
-|اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به [[عتبات عالیات]] از سوی سازمان اوقاف
+|اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به عتبات عالیات از سوی سازمان اوقاف
 |}