|
|
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | == وحدت افزایی == |
| | حج به عنوان یک فریضه دینی، مسلمانانی از اقصی نقاط دنیا را با نژادها، زبانها و فرهنگهای مختلف گرد هم میآورد و فرصتی برای تقویت همبستگی بین المللی فراهم میکند. از این رو برخی از محققان بر نقش حج در کاهش تنشها، تفرقهها و ایجاد زمینهای برای تقویت انسجام امت اسلامی تأکید کردهاند. آنها معتقدند که حضور مسلمانان در کنار یکدیگر در مناسک حج، میتواند فضایی برای تعامل و همکاری فرهنگی و دینی ایجاد کند که بر وحدت مسلمانان تأثیر مثبتی خواهد داشت. )سجادی، ،1396 ص53( |
|
| |
|
| == مفهوم شناسی == | | == فرصت دیپلماسی == |
| "مُستَحَبّ" از مصدر "استحباب" به معنای دوست داشته شده، پسندیده شده، دوست داشتنی، نیکو و پسندیده است.<ref>لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"؛ فرهنگ فارسی عمید، مدخل "مستحب"</ref> واژگانی همچون: سنت، مسنون، مندوب، مُستَحسَن، نافله (نفل)، تَطَوُّع و فضیلت هممعنا با استحباب است؛<ref>رک: لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"؛ مترادف ها و متضاد ها، مدخل "مستحب"، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج1، ص425؛ ا الأصول من علم الأصول، ص11؛ تيسير علم أصول الفقه، ص29.</ref>و «واجب» و «فرض» در مقابل آن قرار دارد.<ref>لغت نامه دهخدا، مدخل "مستحب"</ref>
| | حج همچنین به مثابه فرصتی برای گفتگوی سیاسی میان رهبران مسلمان از کشورها دیده ارزیابی شده است. در بسیاری از کشورها دولتمردان و مقامات ارشد سیاسی به طور غیر رسمی و در حین مراسم حج به تبادل نظر و ایجاد توافقات سیاسی میپردازند. ازاینرو برخی پژوهشگران بر این باورند که حج میتواند به عنوان ابزاری برای تسهیل حل و فصل اختالفات سیاسی و تقویت همکاریهای مشترک میان کشورهای اسالمی عمل کند. )حسینی، ،1398 ص90( |
|
| |
|
| === معنای اصطلاحی === | | == ترویج برابری و عدالت == |
| در فقه [[شیعه]]، استحباب یکی از [[احکام تکلیفی|احكام پنجگانۀ تكليفى]] است و به معنای کاری است که انجام دادن آن خوب و پسندیده است اما اجباری نیست و انجام ندادن آن اشکالی ندارد. در منابع فقه [[اهل سنت]] معمولاً به جای "مستحب" کلمه "مندوب" به کار میرود.<ref>رک: تیسیر علم اصول الفقه، ص28، الأصول من علم الأصول، ص11.</ref> <ref>رک: الأصول من علم الأصول، ص11.</ref> | | برخی مطالعات بر این نکته تأ کید کردهاند که حج فرصتی است برای مسلمانان از اقشار مختلف اجتماعی تا در کنار یکدیگر قرار گیرند و از اصول برابری و عدالت اسلامی پیرو ی کنند. این اصل میتواند در بلندمدت به اصالح ساختارهای اجتماعی در جوامع اسالمی و تقویت اعتماد به نفس اجتماعی کمک کند. )محمدی، 1394ص112( |
|
| |
|
| برخی از دانشمندان علم اصول فقه برآنند که حکم دینی بستگی به خواسته و اراده فرد صاحب اختیار (مولا) دارد یا به چیزی که از نحوه بیان اراده او استخراج میشود. اگر این خواسته خیلی قوی باشد، حکم به صورت واجب درمیآید؛ اما اگر خواسته ضعیف باشد، حکم به صورت مستحب خواهد بود.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج1، صص 424-425.</ref>
| | == مقابله با افراطگرایی == |
| | رخی محققان بر این باورند که حج فرصتی برای مسلمانان فراهم میآورد تا با دیدگاههای مختلف دینی و فرهنگی آشنا شوند و از این طریق به کاهش افراطگرایی و خشونت در جوامع اسالمی کمک کنند. در این باره پژوهشهایی که به تحلیل تأثیرات اجتماعی و فرهنگی حج پرداختهاند، مدعیاند که حضور مسلمانان در این مراسم میتواند فرهنگ صلح و مدارا را در جوامع اسلامی تقویت کند، و به کاهش گرایشهای افراطی یاری رساند. )ا کبری، ،1397 ص-42 57( |
|
| |
|
| === نشانه استحباب === | | == رونق اقتصادی == |
| در متون و منابع دینی، ماده «امر» و کلماتی که از آن ساخته شدهاند مثل «آمرك» و همچنین شکلهای امری مانند «اضرب»، وقتی قرینهای وجود داشته باشد که نشان دهد هدف از آنها وجوب نیست، به معنای استحباب دلالت میکنند.<ref>فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم السلام، ج1، ص425.</ref> | | در کنار تأثیرات اجتماعی و سیاسی، برخی پژوهشگران به ابعاد اقتصادی حج نیز پرداختهاند. بر این موضوع تأ کید دارد که حج میتواند منبعی برای تقویت اقتصاد کشورهای اسلامی باشد. این تأثیرات اقتصادی میتواند به تقویت زیرساختهای اجتماعی و بهبود وضعیت معیشتی مسلمانان در کشورهای مختلف کمک کند. )رحیمی، ،1396 ص39-36(. |
| | | == پانویس == |
| برخی فقیهان اهل سنت معتقدند که هر جمله امری که دلیل بر الزام نداشته باشد، یا هر خبری که به تشویق و ترغیب مربوط باشد ولی حالت دستور مستقیم نداشته باشد—مثل ترغیب به اذکار و عبادات مستحب—و همچنین هر عملی از پیامبر که هدفش تشریع باشد، نشاندهنده حکم «مندوب» است.<ref>رک: تيسير علم أصول الفقه، صص28-29.</ref>
| | {{پانویس}} |
| | |
| | |
| | |
| | |
| از دیگر آثاری که عیاشی از آن گزارش میدهد، چاهی منسوب به امام سجاد(ع) است که گفته میشود [[امام باقر(ع)]]، در دوران کودکی درون آن افتاده<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.</ref> و یکی از فرقههای شیعه به نام [[ناووسیه]] که به مهدویت امام صادق(ع) معتقد بودهاند،<ref>الملل و النحل، ج۱، ص۱۶۶.</ref> ورود امام صادق(ع) به این چاه را سرآغاز غیبت ایشان دانستهاند.<ref>المدینة المنوره، ص۹۵.</ref> این چاه که زائران به آن تبرک میجسته و از آب آن برای [[شفا]] یافتن بهره میبردهاند،<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص۳۰۶.</ref> میان در اول و میانی این آرامگاه قرار داشته است.<ref>التعریف بما آنست الهجره، ص۱۲۱.</ref>
| |
| | |
| | |
| | |
| راه فرع
| |
| راه فرع یکی از دو راهی است که در سده های اخیر مسیر سفر از مکه به مدینه بوده است. راه دیگر را راه سلطانی می نامیدند. این دو را در نزدیکی مدینه در مسجد شجره به هم می رسیدند.<ref>دلیل الحج، ص 166</ref>
| |
| | |
| منازل راه فرع چنین بود: وادی فاطمه، بئر عسفان، قضیمه، رابغ، بئر رضوان، ام الضباع، ریّان، سمت الاَبیَض، بئر العذب، بئر الماشی و مسجد شجره(سفرنامه مکه حسام السلطنه ص 132) در سال 1297 که حسام السلطنه از مکه به مدینه حرکت می کند کاروان ها از راه فرع حرککت می کنند که طول مسیر ده روز بوده است. (ص132) او گزارش کاملی از مسیر سفرش در سفرنامه آورده است.
| |
| | |
| همین راه فرع را با عنوان راه فرعی محمد صادق پاشا در دلیل الحج للوارد الی مکه و المدینه من کل فج توضیح داده است. (ص160 )
| |
| | |
| برخی منابع راه فرع را راهی از رابغ به مدینه معرفی کرده اند. ایوب صبری پاشا مراحل این راه را از رابغ به مدینه اینچنین نام برده است: بئر رضوان، به فاصله سیزده ساعت از رابغ، روستای ابو ضیاعة، دوازده ساعت بعد از بئر رضوان، روستای ریان، ده ساعت بعد از ابوضیاعة، صمد، هشت ساعت بعد از ابوضیاعة، مجز، بئر ماشی، دوازده ساعت بعد از مجز، بئر ماشی تا مدینه نیز دوازده ساعت راه است. <ref>موسوعة مرآة الحرمين الشريفين و جزيرة العرب، ج5، ص 159-160</ref>
| |
| | |
| نام این راه از مکانی گرفته شده که در این راه قرار داشت. فُرع نام مکان بزرگی بوده از اعمال مدینه. صفراء جزو فرع به شمار میآمده است. گفته شده که مسجد البرود که پیامبر در مکان آن نماز خوانده است در فرع قرار داشت.<ref>معجم ما استعجم، ج3، 1020</ref> ایوب صبری پاشا از مسجد فرع در راه مکه به مدینه یاد کرده است که در منطقه فرع قرار داشته است.<ref>موسوعه مراه الحرمین، ج4، ص 822</ref>
| |
|
| |
|
| | == منابع == |
| | {{برگرفتگی |
| | | پیش از لینک = |
| | | منبع = کارکرد حج در رفع معضلات سیاسی اجتماعی مسلمانان، |
| | | لینک = https://miqat.hajj.ir/article_236119_cfd51ac7fbe49645f6ab253bd8cd1816.pdf |
| | | توضیحات منبع = مجله میقات حج، شماره 139، پاییز 1403 |
| | }} |
| | |
|
| |
|
| خانه امام سجاد | | خانه امام سجاد |
|
| |
|
| در منابع تاریخی از چند مکان در مدینه به عنوان خانه امام سجاد یاد کردهاند. | | در منابع تاریخی از چند مکان در مدینه به عنوان خانه امام سجاد یاد کردهاند. |
|
| |
|
| == در جوار بقیع == | | == در جوار بقیع == |