اسرار مجازات ترک حج: تفاوت میان نسخه‌ها

Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۶: خط ۲۶:
| صفحه فتواهای مراجع =  
| صفحه فتواهای مراجع =  
| جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]]
| جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]]
}}
}}'''اسرار مجازات تَرک حج''' علل و فلسفه توصیه به انجام [[حج]] و عدم ترک آن را بیان می‌کند. مجازات [[ترک حج]] عنوانی است برای بیان حرمت شرعی و اخلاقی ترک فریضهٔ حج توسط شخص [[مستطیع]]. در [[قرآن کریم]]، ترک حج با تعبیر «کفر» نکوهش شده است و در روایات معصومان(ع)، از تارک حج با عناوینی چون «کافر» یاد شده و وعدهٔ عذاب اخروی، محرومیت از شفاعت و حسرت در هنگام مرگ برای او داده شده است.
 
افزون بر ابعاد فردی، ترک جمعی حج در روایات زمینه‌ساز سلب مهلت الهی، استحقاق عذاب دنیوی و نشانهٔ افول فرهنگی و دینی جامعه شمرده شده است، به‌گونه‌ای که [[حاکم اسلامی]] موظف به واداشتن مردم به انجام حج و در صورت نیاز، تأمین هزینه آن از بیت‌المال است. همچنین روایات از ترک [[حج مستحبی]] نیز به سبب ازدست‌دادن برکات فراوان مادی و معنوی آن نهی کرده‌اند.


== منع از ترک حج ==
== منع از ترک حج ==
{{اصلی|ترک حج}}هر شخص [[مستطیع]] که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.<ref>التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.</ref> در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع شدند.<ref>سوره آل عمران ، آیه 97 .</ref><ref>الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.</ref>
{{اصلی|ترک حج}}هر شخص [[مستطیع]] که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.<ref>التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.</ref> در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع شده‌اند.<ref>سوره آل عمران ، آیه 97؛ الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.</ref>
 
== اسرار منع ==
 
==== بزرگ بودن حج نزد خدا ====
در آیه 97 سوره آل عمران {{قلم رنگ|سبز|﴿وَ لِلَّهِ عَلیَ النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَیْهِ سَبِیلًا وَ مَن کَفَرَ فَاِنَّ اللهَ غَنیِ عَنِ الْعَالَمِین﴾}}  تعبیر (مَن کَفَرَ) برای تارک حج را، نشانگر اهمیت حج و بزرگ بودن گناه ترک حج نزد خداوند دانسته‌اند.<ref>مرآة العقول، ج7، ص103.</ref> برخی باور دارند به سان مواردی که تارک نماز کافر شمرده شده، برای نکوهش سرسختانه ترک حج، از آن به کفر تعبیر شده است.<ref>جوامع الجامع، ج1، ص192؛ الکشاف، ج1، ص390؛ التحریر و التنویر، ج3، ص169.</ref>
 
==== پرهیز از کفر ====
شماری از مفسران، مقصود از کفر در در آیه 97 سوره آل عمران را کفر در برابر [[اسلام]] دانسته<ref>المحرر الوجیز، ج1، ص408.</ref> و آن را به باور نداشتن وجوب حج تفسیر نموده‌اند.<ref>؛ الکشاف، ج1، ص391؛ التفسیر الکبیر، ج8، ص165؛ تفسیر قرطبی، ج4، ص153.</ref> پس اگر ترک حج واجب با انکار آن نیز همراه گردد، موجب کفر شخص به جهت انکار دستور [[ضروری دین]] می‌گردد.<ref>المواقف، ج3، ص554؛ وسائل الشیعه، ج8، ص18؛ العروة الوثقی، ج4، ص342.</ref>
 
در روایات، ترک حج نکوهش و از آن منع شده تا جایی که تارک حج کافر شمرده شده است.<ref>الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.</ref> و چنین فردی یا کسی که آن را به تاخیر‌ اندازد تا حج را از دست دهد، مسلمان از دنیا نخواهد رفت و در روز قیامت یهودی یا نصرانی محشور خواهد شد.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج4، ص368؛ سنن الترمذی، ج2، ص154؛ سنن الدارمی، ج2، ص28-29.</ref>
 
==== کسب مهلت جمعی ====
از امام صادق (ع) نقل شده:  اگر مردم یک سال حج را ترک کنند به آنان مهلت داده نمی شود. از امام علی (ع) نیز روایت شده است: خدا را خدا را درباره خانه پروردگارتان. خالی نماند تا مادامی که شما در قید حیات هستید؛ چون اگر حج ترك شود مهلت داده نمی‌شوید.
 
 
رفع عذاب الهی از شیعیانامام صادق (ع) فرمود:
 
 
 
 
ترک حج، نشانه افول و انحطاط جامعه
 


=== منع از ترک حج مستحبی ===
دسته‌ای از روایات ترک حج مستحبی را نیز تقبیح می‌کنند چرا که ترک حج موجب محرومیت از مصالح فراوان حج می‌شود.<ref>سوره حج ، آیه 28 . </ref> این منع به علت ثواب فراوان، بخشش گناهان و دیگر منافع مادی و معنوی حج است که در روایات به آن اشاره شده.<ref>کافی،  ج8،  ص 612 . </ref>


== اسرار منع از ترک حج ==
اهمیت حج نزد خداوند علت اصلی نهی از ترک آن دانسته شده است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 .</ref> ترک حج در آیات قرآن کفر دانسته شده است<ref>سوره آل عمران، آیه 97 ؛ مرآة العقول، ج7، ص103.</ref> و دسته‌ای از روایات، آن را نشانه خروج از دین و محرومیت از نعمت‌های بهشتی و نابینایی در قیامت دانسته‌اند.<ref>الحج في الكتاب و السنه صص ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ .</ref>  افزون بر آن اگر همه مسلمانان حج را ترک کنند عذاب الهی نازل خواهد شد.<ref>وسائل الشیعه ، ج 11 ، ص 22 .</ref> برخی از پژوهشگران اسرار حج، ترک حج را نشانه انحطاط فرهنگی دانسته‌اند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 86 .</ref> از این روست که بر اساس فقه اسلامی، حاکم اسلامی می‌تواند مردم را به حج‌گزاری [[اجبار به حج|اجبار]] کند.<ref>کافی ، ج 4 ، ص272 ، باب ان من لم یطق الحج ببدنه جهز غیره</ref>


== منافع دنیوی حج ==
افزون بر پاداش‌های اخروی حج، روایات بیان می‌دارند که حج‌گزاری فقر را می‌زداید و نیازهای دنیوی را برآورده می‌سازد<ref>نهج البلاغه، خطبه 110.</ref> و با ترک حج، هیچ خیر دنیوی به دست نمی‌آید<ref>الکافی، ج4، ص270؛ وسائل الشیعه، ج8، ص15.</ref> بنابر روایاتی از امامان شیعه، حج‌گزاری عامل رفع گرفتاری‌ها از شیعیان است.<ref>کافی ، ج 2 ، ص 451 .</ref> آثار و برکات حج تا آن اندازه است که ترک آن عوارضی را در پی دارد. چنانچه روایت شده: هر کس که حج را به سبب حاجتی دنیوی ترک ‌کند، هرگاه حاجیان از حج بازگردند، او هنوز به مقصود خود نرسیده است.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص220، 420؛ الدر المنثور، ج1، ص211.</ref>


== مقاله‌های مرتبط ==
== مقاله‌های مرتبط ==
خط ۶۱: خط ۴۷:
* [[اسرار حج]]
* [[اسرار حج]]
* [[آداب حج]]
* [[آداب حج]]
* [[اهداف و آثار حج]]


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۶۷: خط ۵۴:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
* '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
* '''تهذیب الاحکام''': الطوسی (م. 460ق.به کوشش موسوی و آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1365ش؛
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
* '''دعائم الاسلام''': النعمان المغربی (م. 363ق.)، به کوشش فیضی، قاهره، دار المعارف، 1383ق؛
* '''من لا یحضره الفقیه''': شیخ صدوق (م. 381 ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق؛
* '''الخصال''': الصدوق (م. 381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1416ق؛
* '''بحار الانوار''': المجلسی (م. 1110ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق؛
* '''مرآة العقول''': المجلسی (م. 1111ق.)، به کوشش رسولی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1363ش؛
* '''جوامع الجامع''': الطبرسی (م. 548ق.)، به کوشش گرجی، تهران، 1378ش؛
* '''الکشاف''': الزمخشری (م. 538ق.)، قم، بلاغت، 1415ق؛
* '''التحریر و التنویر''': ابن عاشور (م. 1393ق.)، مؤسسة التاریخ؛
* '''المحرر الوجیز''': ابن عطیة الاندلسی (م. 546ق.)، به کوشش عبدالسلام، لبنان، دار الکتب العلمیه، 1413ق؛
* '''التفسیر الکبیر''': الفخر الرازی (م. 606ق.)، قم، دفتر تبلیغات، 1413ق؛
* '''تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن) ''': القرطبی (م. 671ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1405ق؛
* '''المواقف فی علم الکلام''': عبدالرحمن احمد الایجی (م. 756ق.)، به کوشش عبدالرحمن، بیروت، دار الجیل، 1417ق؛
* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (م. 1104ق.)، به کوشش ربانی شیرازی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق.
* '''العروة الوثقی''': سید محمد کاظم یزدی (م. 1337ق.)، قم، النشر الاسلامی، 1420ق؛
* '''سنن الترمذی''': الترمذی (م. 279ق.)، به کوشش عبدالوهاب، بیروت، دار الفکر، 1402ق؛
* '''سنن الدارمی''': الدارمی (م. 255ق.)، احیاء السنة النبویه؛
* '''الکافی''': الکلینی (م. 329ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1375ش؛
* '''نهج البلاغه''': صبحی صالح، تهران، دار الاسوه، 1415ق؛
* '''الدر المنثور''': السیوطی (م. 911ق.)، بیروت، دار المعرفه، 1365ق؛
{{پایان}}{{حج و عمره}}{{گناهان کبیره}}
[[رده:اسرار حج]]
[[رده:اسرار حج]]
[[رده:حج]]
[[رده:حج]]