پرش به محتوا

الگو:مقاله پیشنهادی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
Kamran (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۹۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''حج در ادبیات فارسی'''، گستره وسیعی دارد؛ بسیاری از شعرهای فارسی، به بزرگداشت [[حج]] و [[حرمین]] اختصاص دارد. همچنین ابیات و قطعه‌های فراوانی در ادبیات منظوم فارسی با مضامینی همچون آرزوی حج، دشواری راه حج و جنبه‌های اخلاقی و [[اسرار حج]] اختصاص یافته است. همچنین واژگان مرتبط به حج و حرمین بارها در شعر فارسی کاربردهای شاعرانه یافته و دستمایه آرایه‌های ادبی بوده است چنانکه شاعران از این واژگان برای توصیف معشوق یا ستایش بزرگان بهره گرفته‌اند.برخی از منظومه‌های فارسی نیز در گزارش و شرح سفر واقعی یا خیالی حج‌گزاری شاعر یا همچون راهنمایی برای حج‌گزاران سروده شده است.  
[[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|آستان امامین عسکریین(ع)]]، حرم [[امام هادی(ع)]] و فرزندش [[امام حسن عسکری(ع)]] است. این آستان، یکی از زیارتگاه‌های مهم [[شیعیان]] در جهان بوده و وجود آن در [[سامراء|سامرا]]، این شهر را به یکی از چهار شهر زیارتی شیعیان در [[عراق]]، تبدیل کرده است.  


برجسته‌ترین نمونه‌های ادبیات منظوم حج در زبان فارسی را، برخی از قصیده‌های افضل‌الدین خاقانی (م.۵۹۵ق) و منظومه [[تحفةالعراقین|تحفة العراقین]] او که گزارشی است از سفر حج دانسته‌اند. منظومه [[فتوح الحرمین]] محیی الدین لاری (قرن دهم) که یک راهنمای حج منظوم است و نیز سفرنامه منظوم حج یک بانوی اصفهانی در عصر صفوی از دیگر منظومه‌های فارسی در موضوع حج است.  
هسته اولیه آستان سامرا، خانه امام‌ هادی(ع) بود و حضرت پس از شهادت، در خانه خود به خاک سپرده شد. افزون‌بر این دو امام، شخصیت‌های دیگری از خاندان ایشان، از جمله [[حکیمه خاتون|حکیمه]]، دختر [[امام محمد جواد(ع)]]، [[نرجس خاتون|نرجس]]، همسر امام حسن عسکری(ع) و مادر [[امام زمان(عج)]]، [[جعفر کذاب]]، فرزند امام‌ هادی(ع) نیز در همین خانه، به خاک سپرده شدند. در ضلع غربی صحن مطهر آستان سامرا، حجره‌ای در زیرزمین وجود دارد که امروزه نزد شیعیان، به [[سرداب غیبت امام زمان(عج)]] شهرت دارد.  


در قلمرو نثر فارسی، برجسته‌ترین آثار را، سفرنامه‌ها دانسته‌اند، که کهن‌ترین آن [[سفرنامه ناصرخسرو]] است. سفرنامه‌ها و راهنماهای حجِّ کهن دیگری نیز در زبان فارسی نگاشته شدند، که برخی مانند «[[لطائف الاذکار]]» و «[[حجازیه (کتاب)|رساله حجازیه]]» و نیز کتاب «[[بیان واقع]]» باقی مانده‌اند. در عصر [[قاجار]] [[سفرنامه نویسی]] حج رونق و شتاب زیادی یافت، ده‌ها سفرنامه حج از این دوران به یادگار مانده است.  
گفته شده اولین‌بار در سال 333ق، گنبدی روی قبر دو امام بنا شده و برای شهر سامرا، حصاری ساخته شد؛ اما به گزارش برخی منابع، اولین‌بار در سال ۴۵۰ق اَرسَلان بَساسیری، از امرای شیعه مذهب مخالف [[بنی‌عباس|عباسیان]]، گنبدی روی قبر دو امام بنا کرد.


در ادبیات معاصر نیز توجه به حج ادامه داشته و افزون بر سفرنامه‌ نویسی در شکل‌های تازه‌ای نیز، مانند داستان، نمایشنامه و ادبیات کودک و نوجوان عرضه شده است.
آستان امامین عسکریین در دوره‌های مختلفی نیز مورد بازسازی قرار گرفت؛ از جمله در دوره قاجار که [[شیخ عبدالحسین تهرانی]](درگذشته ۱۲۸۶ق)، از فقهای قرن سیزدهم هجری قمری، براساس وصیت [[امیرکبیر]]، از ثلث اموال وی، بازسازی کامل و همه‌جانبه‌ای را در حرم انجام داد؛ مانند طلاکاری گنبد، تعمیر صحن و ایوان، ترمیم بخش‌هایی از دیوارهای صحن و کاشی‌کاری آنها.  
[[حج در ادبیات فارسی|ادامه...]]
 
حرم عسکریین در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۶ شمسی با انفجار بمب توسط نیروهای سلفی وابسته به سازمان القاعده آسیب‌های فراوانی دید؛ اما در سال 1387ش گلدسته و صحن‌های حرم بازسازی شد.

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۴

آستان امامین عسکریین(ع)، حرم امام هادی(ع) و فرزندش امام حسن عسکری(ع) است. این آستان، یکی از زیارتگاه‌های مهم شیعیان در جهان بوده و وجود آن در سامرا، این شهر را به یکی از چهار شهر زیارتی شیعیان در عراق، تبدیل کرده است.

هسته اولیه آستان سامرا، خانه امام‌ هادی(ع) بود و حضرت پس از شهادت، در خانه خود به خاک سپرده شد. افزون‌بر این دو امام، شخصیت‌های دیگری از خاندان ایشان، از جمله حکیمه، دختر امام محمد جواد(ع)، نرجس، همسر امام حسن عسکری(ع) و مادر امام زمان(عج)، جعفر کذاب، فرزند امام‌ هادی(ع) نیز در همین خانه، به خاک سپرده شدند. در ضلع غربی صحن مطهر آستان سامرا، حجره‌ای در زیرزمین وجود دارد که امروزه نزد شیعیان، به سرداب غیبت امام زمان(عج) شهرت دارد.

گفته شده اولین‌بار در سال 333ق، گنبدی روی قبر دو امام بنا شده و برای شهر سامرا، حصاری ساخته شد؛ اما به گزارش برخی منابع، اولین‌بار در سال ۴۵۰ق اَرسَلان بَساسیری، از امرای شیعه مذهب مخالف عباسیان، گنبدی روی قبر دو امام بنا کرد.

آستان امامین عسکریین در دوره‌های مختلفی نیز مورد بازسازی قرار گرفت؛ از جمله در دوره قاجار که شیخ عبدالحسین تهرانی(درگذشته ۱۲۸۶ق)، از فقهای قرن سیزدهم هجری قمری، براساس وصیت امیرکبیر، از ثلث اموال وی، بازسازی کامل و همه‌جانبه‌ای را در حرم انجام داد؛ مانند طلاکاری گنبد، تعمیر صحن و ایوان، ترمیم بخش‌هایی از دیوارهای صحن و کاشی‌کاری آنها.

حرم عسکریین در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۶ شمسی با انفجار بمب توسط نیروهای سلفی وابسته به سازمان القاعده آسیب‌های فراوانی دید؛ اما در سال 1387ش گلدسته و صحن‌های حرم بازسازی شد.